غض بصر: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳: / خط ۳: @@
 | زیرنویس تصویر     =سکانس پریدن حامد از پنجره دانشگاه به خاطر مزاحمت دانشجویان دختر
 | image_alt         =سکانس پریدن حامد از پنجره
-| فایل پادکست       =
+| فایل پادکست       =غض بصر.ogg
-| حجم فایلپادکست    =
+| حجم فایلپادکست    =9/71
-| تاریخ پادکست      =
+| تاریخ پادکست      =15-2-1405
 | زیرنویس عنوان     =
@@ خط ۳۷: / خط ۳۷: @@
 ==دیدگاه مفسران دربارۀ «غض بصر»==
 ===دیدگاه اول===
-برخی از متفکران مانند [[ابوالفتوح رازی]] (480-552ق) از مفسران سابق و [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] (1281-1360ش) از مفسران متأخر، با توجه به آیات سورۀ نور «غض بصر» را به معنای «نگاه نکردن و چشم بستن» تفسیر کرده‌اند.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوباره 3 محدوده مجاز نگاه، 1379ش.]</ref> به عقیدۀ علامه طباطبایی خدای متعال به‌جای نهی از چشم‌چرانی نسبت به نامحرمان به شکل ایجابی امر به پوشاندن چشم‌ها کرده است که این امر مستلزم نهی آن نیز می‌شود.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50081/15/155 طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، 1374ش، ج15، ص155.] </ref>
+برخی از متفکران مانند [[ابوالفتوح رازی]] (480-552ق) و [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] (1281-1360ش)، با توجه به آیات سورۀ نور «غض بصر» را به معنای «نگاه نکردن و چشم بستن» تفسیر کرده‌اند.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوباره 3 محدوده مجاز نگاه، 1379ش.]</ref> به عقیدۀ علامه طباطبایی خدای متعال به‌جای نهی از [[چشم‌چرانی]] نسبت به [[نامحرم|نامحرمان]] به شکل ایجابی امر به پوشاندن چشم‌ها کرده است که این امر مستلزم نهی آن نیز می‌شود.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50081/15/155 طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، 1374ش، ج15، ص155.] </ref>
 ===دیدگاه دوم===
 گروه دیگری از مفسران مراد از «غض بصر» را «کم کردن نگاه» و خیره نشدن دانسته‌اند.<ref> - [https://lib.eshia.ir/71428/5/105/%D8%BA%D8%B6_%D8%A8%D8%B5%D8%B1 قرشی، قاموس قرآن، 1412ق، ج5، ص105.]</ref> عالمانی مانند [[راغب اصفهانی]] (396-401ق)، طبرسی (468-548ق) و [[فخرالدین طریحی|طریحی]] (979-1085ق) به این معنا اشاره کرده‌اند. [[مرتضی مطهری]] (1298-1358ش) نیز در کتاب مسئلۀ حجاب مراد از غض بصر را کاهش نگاه دانسته است.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوبارۀ 3محدوده مجاز نگاه، 1379ش.]</ref>
@@ خط ۴۵: / خط ۴۶: @@
 عده‌ای از فقهای معاصر، غض بصر را به‌معنی «پایین انداختن چشم» معنی کرده‌اند و آن را «کنایه» از «نگاه نکردن» دانسته‌اند.<ref>- [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوباره 3 محدوده مجاز نگاه، 1379ش.]</ref> ایشان برای تأیید نظریۀ خود به روایاتی استناد می‌کنند که برای بیان حرمت نگاه از تعبیر غض بصر استفاده کرده‌اند و بیان می‌کنند که در اکثر کتاب‌های لغت دو معنی برای غض بیان کرده‌اند، یکی به‌معنی خفض (پایین افکندن) و دیگر به‌معنی نقصان (کم کردن) است و بنابر هرکدام از این دو معنی، غض عین می‌تواند کنایه از «نگاه نکردن» به طرف مقابل باشد؛ زیرا بنا بر معنای اول با زیر افکندن نگاه، طرف مقابل دیده نمی‌شود و بنا بر معنای دوم نیز مراد از ناقص کردن عین، «ناقص کردن آن از نگاه» به طرف مقابل است که این امر به «نگاه نکردن» می‌انجامد.<ref>- [https://jqr.isca.ac.ir/article_4388_42d67f9b3d10253b537b9e47c51bbde6.pdf هاشمی، «رابطه حجاب و عفاف»، 1386ش، ج51، ص19.]</ref>
 ===دیدگاه چهارم===
-[[سید ابوالقاسم خویی|آیت‌الله خویی]] (1278-1371ش) غض بصر را کنایه از عدم بهرۀ جنسی از زنان نامحرم تفسیر کرده‌ است. از نظر او آیه 31 سورۀ نور به‌دنبال نهی از لذت‌جویی از جنس مخالف است که بر اساس آن تمام موارد بهرۀ جنسی از زنان نامحرم ازجمله نگاه التذاذی که یکی از مصادیق بهره‌گیری جنسی به شمار می‌آید، نهی شده است.<ref> - [https://eshia.ir/feqh/archive/text/arafi/feqh/98/980813 اعرافی، «فقه، نکاح، نگاه»، وب‌سایت مدرسه فقاهت.]</ref>
+سید ابوالقاسم خویی (1278-1371ش) غض بصر را کنایه از عدم بهرۀ جنسی از زنان نامحرم تفسیر کرده‌ است. از نظر او آیه 31 سورۀ نور به‌دنبال نهی از لذت‌جویی از جنس مخالف است که بر اساس آن تمام موارد بهرۀ جنسی از زنان نامحرم ازجمله نگاه التذاذی که یکی از مصادیق بهره‌گیری جنسی به شمار می‌آید، نهی شده است.<ref> - [https://eshia.ir/feqh/archive/text/arafi/feqh/98/980813 اعرافی، «فقه، نکاح، نگاه»، وب‌سایت مدرسه فقاهت.]</ref>
 ==غض بصر در روایات==
@@ خط ۶۰: / خط ۶۱: @@
 - برخی دیگر بر این عقیده‌اند که مبنای تشخیص مصداق و جزئیات آیه عرف است و از هر آنچه پوشاندن آن واجب است باید در نگاه پرهیز کرد. بر مبنای این ملازمۀ عرفی هرچه پوشاندن آن واجب است نگاه کردن به آن حرام است.
-- نظر دیگر این است که متعلق غض بصر فقط چهرۀ نامحرم است. این گروه که غض بصر را به معنای کاهش نگاه و پرهیز از چشم‌چرانی می‌دانند، نگاه به غیر صورت را حتی با غض بصر جایز نمی‌دانند.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوباره 3 محدوده مجاز نگاه»، 1379ش.]</ref>
+- نظر دیگر این است که متعلق غض بصر فقط چهرۀ نامحرم است. این گروه که غض بصر را به معنای کاهش نگاه و پرهیز از [[چشم‌چرانی]] می‌دانند، نگاه به غیر صورت را حتی با غض بصر جایز نمی‌دانند.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4060/23381/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%873-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87?SID=125318 سروش، «نگاه، نگاهی دوباره 3 محدوده مجاز نگاه»، 1379ش.]</ref>
 ==فلسفۀ غض بصر==
-کیفیت نگاه انسان تأثیر عمیقی بر روح و روان او می‌گذارد. چنانچه امام علی دل انسان را مصحف و کتاب دیده می‌داند. کیفیت نگاه به نامحرم پیامدهای فردی و اجتماعی به دنبال خواهد داشت. از منظر صاحب‌نظران، دستور اسلام به غض بصر در ارتباط با نامحرم موجب فواید ذیل می‌شود:
+کیفیت نگاه انسان تأثیر عمیقی بر روح و روان او می‌گذارد. چنانچه [[امام علی]] دل انسان را مصحف و کتاب دیده می‌داند. کیفیت نگاه به [[نامحرم]] پیامدهای فردی و اجتماعی به دنبال خواهد داشت. از منظر صاحب‌نظران، دستور اسلام به غض بصر در ارتباط با نامحرم موجب فواید ذیل می‌شود:
-- اجتناب از بیماری چشم چرانی؛ امروزه از لحاظ روانشناسی چشم‌چرانی یک بیماری روانی است که لازم است درمان شود.
+- اجتناب از بیماری [[چشم‌چرانی]]؛ امروزه از لحاظ [[روان‌شناسی]] چشم‌چرانی یک بیماری روانی است که لازم است درمان شود.
 - آرامش روحی و روانی انسان؛ کنترل تقاضای نامحدود انسان در زمینه امور شهوانی زمینه‌ساز آرامش روحی و روانی در انسان است.
@@ خط ۷۱: / خط ۷۲: @@
 - رشد و تکامل عقل؛ مدیریت نگاه و تعدیل غرایز جنسی بستری برای کمال و رشد قوۀ عاقلۀ انسان محسوب می‌شود.
-- تحکیم نظام خانواده؛ عدم چشم‌چرانی و کنترل نگاه به نامحرم مانع التهاب جنسی، تنوع‌طلبی و تزلزل در کانون خانواده می‌شود.
+- تحکیم نظام خانواده؛ عدم چشم‌چرانی و کنترل نگاه به نامحرم مانع التهاب جنسی، [[تنوع‌طلبی جنسی|تنوع‌طلبی]] و تزلزل در کانون خانواده می‌شود.
 - استواری اجتماع؛ کنترل نگاه به نامحرم سبب کنترل مسائل و التهابات جنسی در جامعه و کاهش آمار فساد و جنایات اجتماعی خواهد شد.<ref> - [https://ensani.ir/fa/article/141056/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%89-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 حسینی، «پیامدهای نگاه به نامحرم»، 1387ش.]</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}