ابرابزار
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:کفن-میت-زن.jpg|جایگزین=کفن|بندانگشتی|بسته‌بندی کفن]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =کفن-میت-زن.jpg
| زیرنویس تصویر    =بسته‌بندی کفن
| image_alt        =کفن
| فایل پادکست      =کفن.ogg 
| حجم فایلپادکست    =10 
| تاریخ پادکست      =3-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|کفن}}'''، نوعی لباس برای مردگان در ادیان مختلف.
'''{{درشت|کفن}}'''، نوعی لباس برای مردگان در ادیان مختلف.


کفن، نوعی لباس برای مردگان است که در برخی از ادیان از جمله در دین اسلام مردگان با لباس کفن پوشانده شده و سپس به خاک سپرده می‌شوند. در دین اسلام پوشاندن میت با کفن دارای احکام فقهی خاصی است. استفاده از این لباس سفیدرنگ برای تکفین اموات، در سبک زندگی اسلامی دارای فلسفهٔ خاص است که از آن جمله می‌توان به حفظ حرمت اموات اشاره کرد. همچنین کفن جایگاه معنایی خاصی را در ادبیات حماسی و سیاسی ایران زمین ایفا می‌کند.
کفن در [[فرهنگ اسلامی]]، پارچه‌ای است که پیکر [[مسلمانان]] را پس از [[مرگ]] با آن می‌پوشانند؛ اما این سنت قدمتی به بلندای تاریخ ادیان دارد؛ از [[حضرت آدم]] تا [[آیین یهود]] و [[دوره قاجار]] که بازار کفن‌فروشان [[تهران]] شهرت داشت. در فرهنگ اسلامی، کفن شامل لنگ، پیراهن و پارچه سرتاسری است. بر کفن [[شیعیان]] معمولاً دعاها و حتی [[قرآن]] نوشته می‌شود و تهیه آن پیش از مرگ، [[مستحب]] و نشانه [[یاد معاد]] شمرده می‌شود. از نگاه [[امام رضا]]، کفن‌کردن دلایلی چون پوشاندن عورت، جلوگیری از نگاه ناخوشایند دیگران، پنهان ماندن تغییرات بدن، حفظ احترام میت و پیوند محبت بازماندگان را دارد. جنس کفن نباید زربفت، [[ابریشم]] خالص یا کتان باشد و رنگ سفید آن از [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] سفارش شده است. کفن در دوران معاصر به نماد اعتراض سیاسی نیز تبدیل شده است؛ چنانکه کشاورزان [[ورامین]] در ۱۳۴۲ش برای آزادی [[امام خمینی]] و بانوان قمی در ۱۴۰۲ش برای پاسداشت [[حجاب]] و محکومیت اهانت به قرآن، کفن پوشیدند و مردم [[عراق]] نیز در حمایت از [[فلسطین]] چنین کردند. در فرهنگ عامه، رسم «کارد و کفن» در میان [[قوم لر|لرها]] برای پایان دادن به خون‌ریزی و انتقام‌جویی به‌کار می‌رود و در [[ادبیات فارسی]]، کفن در اشعار [[باباطاهر عریان|باباطاهر]] نماد نابرابری دنیا است و [[ضرب‌المثل]] «با لباس سفید می‌آید و با کفن سفید می‌رود» بر تعهد و پایداری در زندگی مشترک تأکید دارد.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
خط ۴۴: خط ۷۳:


== کفن در ادبیات سیاسی ==
== کفن در ادبیات سیاسی ==
[[پرونده:Resized 522042 358.jpg|جایگزین=کفن پوش شدن بانوان قمی|بندانگشتی|کفن پوش شدن بانوان قمی در حمایت از حجاب]]
[[پرونده:Resized 522042 358.jpg|جایگزین=کفن پوش شدن بانوان قمی|بندانگشتی|کفن پوش شدن بانوان قمی در حمایت از [[حجاب]]]]
کفن در دوران معاصر وارد جهان سیاست شده است و کفن‌پوش‌شدن در ادبیات سیاسی به‌معنای گذشتن از جان برای رسیدن به هدف است. چنانچه پس از دستگیری امام خمینی در ۱۳۴۲ش مردم انقلابی ورامین که بیشتر کشاورز بودند با هدف آزادی امام خمینی کفن‌پوش به سمت تهران حرکت کردند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/4294117/15خرداد1342-فجیع‌ «ورامین، کفن‌پوشانی که در تاریخ جاودانه شدند.» ، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
کفن‌پوش‌شدن در ادبیات سیاسی به‌معنای گذشتن از جان برای رسیدن به هدف است. چنانچه پس از دستگیری [[امام خمینی]] در ۱۳۴۲ش مردم [[ورامین]] که بیشتر کشاورز بودند با هدف آزادی امام خمینی کفن‌پوش به سمت [[تهران]] حرکت کردند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/4294117/15خرداد1342-فجیع‌ «ورامین، کفن‌پوشانی که در تاریخ جاودانه شدند.» ، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>


همچنین در روز ۲۹ مرداد ماه ۱۴۰۲ش بانوان قمی در حرکتی تحت عنوان دختران زینبی، بانوان حسینی پس از اجتماع در مصلی قدس به سمت حرم حضرت معصومه حرکت کرده و با هدف حمایت از حجاب و محکومیت اهانت به قرآن کریم کفن پوش شدند.<ref>[https://7sobh.com/content/ «زنان قم کفن پوش شدند»،  وب‌سایت خبرگاری شرق.]</ref>
همچنین در ۲۹ مرداد ۱۴۰۲ش بانوان قمی در حرکتی تحت عنوان دختران زینبی، بانوان حسینی پس از اجتماع در مصلی قدس به سمت حرم حضرت معصومه حرکت کرده و با هدف حمایت از حجاب و محکومیت اهانت به قرآن کریم کفن پوش شدند.<ref>[https://7sobh.com/content/ «زنان قم کفن پوش شدند»،  وب‌سایت خبرگاری شرق.]</ref>


در ۲۱ مهر ۱۴۰۲ش چند روز پس از عملیات طوفان الاقصی و بمباران شدن عظیم و وحشیانه نوار غزه توسط اشغالگران اسرائیلی هزاران نفر از مردم عراق در حمایت از مردم مظلوم و ستمدیدهٔ فلسطین در میدان التحریر بغداد کفن پوش شدند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402072114374 «عراقی‌ها کفن‌پوشان در حمایت از فلسطینیان به خیابان آمدند/ پرچم اسرائیل زیر پای مردم عراق»،  وب‌سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
در ۲۱ مهر ۱۴۰۲ش چند روز پس از عملیات [[طوفان الاقصی]] و بمباران شدن [[نوار غزه]] توسط اشغالگران اسرائیلی هزاران نفر از مردم عراق در حمایت از مردم فلسطین در میدان التحریر بغداد کفن پوش شدند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402072114374 «عراقی‌ها کفن‌پوشان در حمایت از فلسطینیان به خیابان آمدند/ پرچم اسرائیل زیر پای مردم عراق»،  وب‌سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


== کفن در آیین‌های اجتماعی ==
== کفن در آیین‌های اجتماعی ==
خط ۵۶: خط ۸۵:


== کفن در اشعار و ادبیات فارسی ==
== کفن در اشعار و ادبیات فارسی ==
کفن در ضرب‌المثل‌های ایرانی نیز قابل بررسی است. مانند ضرب‌المثل با لباس سفید می‌آید و با کفن سفید می‌رود. با لباس سفید آمدن در این ضرب‌المثل کنایه از آغاز زندگی تازه و با کفن سفید رفتن کنایه از پایان یک عمر زندگی مشترک است. این ضرب‌المثل ایرانی برای تازه‌عروس‌ها به کار می‌رفت تا عروس، ازدواج را در زندگی خود یک تعهد پایدار قلمداد کند و در برابر مشکلات زندگی مشترک صبر پیشه کند تا به‌راحتی بنیان خانواده از هم نپاشد.<ref>[https://www.daneshchi.ir/با-لباس-سفید-می‌آید-با-کفن-سفید-می‌رود/ «معنی ضرب‌المثل ”با لباس سفید می‌آید با کفن سفید می‌رود“»،  وب‌سایت دانش‌چی.]</ref>
کفن در ضرب‌المثل‌های ایرانی نیز قابل بررسی است. مانند ضرب‌المثل با لباس سفید می‌آید و با کفن سفید می‌رود. با لباس سفید آمدن در این ضرب‌المثل کنایه از آغاز زندگی تازه و با کفن سفید رفتن کنایه از پایان یک عمر زندگی مشترک است. این ضرب‌المثل ایرانی برای تازه‌عروس‌ها به کار می‌رفت تا [[عروس]]، [[ازدواج]] را در زندگی خود یک تعهد پایدار قلمداد کند و در برابر مشکلات زندگی مشترک صبر پیشه کند تا به‌راحتی بنیان خانواده از هم نپاشد.<ref>[https://www.daneshchi.ir/با-لباس-سفید-می‌آید-با-کفن-سفید-می‌رود/ «معنی ضرب‌المثل ”با لباس سفید می‌آید با کفن سفید می‌رود“»،  وب‌سایت دانش‌چی.]</ref>


کفن در اشعار شاعران بزرگ ایرانی نماد مرگ‌اندیشی و کنایه از بی‌ارزش بودن دنیای مادی است.<ref>[http://sardar1341.blogfa.com/post/64 روزبهانی، «مرگ‌اندیشی عرفانی باباطاهر»،  وبلاگ آستانه.]</ref> باباطاهر در یکی از اشعار خود به این نکته اشاره می‌کند:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh74 باباطاهر، دوبیتی‌ها، دوبیتی شمارهٔ 74، وب‌سایت گنجور.]</ref>
کفن در اشعار شاعران بزرگ ایرانی نماد مرگ‌اندیشی و کنایه از بی‌ارزش بودن دنیای مادی است.<ref>[http://sardar1341.blogfa.com/post/64 روزبهانی، «مرگ‌اندیشی عرفانی باباطاهر»،  وبلاگ آستانه.]</ref> باباطاهر در یکی از اشعار خود به این نکته اشاره می‌کند:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh74 باباطاهر، دوبیتی‌ها، دوبیتی شمارهٔ 74، وب‌سایت گنجور.]</ref>
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/کفن»