بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== معرفی و تاریخچه == | == معرفی و تاریخچه == | ||
شورای موقت رهبری، نهادی قانونی در جمهوری اسلامی ایران است که طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصلاحی ۱۳۶۸ش)، در صورت فوت، کنارهگیری یا عزل رهبر، وظایف وی را تا زمان تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری بر عهده میگیرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از پیشبینی این نهاد در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، جلوگیری از ایجاد خلأ در قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور در دوران انتقال است. از منظر تاریخی، قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸ش دو الگوی رهبری فردی و شورای رهبری (بهعنوان مقام دائمی) را پیشبینی کرده بود. در جریان بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ش، الگوی رهبری شورایی از ساختار سیاسی حذف و نهاد شورای موقت رهبری با کارکردی محدود به زمان انتقال قدرت، جایگزین آن شد. نخستین تشکیل رسمی این شورا در | شورای موقت رهبری، نهادی قانونی در جمهوری اسلامی ایران است که طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصلاحی ۱۳۶۸ش)، در صورت فوت، کنارهگیری یا عزل رهبر، وظایف وی را تا زمان تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری بر عهده میگیرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از پیشبینی این نهاد در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، جلوگیری از ایجاد خلأ در قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور در دوران انتقال است. از منظر تاریخی، قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸ش دو الگوی رهبری فردی و شورای رهبری (بهعنوان مقام دائمی) را پیشبینی کرده بود. در جریان بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ش، الگوی رهبری شورایی از ساختار سیاسی حذف و نهاد شورای موقت رهبری با کارکردی محدود به زمان انتقال قدرت، جایگزین آن شد. نخستین تشکیل رسمی این شورا در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش، پس از [[شهادت سید علی خامنهای]]، دومین رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]]، به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1145680/شورای-موقت-رهبری-چیست-و-چه-وظایفی-بر-عهده-دارد «شورای موقت رهبری چیست و چه وظایفی برعهده دارد؟»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | ||
== اعضای شورای موقت رهبری == | == اعضای شورای موقت رهبری == | ||
مطابق با اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شورای موقت رهبری متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از این ترکیب، تضمین حضور حداقل دو مجتهد در شورا برای برخورداری تصمیمات از پشتوانه فقهی و حفظ اکثریت فقها در ساختار آن است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | مطابق با اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شورای موقت رهبری متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از این ترکیب، تضمین حضور حداقل دو مجتهد در شورا برای برخورداری تصمیمات از پشتوانه فقهی و حفظ اکثریت فقها در ساختار آن است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
بر اساس منابع، اعضای تشکیلدهندهٔ این شورا عبارتند از: | بر اساس منابع، اعضای تشکیلدهندهٔ این شورا عبارتند از: | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۱: | ||
|گزارش وضعیت جنگ توسط [[علی لاریجانی]]، دبیر شواری عالی امنیت ملی. | |گزارش وضعیت جنگ توسط [[علی لاریجانی]]، دبیر شواری عالی امنیت ملی. | ||
اتخاذ تصمیم برای تقویت [[نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]] و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | اتخاذ تصمیم برای تقویت [[نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]] و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل [[مجلس خبرگان رهبری]] برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | ||
|} | |} | ||
| خط ۱۰۷: | خط ۱۰۷: | ||
شورای موقت رهبری نهادی گذرا است که فعالیت آن صرفاً تا زمان انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری ادامه مییابد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بازهٔ زمانی مشخصی برای طول دوره فعالیت این شورا تعیین نشده است و ملاک پایان کار آن، منحصراً قطعی شدن انتخاب رهبر جدید است. اگرچه طبق تکالیف قانونی، تعیین رهبر جدید باید در اسرع وقت صورت گیرد، اما محدودیت زمانی صریحی در متن قانون برای فعالیت این شورا پیشبینی نشده است. بهگفتهٔ منابع، شورای نگهبان نیز بهعنوان مرجع تفسیر قانون اساسی، زمان عددی معینی برای مفهوم موقت در این زمینه تعیین نکرده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | شورای موقت رهبری نهادی گذرا است که فعالیت آن صرفاً تا زمان انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری ادامه مییابد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بازهٔ زمانی مشخصی برای طول دوره فعالیت این شورا تعیین نشده است و ملاک پایان کار آن، منحصراً قطعی شدن انتخاب رهبر جدید است. اگرچه طبق تکالیف قانونی، تعیین رهبر جدید باید در اسرع وقت صورت گیرد، اما محدودیت زمانی صریحی در متن قانون برای فعالیت این شورا پیشبینی نشده است. بهگفتهٔ منابع، شورای نگهبان نیز بهعنوان مرجع تفسیر قانون اساسی، زمان عددی معینی برای مفهوم موقت در این زمینه تعیین نکرده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
پس از | پس از [[شهادت سید علی خامنهای]] در حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، انتخاب رهبر جدید بهدلیل شرایط جنگی تا چند روز محقق نشد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2189050/ببینید-سخنگوی-شورای-نگهبان-شورای-موقت-رهبری-تشکیل-شده-است «سخنگوی شورای نگهبان: شورای موقت رهبری تشکیل شده است»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> برخی رسانهها در روز چهارشنبه [[۱۳ اسفند]] ۱۴۰۴ش گزارشهایی از تلاش و مشارکت اعضای مجلس خبرگان رهبری برای تعیین رهبر جدید را ارائه کردند.<ref>[https://ir.voanews.com/a/iran-temporary-leadership-council/8119289.html «برگزاری جلسه مخفیانه شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی»، خبرگزاری صدای آمریکا.]</ref> در نهایت، مجلس خبرگان رهبری در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش [[سیدمجتبی خامنهای]] را بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران برگزید و با این انتخاب، مأموریت شورای موقت رهبری پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770014/طحان-نظیف-کار-شورای-موقت-رهبری-به-پایان-رسید «طحاننظیف: کار شورای موقت رهبری به پایان رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
