سید جواد خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای.jpg|جایگزین=سید جواد خامنه‌ای|بندانگشتی|سید جواد خامنه‌ای]]

نسب سید جواد خامنه‌ای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید احمد می‌رسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]؛ [https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای].</ref> سلطان سید احمد که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنی‌عباس، به ارتفاعات روستای [[هزاوه]] در نزدیکی [[تفرش]] پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همان‌جا به خاک سپرده شد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/از-زادگاه-امیرکبیر-تا-قطب-گردشگری-مذهبی-روایت-هزاوه-تاریخی «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> از نسل وی، سید محمد فرزند سید محمدتقی از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] ساکن شد و [[خاندان خامنه‌ای]] شکل گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص ۱۲۷]؛ [https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین].</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین خامنه‌ای که از فقیهان دانش‌آموخته [[حوزه علمیه نجف]] بود با تصدی امامت جماعت در [[مسجد جامع تبریز]]، هدایت مردم را بر عهده گرفت. وی که پدر سید جواد بود، در سال ۱۳۲۵ق رحلت کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵.]</ref>

سید جواد خامنه‌ای در ۱۶ آذر ۱۲۷۴ش در نجف متولد شد. او در سن سه‌سالگی به‌همراه خانواده از نجف به تبریز [[مهاجرت]] کرد. وی در کودکی (سال ۱۳۲۵ق) پدر خود را از دست داد. سید جواد خامنه‌ای در دوران نوجوانی که هم‌زمان با آغاز [[جنبش مشروطه ایران|جنبش مشروطیت]] بود، تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در تبریز آغاز کرد. او در این دوران، از نزدیک شاهد رویدادهای تلخ و سرنوشت‌سازی مانند به دار آویختن جمعی از بزرگان تبریز به دست نیروهای روسی در [[عاشورا|روز عاشورا]] بود. وی در دوران جوانی دو سفر انجام داد: یکی به [[عتبات عالیات]] و دیگری به مشهد. در سفر دوم تحت تأثیر فضای معنوی مشهد و هم‌جواری با [[حرم امام رضا]] قرار گرفت و تصمیم گرفت برای اقامت دائم در این شهر بماند.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش]؛ [https://www.shorakh.com/pim/personel/373 «سید جواد خامنه‌ای»، وب‌سایت شورای عالی حوزه علمیه خراسان].</ref>

در آستانه چهارمین دهه از زندگی سید جواد خامنه‌ای، همسر او درگذشت. او سپس با سیده [[خدیجه میردامادی]] دختر [[سید هاشم میردامادی نجف‌آبادی]] ازدواج کرد. حاصل ازدواج اول سید جواد خامنه‌ای سه دختر به نام علویه، بتول و فاطمه‌سلطان بود.<ref>[https://vom.ir/sarasari/posts/37214#:~:text=خانم%20ها%20علویه%20حسینی%20خامنه%20و%20بتول، «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه.]</ref> سید جواد خامنه‌ای از سیده خدیجه میردامادی دارای چهار پسر و یک دختر به نام‌های [[سید محمد خامنه‌ای|محمد]]، [[سید علی خامنه‌ای|علی]]، [[بدرالسادات خامنه‌ای|بدرالسادات]]، [[سید هادی خامنه‌ای|هادی]] و [[سید محمدحسن خامنه‌ای|محمدحسن]] شد. خدیجه میردامادی در [[۱۵ مرداد]] سال ۱۳۶۸ش بر اثر سکته قلبی درگذشت و در [[حرم امام رضا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‎الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> سید علی خامنه‌ای، فرزند دوم سیدجواد، در تاریخ [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش هدف حمله تروریستی اسرائیل و آمریکا قرار گرفت و به [[شهادت سیدعلی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/amp/news/1145365 «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام 40 روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>

سید جواد خامنه‌ای پس از گذراندن آموزش‌های مقدماتی در [[تبریز]]، در سال ۱۳۳۶ق در سن ۲۳ سالگی راهی [[مشهد]] شد و سال‌های پایانی [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] را در این شهر گذراند. وی در مشهد نزد [[سید حسین طباطبایی قمی|سید حسین قمی]]، میرزا محمد آقازاده خراسانی، حاج فاضل خراسانی و [[میرزا مهدی اصفهانی]]، دانش آموخت و در سال ۱۳۴۵ق برای فراگیری دوره‌های تکمیلی [[علوم دینی]] به [[نجف]] رفت و در مجالس درس [[محمدحسین نائینی]]، [[آقا ضیاءالدین عراقی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] حضور یافت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای]؛ [https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D8%A7%D8%B3%D9%85%20:%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A2%D9%8A%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B3%D9%8A%D8%AF%20%D8%B9%D9%84%DB%8C%20%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%DB%8C%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%20%D8%A7%DB%8C%20(1357%D8%B4%20-%201318%D8%B4)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=14083&page=15&chkhashk=0928B9FD41&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص15].</ref> پس از حدود پنج سال حضور در [[حوزه علمیه نجف|حوزهٔ علمیه نجف]]، او در سال ۱۳۵۰ق و در سن ۳۷ سالگی، موفق به دریافت اجازه [[اجتهاد]] و روایت از [[محمدحسین غروی اصفهانی|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]] و محمدحسین نائینی شد. اجازه نائینی توسط [[عبدالکریم حائری یزدی]] بنیان‌گذار [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] تأیید و حاشیه‌نویسی شد. نائینی در این اجازه از وی با القاب برجسته‌ای چون ''العالم العامل''، ''الفاضل الکامل''، ''عمادالعلماء الاتقیاء''، ''مروج الاحکام'' و ''ثقة‌الاسلام'' یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=48253 مختاری، «درباره جایگاه علمی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای»، پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.]</ref>

[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای1.jpg|جایگزین=سید جواد خامنه‌ای، سید علی‌اکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی |بندانگشتی|از چپ: سید جواد خامنه‌ای، سید علی‌اکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی ]]

سید جواد خامنه‌ای در مشهد، به‌جای تدریس عمومی، به تربیت خصوصی شاگردان مانند میرزا نصرالله شبستری و میرزا حسین عبایی پرداخت. او حدود چهل سال [[امام جماعت|امامت جماعت]] مسجد صدیقی‌ها معروف به مسجد آذربایجانی‌ها در [[بازار سرشور]] مشهد را بر عهده داشت و پس از نمازهای [[نماز مغرب|مغرب]] و [[نماز عشا|عشا]]، اغلب به بیان مباحث [[توحید]] و [[معاد]] از کتاب ''[[کفایة الموحدین (کتاب)|کفایة الموحدین]]'' می‌پرداخت. وی همچنین [[نماز صبح]] را در یکی از شبستان‌های مسجد جامع گوهرشاد اقامه می‌کرد. او جلسات مباحثه علمی هفتگی معروف به جلسات کمپانی با حضور علمایی چون [[سید محمدهادی میلانی]]، سید علی‌اکبر خویی پدر [[سید ابولقاسم خویی]]، شیخ غلامحسین تبریزی و میرزا حبیب ملکی تبریزی برگزار می‌کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱6]؛ [https://lib.eshia.ir/ زنگنه، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، ۱۳۸۶ش، ج ۱، ص ۷۷].</ref> وی با [[سید محمدحسین طباطبایی]] و [[هاشم قزوینی]] نیز ارتباط نزدیک داشته است.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی.]</ref>

وی سال‌ها در برابر فشارهای شهربانی و ساواک برای تکمیل فرم‌های اطلاعاتی مقاومت کرد و تنها پس از تهدیدهای مکرر در اواخر دههٔ چهل شمسی، پاسخ‌هایی بسیار کوتاه و بی‌اعتنا به آن‌ها داد. بر اساس اسناد ساواک، [[نعمت‌الله نصیری]] در نامه‌ای محرمانه او را یکی از ۱۹ روحانی منتقد مشهد برشمرد که مراسم‌های ملی مانند سالروز [[کودتای ۲۸ مرداد]] و تاج‌گذاری را تحریم کرده و در مجامع خصوصی از دولت انتقاد می‌کردند.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص7-21.]</ref>

[[پرونده:سید جواد خامنه‌ای4.png|جایگزین=حضور سید علی خامنه‌ای بر مزار پدرش سید جواد خامنه‌ای|بندانگشتی|حضور سید علی خامنه‌ای بر مزار پدرش سید جواد خامنه‌ای]]

سید جواد خامنه‌ای در [[۱۴ تیر]] سال ۱۳۶۵ش برابر با ([[۲۷ شوال]] ۱۴۰۶ق) درگذشت.<ref>حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۲۵۴.</ref> [[ابوالحسن شیرازی]] (۱۲۹۳–۱۳۷۹ش) امام جمعه مشهد، بر او [[نماز میت|نماز]] گزارد و در رواق پشت [[ضریح امام رضا]] جنب دارالفیض به خاک سپرده شد.<ref>زنگنه، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، ۱۳۸۶ش، ج ۱، ص ۷۷.</ref> امام خمینی در پیام تسلیتی به سید علی خامنه‌ای به مناسبت درگذشت سید جواد خامنه‌ای، او را عالمی باتقوا و متعهد برشمرد.<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج ۲۰، ص ۷۱.</ref>

==پانویس==

==منابع==