حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:فخرعظمی ارغون را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به فخرعظمی ارغون منتقل کرد |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =فخرعظمی ارغون.png | |||
| زیرنویس تصویر =فخرعظمی ارغون | |||
| image_alt =فخرعظمی ارغون | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
فخرعظمی ارغون از شاعران، نویسندگان و پیشگامان فعال [[حقوق زنان]]، در ایران [[دوره | | عنوان اصلی = | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|فخرعظمی ارغون}}'''؛ شاعر، روزنامهنگار و مادر [[سیمین بهبهانی]]. | |||
فخرعظمی ارغون از شاعران، نویسندگان و پیشگامان فعال [[حقوق زنان]]، در ایران [[دوره قاجار]] و [[دوره پهلوی|اوایل پهلوی]] بود. در اشعار او مضامینی چون [[وطندوست|وطندوستی]]، [[آزادیخواهی]]، [[آگاهی اجتماعی]]، جایگاه و [[حقوق زنان]] و نقش آموزش در پیشرفت جامعه، پررنگ است. وی زبانی روشن و انتقادی داشت و [[شعر]] را ابزاری برای بیدارسازی اجتماعی میدانست. فخرعظمی در کنار فعالیتهای ادبی، حضوری جدی در عرصهٔ اجتماع داشت و با اشتغال در وزارت فرهنگ و معارف، تلاش برای گسترش [[آموزش زنان]] و دعوت آنان به مشارکت فرهنگی، نقشی مهم در تقویت حضور زنان در نهادهای رسمی و فرهنگی ایفا کرد. فخرعظمی ارغون، مادر [[سیمین بهبهانی]]، شاعر است. | |||
== تولد و خانواده == | == تولد و خانواده == | ||
فخرعظمی ارغون یا | فخرعظمی ارغون یا فخرعادل خلعتبری، در سال ۱۲۷۷ش در [[تهران]] و در خانوادهای وابسته به طبقه صاحبمنصب و درباری به دنیا آمد. پدرش مرتضیقلیخان ارغون، ملقب به مکرمالسلطان، از افسران بلندپایهٔ قاجاری و وابسته به خاندان خلعتبری بود. مادرش قمرخانم، معروف به عظمتالسلطنه، از خاندانهای صاحبنفوذ قاجاری و نوادهٔ امیرتومان و امینالملک و از تبار امیرهدایتالله خان فومنی، حاکم نامدار [[گیلان]]، بود. پدر و مادر فخرعظمی به چند زبان از جمله [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان ترکی|ترکی]]، [[زبان انگلیسی|انگلیسی]] و [[زبان فرانسه|فرانسه]] تسلط داشتند.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص۳۷.</ref> | ||
== تحصیلات == | == تحصیلات == | ||
| خط ۱۰: | خط ۴۰: | ||
== ازدواج == | == ازدواج == | ||
فخرعظمی در سال ۱۳۰۳ش با عباس خلیلی، مدیر روزنامه ''اقدام''، [[ازدواج]] کرد.<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/2D731J/ازدواج_میرزا_عباس_خلیلی_با_فخر_عظمی_ارغون?rowNumber=1 «ازدواج میرزا عباس خلیلی با فخرعظمی ارغون»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref> آشنایی آن دو از جایی آغاز شد که فخرعظمی غزلی انقلابی برای چاپ به روزنامه فرستاد. حاصل این ازدواج دختری به نام [[سیمین بهبهانی|سیمین]] بود که بعدها از | فخرعظمی در سال ۱۳۰۳ش با عباس خلیلی، مدیر روزنامه ''اقدام''، [[ازدواج]] کرد.<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/2D731J/ازدواج_میرزا_عباس_خلیلی_با_فخر_عظمی_ارغون?rowNumber=1 «ازدواج میرزا عباس خلیلی با فخرعظمی ارغون»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref> آشنایی آن دو از جایی آغاز شد که فخرعظمی غزلی انقلابی برای چاپ به روزنامه فرستاد. حاصل این ازدواج دختری به نام [[سیمین بهبهانی|سیمین]] بود که بعدها از شاعران معاصر شد. این ازدواج در سال ۱۳۱۰ش به جدایی انجامید و فخرعظمی پس از آن زندگی مستقلتری را در عرصهٔ کار و فعالیت اجتماعی دنبال کرد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
بعد از مدتی، فخرعظمی ارغون با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و به خواست همسرش نام خود را به فخر عادل، تغییر داد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص214.</ref> او از این ازدواج صاحب سه فرزند به نامهای عادلنژاد (غوغا)، عادلدخت (ترانه) و عادلفر (سهراب) شد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | بعد از مدتی، فخرعظمی ارغون با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و به خواست همسرش نام خود را به فخر عادل، تغییر داد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص214.</ref> او از این ازدواج صاحب سه فرزند به نامهای عادلنژاد (غوغا)، عادلدخت (ترانه) و عادلفر (سهراب) شد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
| خط ۳۲: | خط ۶۲: | ||
=== عضویت در انجمنها === | === عضویت در انجمنها === | ||
[[پرونده:فخرعظمی ارغون۱.jpg|جایگزین=فخرعظمی ارغون در جمع اعضای هیئت مدیره «کانون بانوان» ایران|بندانگشتی|فخرعظمی ارغون (ردیف دوم: نفر دوم از چپ) در جمع اعضای هیئت مدیره «[[کانون بانوان]]»]] | |||
ارغون از بنیانگذاران هستهٔ مرکزی [[جمعیت نسوان وطنخواه]] بود و در فاصلهٔ سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ خورشیدی، همراه با زنانی چون [[نورالهدی منگنه]]، [[محترم اسکندری]]، [[ملوک اسکندری]] و [[فخرآفاق پارسا]]، در پیشبرد اهداف این جمعیت نقش داشت. این انجمن با هدف ارتقای سطح سواد زنان، آموزش مهارتهای حرفهای و هنری، حمایت از [[زنان بیسرپرست]] و تقویت استقلال اجتماعی آنان فعالیت میکرد.<ref>شیخالاسلامی، زنان روزنامهنگار و اندیشمند ایران، 1351ش، ص145-146.</ref> پس از تعطیلی این جمعیت در زمان [[رضاشاه]]، ارغون به عضویت فعال [[کانون بانوان]] درآمد و در کنار چهرههایی چون [[صدیقه دولتآبادی]]، [[هاجر تربیت]]، [[فاطمه سیاح]]، [[مهکامه محصص]] و [[بدرالملوک بامداد]] به فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی ادامه داد.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص38.</ref> | ارغون از بنیانگذاران هستهٔ مرکزی [[جمعیت نسوان وطنخواه]] بود و در فاصلهٔ سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ خورشیدی، همراه با زنانی چون [[نورالهدی منگنه]]، [[محترم اسکندری]]، [[ملوک اسکندری]] و [[فخرآفاق پارسا]]، در پیشبرد اهداف این جمعیت نقش داشت. این انجمن با هدف ارتقای سطح سواد زنان، آموزش مهارتهای حرفهای و هنری، حمایت از [[زنان بیسرپرست]] و تقویت استقلال اجتماعی آنان فعالیت میکرد.<ref>شیخالاسلامی، زنان روزنامهنگار و اندیشمند ایران، 1351ش، ص145-146.</ref> پس از تعطیلی این جمعیت در زمان [[رضاشاه]]، ارغون به عضویت فعال [[کانون بانوان]] درآمد و در کنار چهرههایی چون [[صدیقه دولتآبادی]]، [[هاجر تربیت]]، [[فاطمه سیاح]]، [[مهکامه محصص]] و [[بدرالملوک بامداد]] به فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی ادامه داد.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص38.</ref> | ||
| خط ۹۶: | خط ۱۲۷: | ||
* مشیرسلیمی، علیاکبر، ''زنان سخنور''، تهران، مؤسسه مطبوعاتی علیاکبر علمی، ۱۳۳۵ش. | * مشیرسلیمی، علیاکبر، ''زنان سخنور''، تهران، مؤسسه مطبوعاتی علیاکبر علمی، ۱۳۳۵ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{جنبش زنان در ایران}} | |||