امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «سیدجواد خامنه‌ای؛» ایجاد کرد
 
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۳۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
سیدجواد خامنه‌ای؛
{{جعبه اطلاعات افراد
| تصویر            = سید جواد خامنه‌ای.jpg
| زیرنویس تصویر    = سید جواد خامنه‌ای
| image_alt        = سید جواد خامنه‌ای
| فایل پادکست      =سیدجواد خامنه‌ای.ogg
| حجم فایلپادکست    =۱۰/۰۷
| تاریخ پادکست      =۱۶-۱-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| نام              = سید جواد
| نام خانوادگی      = حسینی خامنه‌ای
| زادهٔ              = ۱۶ آذر ۱۲۷۴ش، نجف
| ناپدید شدن        =
| درگذشت            = ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش، مشهد
| علت مرگ          =
| مدفن              = رواق دارالفیض در حرم امام رضا
| محل زندگی        = مشهد
| ملیت              = ایرانی
| دیگر نام‌ها        =
| تحصیلات            = تحصیلات حوزوی
| محل تحصیل        = تبریز{{سخ}}مشهد{{سخ}}نجف
| شناخته‌شده برای    = فقیه و مجتهد شیعه{{سخ}}امامت جماعت در مشهد{{سخ}}پدر [[سید علی خامنه‌ای]]
| آثار              = حاشیه استدلالی بر شرایع الاسلام{{سخ}}حواشی بر رسائل و مکاسب{{سخ}}تقریرات دروس میرزای نائینی{{سخ}}حاشیه بر کفایه آخوند خراسانی
| منصب              = امام جماعت مسجد صدیقی‌ها (مسجد آذربایجانی‌ها){{سخ}}امام جماعت صبح مسجد جامع گوهرشاد
| دوره              =
| پس از            =
| پیش از            =
| همسر              = سیده خدیجه میردامادی
| فرزندان          = علویه{{سخ}}بتول{{سخ}}فاطمه‌سلطان{{سخ}}محمد{{سخ}}علی{{سخ}}بدرالسادات{{سخ}}هادی{{سخ}}محمدحسن
| پدر              = سید حسین خامنه‌ای
| مادر              =
| خویشاوندان        =
| جوایز            =
| افتخارات          =
| درجه نظامی        =
| درجه علمی        = اجتهاد
}}
'''{{درشت|سیدجواد حسینی خامنه‌ای؛}}''' از فقیهان شیعه و پدر سید علی خامنه‌ای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران.
 
سید جواد حسینی خامنه‌ای ([[۱۶ آذر]] ۱۲۷۴ش – [[۱۴ تیر]] ۱۳۶۵ش) از علما و مجتهدان [[شیعه]] و پدر [[سیدعلی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]]، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران است. وی که نسبش به [[امام سجاد]] می‌رسد، در [[نجف]] زاده شد و پس از گذراندن دوران کودکی در [[تبریز]]، تحصیلات حوزوی خود را در تبریز، [[مشهد]] و نجف پی گرفت. او پس از دریافت اجازهٔ اجتهاد از [[محمدحسین نائینی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، به ایران بازگشت و با سکونت در مشهد، به فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی مانند [[امامت جماعت]] در مساجدی ازجمله [[مسجد گوهرشاد]] پرداخت. وی با [[سید روح‌الله خمینی]] رابطهٔ دوستانه داشت و با حکومت پهلوی همراهی نکرد. سید جواد خامنه‌ای با وجود آنکه برخی فرزندانش به مقامات عالی در جمهوری اسلامی ایران دست یافتند و ازجمله سید علی خامنه‌ای به‌عنوان [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] برگزیده شد، همواره [[ساده‌زیستی]] را حفظ کرد.
 
== نسب و خاندان ==
نسب سید جواد خامنه‌ای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید احمد می‌رسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]؛ [https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای].</ref> سلطان سید احمد که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنی‌عباس، به ارتفاعات روستای [[هزاوه]] در نزدیکی [[تفرش]] پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همان‌جا به خاک سپرده شد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/از-زادگاه-امیرکبیر-تا-قطب-گردشگری-مذهبی-روایت-هزاوه-تاریخی «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> از نسل وی، سید محمد فرزند سید محمدتقی از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] ساکن شد و [[خاندان خامنه‌ای]] شکل گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص ۱۲۷]؛ [https://www.qudsonline.ir/news/342812/امامزاده-محمد-ع-تفرش-ظرفیت-تبدیل-به-قطب-فرهنگی-منطقه-را-دارد «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین].</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین خامنه‌ای که از فقیهان دانش‌آموخته [[حوزه علمیه نجف]] بود با تصدی امامت جماعت در [[مسجد جامع تبریز]]، هدایت مردم را بر عهده گرفت. وی که پدر سید جواد بود، در سال ۱۳۲۵ق رحلت کرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵.</ref>
 
== از ولادت تا جوانی ==
سید جواد خامنه‌ای در ۱۶ آذر ۱۲۷۴ش در نجف متولد شد. او در سن سه‌سالگی به‌همراه خانواده از نجف به تبریز [[مهاجرت]] کرد. وی در کودکی (سال ۱۳۲۵ق) پدر خود را از دست داد. سید جواد خامنه‌ای در دوران نوجوانی که هم‌زمان با آغاز [[جنبش مشروطه ایران|جنبش مشروطیت]] بود، تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در تبریز آغاز کرد. او در این دوران، از نزدیک شاهد رویدادهای تلخ و سرنوشت‌سازی مانند به دار آویختن جمعی از بزرگان تبریز به دست نیروهای روسی در [[عاشورا|روز عاشورا]] بود. وی در دوران جوانی دو سفر انجام داد: یکی به [[عتبات عالیات]] و دیگری به مشهد. در سفر دوم تحت تأثیر فضای معنوی مشهد و هم‌جواری با [[حرم امام رضا]] قرار گرفت و تصمیم گرفت برای اقامت دائم در این شهر بماند.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش؛ [https://www.shorakh.com/pim/personel/373 «سید جواد خامنه‌ای»، وب‌سایت شورای عالی حوزه علمیه خراسان].</ref>
 
== همسر و فرزندان ==
در آستانه چهارمین دهه از زندگی سید جواد خامنه‌ای، همسر او درگذشت. او سپس با سیده [[خدیجه میردامادی]] دختر [[سیدهاشم میردامادی نجف‌آبادی]] ازدواج کرد. حاصل ازدواج اول سید جواد خامنه‌ای سه دختر به نام علویه، بتول و فاطمه‌سلطان بود.<ref>[https://vom.ir/sarasari/posts/37214#:~:text=خانم%20ها%20علویه%20حسینی%20خامنه%20و%20بتول، «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه.]</ref> سید جواد خامنه‌ای از سیده خدیجه میردامادی دارای چهار پسر و یک دختر به نام‌های [[سید محمد خامنه‌ای|محمد]]، [[سید علی خامنه‌ای|علی]]، [[بدرالسادات خامنه‌ای|بدرالسادات]]، [[سید هادی خامنه‌ای|هادی]] و [[سید محمدحسن خامنه‌ای|محمدحسن]] شد. خدیجه میردامادی در [[۱۵ مرداد]] سال ۱۳۶۸ش بر اثر سکته قلبی درگذشت و در [[حرم امام رضا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> سید علی خامنه‌ای، فرزند دوم سیدجواد، در تاریخ [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش هدف حمله تروریستی اسرائیل و آمریکا قرار گرفت و به [[شهادت سیدعلی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/amp/news/1145365 «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام 40 روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
 
== اساتید و سوابق علمی ==
سید جواد خامنه‌ای پس از گذراندن آموزش‌های مقدماتی در [[تبریز]]، در سال ۱۳۳۶ق در سن ۲۳ سالگی راهی [[مشهد]] شد و سال‌های پایانی [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] را در این شهر گذراند. وی در مشهد نزد [[سید حسین طباطبایی قمی|سید حسین قمی]]، میرزا محمد آقازاده خراسانی، حاج فاضل خراسانی و [[میرزا مهدی اصفهانی]]، دانش آموخت و در سال ۱۳۴۵ق برای فراگیری دوره‌های تکمیلی [[علوم دینی]] به [[نجف]] رفت و در مجالس درس [[محمدحسین نائینی]]، [[آقا ضیاءالدین عراقی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] حضور یافت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای]؛ [https://www.ghbook.ir/index.php?name=شرح%20اسم%20:%20زندگی%20نامه%20آيت%20الله%20سيد%20علی%20حسينی%20خامنه%20ای%20(1357ش%20-%201318ش)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=14083&page=15&chkhashk=0928B9FD41&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص15].</ref> پس از حدود پنج سال حضور در [[حوزه علمیه نجف|حوزهٔ علمیه نجف]]، او در سال ۱۳۵۰ق و در سن ۳۷ سالگی، موفق به دریافت اجازه [[اجتهاد]] و روایت از [[محمدحسین غروی اصفهانی|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]] و محمدحسین نائینی شد. اجازه نائینی توسط [[عبدالکریم حائری یزدی]] بنیان‌گذار [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] تأیید و حاشیه‌نویسی شد. نائینی در این اجازه از وی با القاب برجسته‌ای چون ''العالم العامل''، ''الفاضل الکامل''، ''عمادالعلماء الاتقیاء''، ''مروج الاحکام'' و ''ثقةالاسلام'' یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.]</ref>
 
از سید جواد خامنه‌ای، دست‌نوشته‌های علمی مانند حاشیه استدلالی بر ''شرایع الاسلام''، حواشی بر ''رسائل'' و ''مکاسب''، تقریرات دروس میرزای نائینی، حاشیه‌ای مفصل بر ''[[کفایة الاصول|کفایه]]'' از [[محمدکاظم خراسانی|آخوند خراسانی]] باقی مانده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.]</ref>
 
== ویژگی‌های فردی و شخصیتی ==
[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای2.png|جایگزین=سید جواد خامنه‌ای در دیدار با بیسجیان|بندانگشتی|سید جواد خامنه‌ای در دیدار با بیسجیان]]
سید جواد خامنه‌ای فردی [[تقوا|پرهیزگار]]، بی‌توجه به امور دنیوی و دارای زندگی زاهدانه توصیف شده است. به گفته [[سید موسی شبیری زنجانی]]، وی از بزرگان و افراد بسیار باتقوا به‌شمار می‌رفت، در گفتار بسیار محتاط بود و تقوای او بر مراتب علمی‌اش برتری داشت. او همچنین مراقبت ویژه‌ای به انجام مستحبات و [[نماز نافله|نوافل]] داشت؛ به‌گونه‌ای که با کسب اجازه از مأمومین، هشت رکعت نافله عصر را در مسجد و پیش از برپایی نماز جماعت عصر به جا می‌آورد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.]</ref>
 
وی در محله‌ای فقیرنشین در مشهد سکونت داشت؛ خانه محقر او ابتدا شامل یک اتاق و یک زیرزمین بود که بعدها برای گنجایش خانواده پرجمعیتش، دو اتاق دیگر به آن اضافه شد. از دیگر ویژگی‌های اخلاقی وی [[مهمان‌نوازی]] و [[مردم‌داری]] بود. سید جواد خامنه‌ای پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] نیز با وجود رسیدن فرزندانش به مقامات عالی سیاسی و اجرایی، شیوهٔ زندگی ساده خود را تغییر نداد و به دلیل برخورداری از کمالات انسانی، همواره مورد وثوق و احترام مردم بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref>
 
== فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی ==
[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای1.jpg|جایگزین=سید جواد خامنه‌ای، سید علی‌اکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی |بندانگشتی|از چپ: سید جواد خامنه‌ای، سید علی‌اکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی]]
سید جواد خامنه‌ای در مشهد، به‌جای تدریس عمومی، به تربیت خصوصی شاگردان مانند میرزا نصرالله شبستری و میرزا حسین عبایی پرداخت. او حدود چهل سال [[امام جماعت|امامت جماعت]] مسجد صدیقی‌ها معروف به مسجد آذربایجانی‌ها در [[بازار سرشور]] مشهد را بر عهده داشت و پس از نمازهای [[نماز مغرب|مغرب]] و [[نماز عشا|عشا]]، اغلب به بیان مباحث [[توحید]] و [[معاد]] از کتاب ''[[کفایة الموحدین (کتاب)|کفایة الموحدین]]'' می‌پرداخت. وی همچنین [[نماز صبح]] را در یکی از شبستان‌های مسجد جامع گوهرشاد اقامه می‌کرد. او جلسات مباحثه علمی هفتگی معروف به جلسات کمپانی با حضور علمایی چون [[سید محمدهادی میلانی]]، سید علی‌اکبر خویی پدر [[سید ابولقاسم خویی]]، شیخ غلامحسین تبریزی و میرزا حبیب ملکی تبریزی برگزار می‌کرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱6؛ [https://lib.eshia.ir/ زنگنه، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، ۱۳۸۶ش، ج ۱، ص ۷۷].</ref> وی با [[سید محمدحسین طباطبایی]] و [[هاشم قزوینی]] نیز ارتباط نزدیک داشته است.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی.]</ref>
 
== فعالیت‌های سیاسی ==
در عرصه سیاسی، سید جواد خامنه‌ای از طریق حفظ فاصله خود با [[دودمان پهلوی|حکومت پهلوی]] از آن [[مشروعیت‌زدایی]] می‌کرد. او هرگز در مراسم‌ها و دعوت‌های رسمی حکومتی، از جمله تشریفات [[آستان قدس رضوی]] شرکت نمی‌کرد. سیدجواد خامنه‌ای، آشنایی و رفاقت دیرینه با [[سید روح‌الله خمینی]] داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی می‌کرد. با آغاز انقلاب اسلامی و ورود فرزندانش به عرصهٔ مبارزه با حکومت پهلوی، منزل وی تحت مراقبت و فشار [[ساواک]] قرار گرفت، اما او از سخنرانی‌های ضد رژیم فرزندش [[سید علی خامنه‌ای]] حمایت می‌کرد. او همچنین در اوایل دهه چهل خورشیدی، اعلامیه‌های علمای مشهد علیه دستگاه حکومتی را امضا می‌کرد. پس از [[تبعید امام خمینی]] در سال ۱۳۴۳ش، سید جواد خامنه‌ای در زمرهٔ پیش‌نمازانی بود که در اقدامی اعتراضی، برپایی [[نماز جماعت]] را برای مدتی تعطیل کرد.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی.]</ref>
 
وی سال‌ها در برابر فشارهای شهربانی و ساواک برای تکمیل فرم‌های اطلاعاتی مقاومت کرد و تنها پس از تهدیدهای مکرر در اواخر دههٔ چهل شمسی، پاسخ‌هایی بسیار کوتاه و بی‌اعتنا به آن‌ها داد. بر اساس اسناد ساواک، [[نعمت‌الله نصیری]] در نامه‌ای محرمانه او را یکی از ۱۹ روحانی منتقد مشهد برشمرد که مراسم‌های ملی مانند سالروز [[کودتای ۲۸ مرداد]] و تاج‌گذاری را تحریم کرده و در مجامع خصوصی از دولت انتقاد می‌کردند.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص7-21.</ref>
 
== در گذشت ==
[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای4.png|جایگزین=حضور سید علی خامنه‌ای بر مزار پدرش سید جواد خامنه‌ای|بندانگشتی|حضور [[سید علی خامنه‌ای]] بر مزار پدرش سید جواد خامنه‌ای]]
سید جواد خامنه‌ای در [[۱۴ تیر]] سال ۱۳۶۵ش برابر با ([[۲۷ شوال]] ۱۴۰۶ق) درگذشت.<ref>حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۲۵۴.</ref> [[ابوالحسن شیرازی]] (۱۲۹۳–۱۳۷۹ش) امام جمعه مشهد، بر او [[نماز میت|نماز]] گزارد و در رواق پشت [[ضریح امام رضا]] جنب دارالفیض به خاک سپرده شد.<ref>زنگنه، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، ۱۳۸۶ش، ج ۱، ص ۷۷.</ref> [[امام خمینی]] در پیام تسلیتی به سید علی خامنه‌ای به مناسبت درگذشت سید جواد خامنه‌ای، او را عالمی باتقوا و متعهد برشمرد.<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج ۲۰، ص ۷۱.</ref>
 
=== یادمان‌ها و آثار دربارهٔ او ===
دربارهٔ سید جواد خامنه‌ای، آثاری به نگارش درآمده است؛ کتاب «''زندگی اینجاست''» به قلم مهدی قزلی، دربرگیرندهٔ روایت‌هایی کوتاه از [[سبک زندگی]]، منش اجتماعی و ویژگی‌های اخلاقی وی، به‌ویژه [[زهد]]، [[ساده‌زیستی]] و [[مردم‌داری]] او در طول ۹۳ سال از زندگی سید جواد خامنه‌ای است. این کتاب همزمان با سالگرد درگذشت وی، طی مراسمی در [[مسجد جامع تبریز]] رونمایی شد. در حاشیه معرفی این اثر، از دو سند تاریخی جدید رونمایی شد که تأییدکنندهٔ مقام [[اجتهاد]] سید جواد خامنه‌ای است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/book-content?id=53297 «رونمایی از کتاب «زندگی اینجاست»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ بهمن ۱۳۹۴ش.
* بهبودی، هدایت‌الله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش.
* حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
* «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* خمینی، سید روح‌الله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۸ش.
* «رونمایی از کتاب «زندگی اینجاست»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۴ تیر ۱۴۰۲ش.
* «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ فروردین ۱۳۹۴ش.
* زنگنه، ابراهیم و دیگران، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۸۶ش.
* «سید جواد خامنه‌ای»، وب‌سایت شورای عالی حوزه علمیه خراسان، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، اسلامیه، بی‌تا.
* مختاری، محمدرضا، «دربارهٔ جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۵ تیر ۱۴۰۰ش.
* «نگاهی گذرا به زندگی‌نامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.
{{پایان منابع}}
 
{{سید علی خامنه‌ای}}
 
[[رده:اهالی مشهد]]
[[رده:خانواده سید علی خامنه‌ای]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۶۵]]
[[رده:زادگان ۱۲۷۴]]
[[رده:سادات حسینی]]
[[رده:فقیهان شیعه اهل ایران]]
[[رده:مدفونان در حرم امام رضا]]