صفحهای تازه حاوی «جایگزین=آیین سینهزنی در بوشهر|بندانگشتی|آیین سینهزنی در بوشهر {{درشت|'''عزاداری بوشهری؛'''}} آیین و سبکهای خاص عزاداری سنتی در بوشهر. آیین عزاداری بوشهری نوع خاصی از عزاداری در ماه محرم و به مناسبت شهاد...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
عزاداری بوشهری، نوعی آیین سنتی برای سوگواری مذهبی است که برخی مردمان محلی، سبک خاصی از این آیین را «بخشو» میگویند. در عزاداری بوشهری، شیوهها و نمادهای سوگواری مختلفی وجود دارد. در سبک سینهزنی بوشهری، عزاداران با تشکیل دستههای عزاداری حلقهای شکل بهنام «بُر» به سینهزنی میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | عزاداری بوشهری، نوعی آیین سنتی برای سوگواری مذهبی است که برخی مردمان محلی، سبک خاصی از این آیین را «بخشو» میگویند. در عزاداری بوشهری، شیوهها و نمادهای سوگواری مختلفی وجود دارد. در سبک سینهزنی بوشهری، عزاداران با تشکیل دستههای عزاداری حلقهای شکل بهنام «بُر» به سینهزنی میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
همچنین پیشخوانی، پامنبری، سنج و | همچنین پیشخوانی، پامنبری، سنج و [[دمام|دمامهزنی]]، هیا مظلوم، واحد، یزله، مقتلخوانی، مراسم صبحدم،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/07/20/1210245/%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D . «آیینهای عزاداری سنتی استان بوشهر در فهرست آثار ملی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> بُرحیدری، تویتگردانی، علمگردانی، زنجیرزنی، نعش و کتل،<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> مَختَک،<ref>. احمدی ریشهری، سنگستان (بوشهر قدیم و ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی آن)، 1380ش، ص 418.</ref> سینهزنی سراپایی زنان، ذاکری و حجله قاسم از دیگر آیینهای مذهبی مخصوص بوشهریها است که در ایام [[ماه محرم|محرم]] برگزار میشود.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/696043/تصاÙÛر-عزادارÛ-اÛستادÙ-زÙاÙ-بÙØ´ÙرÛ-پرشÙØ . « عزاداری ایستاده زنان بوشهری؛ پرشور و خاص»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> | ||
==تاریخچه عزاداری بوشهری== | ==تاریخچه عزاداری بوشهری== | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
از جمله شیوههای متنوع عزاداری در بوشهر عبارتاند از: | از جمله شیوههای متنوع عزاداری در بوشهر عبارتاند از: | ||
#سینهزنی: در این آیین [[عزاداری]]، عزاداران صفوف متعددی به شکل دایرهای تشکیل داده و با قراردادن یک دست بر کمر شخصی که در کنار آنها ایستاده،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/461435/آیین-و-سنت-های-مردم-بوشهر-در-ماه-محرم . «آیین و سنتهای مردم بوشهر در ماه محرم»، وبسایت خبرگزاری حوزه.]</ref> در نهایت انسجام، صفوف سینهزنی را تشکیل میدهند. در این شیوهٔ عزاداری، نوحهخوانن در مرکز حلقههای دایرهایشکل سینهزنان قرار میگیرد و عزاداران با شور خاصی بهصورت هماهنگ و با حرکات خاص دست و پا، به سینهزنی میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>[[پرونده:عزاداری بوشهر۱.jpg|جایگزین=دمامزنی بوشهری|بندانگشتی|دمامزنی بوشهری]] | #سینهزنی: در این آیین [[عزاداری]]، عزاداران صفوف متعددی به شکل دایرهای تشکیل داده و با قراردادن یک دست بر کمر شخصی که در کنار آنها ایستاده،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/461435/آیین-و-سنت-های-مردم-بوشهر-در-ماه-محرم . «آیین و سنتهای مردم بوشهر در ماه محرم»، وبسایت خبرگزاری حوزه.]</ref> در نهایت انسجام، صفوف سینهزنی را تشکیل میدهند. در این شیوهٔ عزاداری، نوحهخوانن در مرکز حلقههای دایرهایشکل سینهزنان قرار میگیرد و عزاداران با شور خاصی بهصورت هماهنگ و با حرکات خاص دست و پا، به سینهزنی میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>[[پرونده:عزاداری بوشهر۱.jpg|جایگزین=دمامزنی بوشهری|بندانگشتی|[[دمام|دمامزنی]] بوشهری]] | ||
#سنج و دمامه: سازهای کوبهای سنج و دمامه، به مراسمهای عزاداری بوشهری شور و جذابیت میدهد و سبب متمایز شدن موسیقی بهکاررفته در این مراسمها میشود. دمام نوعی ابزار موسیقی به شکل استوانهای است که دو طرف آن را با پوست دام میپوشانند. گروه موسیقی متشکل از دمامزن، قنبرزن و اشکونزن است. اشکونزن، رهبری سبک [[موسیقی]] در مجلس عزاداری را بر عهده دارد. این عزاداری ابتدا با نواختن دمام آغاز میشود. | #سنج و [[دمام|دمامه]]: سازهای کوبهای سنج و دمامه، به مراسمهای عزاداری بوشهری شور و جذابیت میدهد و سبب متمایز شدن موسیقی بهکاررفته در این مراسمها میشود. دمام نوعی ابزار موسیقی به شکل استوانهای است که دو طرف آن را با پوست دام میپوشانند. گروه موسیقی متشکل از دمامزن، قنبرزن و اشکونزن است. اشکونزن، رهبری سبک [[موسیقی]] در مجلس عزاداری را بر عهده دارد. این عزاداری ابتدا با نواختن دمام آغاز میشود. | ||
#پیشخوانی: پیشخوانی، سبک خاص مداحی با اشعار کوتاه و جوابهای کوتاه است که مجلس را برای سینهزنی آماده میکند. کارکرد پیشخوانی، جاانداختن سینهزنی و نظمدادن به دستهٔ عزاداران است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | #پیشخوانی: پیشخوانی، سبک خاص مداحی با اشعار کوتاه و جوابهای کوتاه است که مجلس را برای سینهزنی آماده میکند. کارکرد پیشخوانی، جاانداختن سینهزنی و نظمدادن به دستهٔ عزاداران است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
#پامنبری: در این مراسم تعدادی از پیرغلامان در کنار منبر عزاداری نشسته و بهصورت دستهجمعی همنوا با عزاداران به نوحهسرایی محزون میپردازند.<ref>[https://mirasbushehr.ir/مراسم-پامنبری-در-بوشهر-برگزارشد/ . «مراسم پامنبری در بوشهر برگزارشد»، وبسایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر.]</ref> | #پامنبری: در این مراسم تعدادی از پیرغلامان در کنار منبر عزاداری نشسته و بهصورت دستهجمعی همنوا با عزاداران به نوحهسرایی محزون میپردازند.<ref>[https://mirasbushehr.ir/مراسم-پامنبری-در-بوشهر-برگزارشد/ . «مراسم پامنبری در بوشهر برگزارشد»، وبسایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر.]</ref> | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
#مراسم صبحدم: یکی از مراسمهای عزاداری مخصوص بوشهرها، مراسم صبحدم است. عزاداران به یاد شب [[عاشورا]] تا صبح به شبزندهداری و مناجات پرداخته و در سوگ [[امام حسین]] و یاران ایشان مینشینند.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> پس از آن در بامداد عاشورا بهمنظور وداع با امام حسین و یاران او نوعی مراسم نمادین مشهور به صبحدم یا صبح روسیاه، انجام میشود. عزاداران در شب عاشورا به یاد راز و نیاز شبانهٔ امام و اصحاب ایشان، به ذکر و راز و نیاز با خدا میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟+ عکس و فیلم»، خبرگزاری فارس.]</ref> آنها پس از تشکیل دستههای دایرهای شکل بهصورت هماهنگ این ذکر را تکرار میکنند: «ای صبحدم یک دم مدم، یک امشبی بهر خدا، تا کشته نگردد حسین، اندر زمین کربلا»؛ آنها با این ذکر، سینهزنان دورتادور منبر حرکت میکنند.<ref>[https://www.titrekootah.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-30/84786-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7% . «آشنایی با آیین عزاداری در بوشهر / از سنج و دمام زنی تا هیا مظلوم»، وبسایت تیتر کوتاه.]</ref> | #مراسم صبحدم: یکی از مراسمهای عزاداری مخصوص بوشهرها، مراسم صبحدم است. عزاداران به یاد شب [[عاشورا]] تا صبح به شبزندهداری و مناجات پرداخته و در سوگ [[امام حسین]] و یاران ایشان مینشینند.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> پس از آن در بامداد عاشورا بهمنظور وداع با امام حسین و یاران او نوعی مراسم نمادین مشهور به صبحدم یا صبح روسیاه، انجام میشود. عزاداران در شب عاشورا به یاد راز و نیاز شبانهٔ امام و اصحاب ایشان، به ذکر و راز و نیاز با خدا میپردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010507000412/بوشهریها-در-سینهزنی-به-جای-کوچه-چرا-حل . «بوشهریها در سینهزنی به جای کوچه، چرا حلقه میزنند؟+ عکس و فیلم»، خبرگزاری فارس.]</ref> آنها پس از تشکیل دستههای دایرهای شکل بهصورت هماهنگ این ذکر را تکرار میکنند: «ای صبحدم یک دم مدم، یک امشبی بهر خدا، تا کشته نگردد حسین، اندر زمین کربلا»؛ آنها با این ذکر، سینهزنان دورتادور منبر حرکت میکنند.<ref>[https://www.titrekootah.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-30/84786-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7% . «آشنایی با آیین عزاداری در بوشهر / از سنج و دمام زنی تا هیا مظلوم»، وبسایت تیتر کوتاه.]</ref> | ||
#تویتگردانی: در هفتم محرم، عزاداران سازهٔ چوبی بهاندازهٔ تخت [[کودک]] را با پارچههای خاصی آراسته و آن را میان دستههای سینهزنی و زنجیرزنی میگردانند. این تویت در عصر [[عاشورا]] در گوشهٔ میدان بزرگ محله قرار گرفته<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> و بسیاری، نوزادان خود را در آن قرار داده و نوحهٔ «لاییلایی طفل معصوم صغیرم لاییلایی/ لاییلایی طفلک ناخورده شیرم لاییلایی» را در وصف علیاصغر میخوانند.<ref>. احمدی ریشهری، سنگستان (بوشهر قدیم و ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی آن)، 1380ش، ص 418.</ref> | #تویتگردانی: در هفتم محرم، عزاداران سازهٔ چوبی بهاندازهٔ تخت [[کودک]] را با پارچههای خاصی آراسته و آن را میان دستههای سینهزنی و زنجیرزنی میگردانند. این تویت در عصر [[عاشورا]] در گوشهٔ میدان بزرگ محله قرار گرفته<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> و بسیاری، نوزادان خود را در آن قرار داده و نوحهٔ «لاییلایی طفل معصوم صغیرم لاییلایی/ لاییلایی طفلک ناخورده شیرم لاییلایی» را در وصف علیاصغر میخوانند.<ref>. احمدی ریشهری، سنگستان (بوشهر قدیم و ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی آن)، 1380ش، ص 418.</ref> | ||
#علمگردانی: مراسم علمگردانی در روزهای [[تاسوعا]] و [[عاشورا]] برگزار میشود. این مراسم از گذشته در میان بومیان این منطقه رواج داشته و با شور و شکوه خاصی با حضور جمعیت عظیمی از عزاداران، همراه با دمامهزنی برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3534653/کهن-آیین-های-عاشورایی-بوشهر . «کهن آیینهای عاشورایی بوشهر»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | #علمگردانی: مراسم علمگردانی در روزهای [[تاسوعا]] و [[عاشورا]] برگزار میشود. این مراسم از گذشته در میان بومیان این منطقه رواج داشته و با شور و شکوه خاصی با حضور جمعیت عظیمی از عزاداران، همراه با [[دمام|دمامهزنی]] برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3534653/کهن-آیین-های-عاشورایی-بوشهر . «کهن آیینهای عاشورایی بوشهر»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
#زنجیرزنی: در بوشهر، سبک خاص و متفاوت زنجیرزنی وجود دارد و اغلب در [[تاسوعا]] و عاشورای حسینی با شور و نظم خاص و توسط دستههای بزرگ عزاداران برگزار میشود. امروزه دستههای زنجیرزنی از سهراه امامزاده تا امامزاده عبدالمهیمن به حرکت درآمده و با در دستداشتن دو زنجیر کوچک هماهنگ با مداحی، زنجیرزنی و عزاداری میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5847806/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B . «حرکت بزرگ دستههای عزاداری در بوشهر/اجرای سینهزنی و زنجیرنی سنتی»، خبرگزاری مهر.]</ref>[[پرونده:عزاداری بوشهر۲.jpg|جایگزین=آیین مذهبی نمایشی «نعش و کتل» در گناوه بوشهر|بندانگشتی|آیین مذهبی نمایشی «نعش و کتل» در گناوه بوشهر]] | #زنجیرزنی: در بوشهر، سبک خاص و متفاوت زنجیرزنی وجود دارد و اغلب در [[تاسوعا]] و عاشورای حسینی با شور و نظم خاص و توسط دستههای بزرگ عزاداران برگزار میشود. امروزه دستههای زنجیرزنی از سهراه امامزاده تا امامزاده عبدالمهیمن به حرکت درآمده و با در دستداشتن دو زنجیر کوچک هماهنگ با مداحی، زنجیرزنی و عزاداری میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5847806/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B . «حرکت بزرگ دستههای عزاداری در بوشهر/اجرای سینهزنی و زنجیرنی سنتی»، خبرگزاری مهر.]</ref>[[پرونده:عزاداری بوشهر۲.jpg|جایگزین=آیین مذهبی نمایشی «نعش و کتل» در گناوه بوشهر|بندانگشتی|آیین مذهبی نمایشی «نعش و کتل» در گناوه بوشهر]] | ||
#نعش و کتل: نوعی مراسم تعزیهگونه است که روز [[عاشورا]] در میدانهای اصلی شهر برگزار میشود. در این مراسم با استفاده از کُتَل، شمایل، ذوالجنان، [[تابوت]] شهدای کربلا و کاروان اسرا، واقعهٔ عاشورا و وقایع پس از آن بازنمایی میشود.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> | #نعش و کتل: نوعی مراسم تعزیهگونه است که روز [[عاشورا]] در میدانهای اصلی شهر برگزار میشود. در این مراسم با استفاده از کُتَل، شمایل، ذوالجنان، [[تابوت]] شهدای کربلا و کاروان اسرا، واقعهٔ عاشورا و وقایع پس از آن بازنمایی میشود.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/longint/343128/آیین-های-عزاداری-بوشهری-متأثر-ریشه-های-اعت . مظفری، «آیینهای عزاداری بوشهری متأثر از ریشههای اعتقادی و فرهنگی مردم»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> | ||
