شیرین عبادی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:شیرین عبادی.png|جایگزین=شیرین عبادی|بندانگشتی|شیرین عبادی]]

{{درشت|'''شیرین عبادی؛'''}} نویسنده و فعال حقوق زنان و حقوق بشر.

شیرین عبادی، حقوقدان و فعال حقوق بشر ایرانی، در سال ۱۳۲۶م در همدان متولد شد و پس از تحصیل در رشته حقوق، در سال ۱۳۴۸م به عنوان قاضی منصوب شد. پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، به وکالت روی آورد و در پرونده‌های شاخصی از جمله قتل‌های زنجیره‌ای ایفای نقش کرد. وی در سال ۲۰۰۳م موفق به دریافت [[جایزه صلح نوبل]] شد، اقدامی که از سوی منتقدانش عمدتاً سیاسی ارزیابی گردید. عبادی با نقد قوانین کیفری ایران به ویژه در زمینه دیه، قصاص و شهادت زنان، خواستار تفسیری از اسلام شد که با حقوق بشر بین‌المللی سازگار باشد. او کانون مدافعان حقوق بشر را تأسیس کرد و شعار خود را دفاع از حقوق کودکان، زنان، اقلیت‌های مذهبی و همجنس‌گرایان قرار داد. با این حال، عملکرد او پس از خروج از کشور، از جمله درخواست [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم‌های بین‌المللی]] [[تحریم‌ها علیه ایران|علیه ایران]]، حمایت از گروه‌های اپوزیسیون و ظاهرشدن بدون [[حجاب اسلامی]] در محافل رسمی، با انتقادات گسترده‌ای روبه‌رو شد. منتقدانش او را متهم به همنوایی با دشمنان ایران، دریافت بودجه از دولت‌های خارجی و تلاش برای براندازی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|نظام جمهوری اسلامی]] می‌کنند. زندگی و فعالیت‌های شیرین عبادی از سوی منتقدان او، بازتابی از تقابل میان گفتمان حقوق بشر غربی و ارزش‌های اسلامی-ایرانی ارزیابی شده است.

شیرین تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رساند و در ۱۳۴۸ش مدرک کارشناسی حقوق را دریافت کرد. در [[اسفند (ماه)|اسفند]] همان سال به‌عنوان [[قاضی]] در دادگستری منصوب شد و در ۱۳۵۰ش کارشناسی ارشد [[حقوق خصوصی]] را گرفت.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وب‌سایت پرسمان.]</ref> عبادی پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، مدتی به کارهای اداری اشتغال داشت و در ۱۳۷۱ش پروانهٔ [[وکالت]] دریافت و دفتر وکالت خود را تأسیس کرد.<ref>[https://www.porseman.com/article/عبادي،-شيرين/145753 «عبادی، شیرین»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>

شیرین عبادی معتقد است که [[نظریه برخورد تمدن|نظریهٔ برخورد تمدن‌ها]] که توسط [[ساموئل هانتینگتون|هانتینگتون]] مطرح شد، پس از فروپاشی [[شوروری]] و برای ایجاد دشمنی جایگزین برای غرب شکل گرفت و در این چارچوب، [[دموکراسی]] و [[حقوق بشر]] به‌عنوان دستاورد [[تمدن غرب]] در برابر تمدن‌های شرقی و به‌ویژه [[تمدن اسلامی]] قرار داده شد. به نظر عبادی حکومت‌های غیردمکراتیک در [[کشورهای اسلامی]] نیز با استناد به تعارض اسلام با حقوق بشر، در عمل به این نظریه دامن زده‌اند. وی راه‌حل این معضل را در ارائهٔ تفسیری از [[اسلام]] می‌داند که با دموکراسی و حقوق بشر سازگار باشد و بر ضرورت [[اجتهاد پویا]] و استفاده از [[عقل]] در [[منطق فهم دین|فهم دین]] تأکید می‌کند. عبادی با استناد به نمونه‌هایی از [[تاریخ اسلام]] مانند پذیرش [[حکمیت]] توسط [[امام علی]]، امکان هم‌خوانی اسلام با اصول دموکراتیک را اثبات‌پذیر می‌داند و روشنفکران جوامع اسلامی را به بازنگری در رویکرد خود به دین فرامی‌خواند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20101205093933-1466.pdf عبادی، «اسلام و حقوق بشر»، ۱۳۸۵ش، ص291-295.]</ref>

عبادی با اشاره به اصل نفی تبعیض در اسناد بین‌المللی و نامطلوب توصیف‌کردن وضعیت حقوق بشر، قوانین ایران را مصداق تبعیض بر اساس [[جنسیت]] می‌داند. عبادی وضعیت حقوق بشر در ایران را نامطلوب ارزیابی کرده و معتقد است که در قوانین کیفری ایران، [[دیه زن|دیهٔ زن]] نصف [[دیه|دیهٔ]] مرد تعیین شده و در موارد [[قصاص]]، خانواده مقتول زن باید پیش از اجرای حکم، بخشی از دیه را به قاتل بپردازد. همچنین [[شهادت زنان]] در دادگاه به تنهایی پذیرفته نمی‌شود، در حالی که شهادت مردی که از نعمت [[سواد]] بهره ندارد، قابل قبول است. او این موارد را مغایر با تعهدات بین‌المللی ایران ارزیابی می‌کند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf عبادی، «زنان را در این سال‌ها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref>

به‌باور عبادی، پیوستن دولت ایران به [[کنوانسیون|کنوانسیون‌های بین‌المللی]] نخستین گام برای مطالبهٔ حقوق بشر است. او معتقد است این اقدام به مدافعان حقوق بشر مشروعیت می‌بخشد تا از دولت بخواهند به تعهدات خود عمل کند و به [[سازمان ملل متحد|سازمان ملل]] اجازه می‌دهد بر اجرای تعهدات نظارت داشته باشد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf عبادی، «زنان را در این سال‌ها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref>

عبادی در برابر دیدگاه حمایت مادی و عاطفی از زنان و تأکید بر ماندن آنها در خانه، بر [[توانمندسازی زنان]] تأکید می‌کند و معتقد است [[زنان]] باید مانند [[مردان]] روی پای خود بایستند. به‌گفتهٔ وی، هر دو دیدگاه زن را محترم می‌شمارند، اما در شیوهٔ تأمین این احترام اختلاف نظر دارند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20120327174136-3036-38.pdf عبادی، «زنان را در این سال‌ها محدود کردند»، ۱۳۸۸ش، ص271-272.]</ref>

|ایفای نقش پوششی برای وبلاگ‌نویسان مرتبط با [[عبدالمالک ریگی|ریگی]] و حمایت از [[سازمان مجاهدین خلق|گروه منافقین]] در پرونده‌های حقوقی.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1737386/نقش-ویژه-شیرین-عبادی-در-رشد-یک-گروهک-تروریستی-فیلم «نقش ویژه شیرین عبادی در رشد یک گروهک تروریستی+ فیلم»، وب‌سایت مشرق.]</ref>