صفحهای تازه حاوی «جایگزین=آیین ورف چال روستای آب اسک آمل - مازندران|بندانگشتی|آیین ورف چال روستای آب اسک آمل - مازندران {{درشت|'''ورف چال؛'''}} آیین سنتی مدیریت آب در منطقه آب اسک مازندران. ورفچال از رسوم کهن و رایج در مازندران است. در این مرا...» ایجاد کرد |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''ورفچال'''}}؛ آیین سنتی مدیریت آب در منطقه آب اسک مازندران. | |||
{{درشت|''' | |||
ورفچال از رسوم کهن و رایج در [[مازندران]] است. در این مراسم مردهای روستای آب اسک به دامنهٔ کوه میروند و برفهای باقیمانده را بهمنظور ذخیرهسازی برای فصول دیگر سال، در چالهای بزرگ قرار میدهند. این آیین، انگارههای تاریخی - مذهبی اهالی این منطقه را بازنمایی میکند و دارای کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است. | ورفچال از رسوم کهن و رایج در [[مازندران]] است. در این مراسم مردهای روستای آب اسک به دامنهٔ کوه میروند و برفهای باقیمانده را بهمنظور ذخیرهسازی برای فصول دیگر سال، در چالهای بزرگ قرار میدهند. این آیین، انگارههای تاریخی - مذهبی اهالی این منطقه را بازنمایی میکند و دارای کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است. | ||
==مفهومشناسی | ==مفهومشناسی == | ||
«برفچال»؛ بهمعنای گودال برف است که در گویش مازندرانی به آن «ورفچال» میگویند.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> «ورفچال» چاهی است که اهالی روستای «آب اسک» هر ساله در منطقهای به نام «اسک وشِ» آن را حفرکرده و داخل آن را پر از برف میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402021609624/ویدیو-مراسم-سنتی-ورف-چال-در-منطقه-اسک-وش-مازندران . شانهچی، «ویدیو/ مراسم سنتیورفچال در منطقه اسک وش مازندران»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | «برفچال»؛ بهمعنای گودال برف است که در گویش مازندرانی به آن «ورفچال» میگویند.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> «ورفچال» چاهی است که اهالی روستای «آب اسک» هر ساله در منطقهای به نام «اسک وشِ» آن را حفرکرده و داخل آن را پر از برف میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402021609624/ویدیو-مراسم-سنتی-ورف-چال-در-منطقه-اسک-وش-مازندران . شانهچی، «ویدیو/ مراسم سنتیورفچال در منطقه اسک وش مازندران»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
==تاریخچه | ==تاریخچه == | ||
قدمت مراسم سنتی ورفچال یا برف چال به بیش از ۵۰۰ سال میرسد<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> و همچنان نزد مردم، جایگاه ویژهای دارد. کارشناسان ریشهٔ تاریخی و مذهبی این سنت را به دورهٔ آلبویه در طبرستان بازمیگردانند. اهالی منطقه آب اسک، پشتوانه مذهبی سنت برف چال را مربوط به [[کرامت|کرامات]] سیدحسن ولی، عارف و زاهد قرن نهم هجری میدانند.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> به عقیدهٔ آنها وی شخصی بوده که به مردم دامدار این منطقه، کندن گودال و ذخیره برف برای پرآب ماندن [[چشمه]]ها در فصول گرم سال را پیشنهاد کرده است.<ref>[https://mag.zigocamp.com/post/1402 . «مراسم ورفچال | یکی از کهنترین آیینهای تاریخی – مذهبی ایران»، وبسایت زیگو کمپ.]</ref> بههمین دلیل مردم در پایان مراسم، سفرههای خود را کنار گودال پهن کرده و خود را میهمان سیدحسن ولی میدانند.<ref>[https://civilica.com/doc/821635/ . نیکنام، «تحلیل مردمشناختی آداب و رسوم مردم مازندران در آیین ورفچال»، 1397ش، ص1.]</ref> | قدمت مراسم سنتی ورفچال یا برف چال به بیش از ۵۰۰ سال میرسد<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> و همچنان نزد مردم، جایگاه ویژهای دارد. کارشناسان ریشهٔ تاریخی و مذهبی این سنت را به دورهٔ آلبویه در طبرستان بازمیگردانند. اهالی منطقه آب اسک، پشتوانه مذهبی سنت برف چال را مربوط به [[کرامت|کرامات]] سیدحسن ولی، عارف و زاهد قرن نهم هجری میدانند.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> به عقیدهٔ آنها وی شخصی بوده که به مردم دامدار این منطقه، کندن گودال و ذخیره برف برای پرآب ماندن [[چشمه]]ها در فصول گرم سال را پیشنهاد کرده است.<ref>[https://mag.zigocamp.com/post/1402 . «مراسم ورفچال | یکی از کهنترین آیینهای تاریخی – مذهبی ایران»، وبسایت زیگو کمپ.]</ref> بههمین دلیل مردم در پایان مراسم، سفرههای خود را کنار گودال پهن کرده و خود را میهمان سیدحسن ولی میدانند.<ref>[https://civilica.com/doc/821635/ . نیکنام، «تحلیل مردمشناختی آداب و رسوم مردم مازندران در آیین ورفچال»، 1397ش، ص1.]</ref> | ||
==مقدمات مراسم ورفچال== | ==مقدمات مراسم ورفچال== | ||
مراسم ورفچال در روستای زیبای اسک، بخش لاریجان در فاصله ۸۵ کیلومتری شهرستان آمل در مسیر جاده هراز برپا میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> این مراسم با شکوه خاصی، همه ساله قبل از ذوبشدن آخرین برفهای [[زمستان|زمستانی]] و با حضور دستهجمعی اهالی این منطقه که تعداد آنها به چند هزار نفر میرسد، برگزار میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> تعیین روز اجرای مراسم ورفچال به عوامل طبیعی، [[آب]] و هوایی و وجود برف در منطقه مشخص بستگی دارد<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> و توسط سرشناسان و ریشسفیدان منطقه، تعیین میشود.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> | مراسم ورفچال در روستای زیبای اسک، بخش لاریجان در فاصله ۸۵ کیلومتری شهرستان آمل در مسیر جاده هراز برپا میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> این مراسم با شکوه خاصی، همه ساله قبل از ذوبشدن آخرین برفهای [[زمستان|زمستانی]] و با حضور دستهجمعی اهالی این منطقه که تعداد آنها به چند هزار نفر میرسد، برگزار میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/village-ceremony2-whorf.html . «سلطنت یکروزه زنان در یک روستا (مراسم سنتی ورف چال)»، وبسایت بیتوته.]</ref> تعیین روز اجرای مراسم ورفچال به عوامل طبیعی، [[آب]] و هوایی و وجود برف در منطقه مشخص بستگی دارد<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> و توسط سرشناسان و ریشسفیدان منطقه، تعیین میشود.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/barfchal-tradition-zanshahi-mazandaran . «مراسم برفچال و زنشاهی در مازندران | حکومت مقتدرانه زنان»، وبسایت کارناوال.]</ref> | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۷: | ||
==شیوهٔ برگزاری مراسم ورفچال== | ==شیوهٔ برگزاری مراسم ورفچال== | ||
درآغاز مراسم ورفچال همه مردان در دامنهٔ کوه جمع میشوند. پیش از آغاز حرکت به سمت کوه، آنها مقداری میوه و غذا را بهعنوان توشه همراه خود میبرند. در روز مراسم مردهای روستا بهصورت دسته جمعی موظفاند که پس از صرف صبحانه، روستا را به مقصد اسکه وش ترک کنند. آنها پس از رسیدن به محل ورفچال، شروع به جداکردن قطعات برف از کوه کرده بهطوری که در طول مراسم هر شخص باید مقدار برفی را که جمع کرده یک کیلومتر با خود حمل کند. این آخرین برف زمستانی است که توسط آنها به داخل چاهی به عمق ۱۰ متر که از قبل حفر شده است، میریزند. پس از پرشدن چاه از برف و پوشاندن آن، افراد در اطراف چاه، با غذایی که بههمراه آوردهاند از یکدیگر پذیرایی میکنند. همچنین در پایان مراسم، نماز جماعت نیز برگزار میشود. | درآغاز مراسم ورفچال همه مردان در دامنهٔ کوه جمع میشوند. پیش از آغاز حرکت به سمت کوه، آنها مقداری میوه و غذا را بهعنوان توشه همراه خود میبرند. در روز مراسم مردهای روستا بهصورت دسته جمعی موظفاند که پس از صرف صبحانه، روستا را به مقصد اسکه وش ترک کنند. آنها پس از رسیدن به محل ورفچال، شروع به جداکردن قطعات برف از کوه کرده بهطوری که در طول مراسم هر شخص باید مقدار برفی را که جمع کرده یک کیلومتر با خود حمل کند. این آخرین برف زمستانی است که توسط آنها به داخل چاهی به عمق ۱۰ متر که از قبل حفر شده است، میریزند. پس از پرشدن چاه از برف و پوشاندن آن، افراد در اطراف چاه، با غذایی که بههمراه آوردهاند از یکدیگر پذیرایی میکنند. همچنین در پایان مراسم، نماز جماعت نیز برگزار میشود. | ||
