بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:بادگیر.jpg|200px|thumb|left|خانه آقازاده در ابرکوه]]
[[پرونده:بادگیر.jpg|200px|thumb|left|خانه آقازاده در ابرکوه]]{{درشت|'''بادگیر'''}}؛ مَجرایی در سقف یا میان دیوار ساختمان برای تهویه و خنک‌سازی هوا.
{{درشت|'''بادگیر'''}}؛ مَجرایی در سقف یا میان دیوار ساختمان برای تهویه و خنک‌سازی هوا
 
بادگیر سازه‌ای برج‌مانند در معماری سنتی ایران است که برای تهویه و خنک‌سازی طبیعی ساختمان‌ها ساخته می‌شود. این سازه که نماد تطابق با اقلیم گرم و خشک به‌شمار می‌رود، هوای بیرون را از طریق دهانه و گذرگاهِ خود به داخل بنا هدایت می‌کند. شهر یزد به دلیل تعداد و تنوع این سازه‌ها به «شهر بادگیرها» معروف است. بادگیرها در اشکال مختلف هندسی ساخته می‌شوند و عملکرد آن‌ها کاملاً خودکار است. این سازه‌ها فضای داخلی را از طریق دو روش جابه‌جایی هوا و خنک‌سازی تبخیری خنک و مطبوع می‌کنند.


== تعریف بادگیر ==
== تعریف بادگیر ==
بادگیرها بُرج‌هایی هستند که برای تهویه و خنک‌سازی بر بام خانه‌ها و ساختمان‌ها ساخته می‌شوند و از طریق یک مجرا، هوا را به قسمت‌های تحتانی سازه منتقل می‌کنند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/بادگیر عمید، فرهنگ لغت عمید، ذیل واژه بادگیر.]</ref> بادگیر نمادی از معماری اصیل ایرانی است و از دیرباز در شهرها و روستاهای مناطق گرم و خشک [[ایران]] مورد استفاده بوده<ref>پیرنیا، «بادگیر و خیشخان»، ۱۳۴۸ش، ص45 و 46.</ref> و در نقاط مختلف ایران دارای تفاوت‌های ساختاری قابل توجهی است.<ref>پیرنیا، «بادگیر و خیشخان»، ۱۳۴۸ش، ص45؛ مصطفوی، «بادگیر پدیده‌ای زیبا و سهل و ممتنع در معماری اصیل ایرانی»، ج1، ۱۳۷۱ش، ص338.</ref>  
بادگیرها بُرج‌هایی هستند که برای تهویه و خنک‌سازی بر بام خانه‌ها و ساختمان‌ها ساخته می‌شوند و از طریق یک مجرا، هوا را به قسمت‌های تحتانی سازه منتقل می‌کنند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/بادگیر عمید، فرهنگ لغت عمید، ذیل واژه بادگیر.]</ref> بادگیر نمادی از معماری اصیل ایرانی است و از دیرباز در شهرها و روستاهای مناطق گرم و خشک [[ایران]] مورد استفاده بوده<ref>پیرنیا، «بادگیر و خیشخان»، ۱۳۴۸ش، ص45 و 46.</ref> و در نقاط مختلف ایران دارای تفاوت‌های ساختاری قابل توجهی است.<ref>پیرنیا، «بادگیر و خیشخان»، ۱۳۴۸ش، ص45؛ مصطفوی، «بادگیر پدیده‌ای زیبا و سهل و ممتنع در معماری اصیل ایرانی»، ج1، ۱۳۷۱ش، ص338.</ref>


== پیشینه ==
== پیشینه ==
خط ۴۴: خط ۴۵:
* ورجاوند، پرویز، دانشنامة جهان اسلام، بادگیر.
* ورجاوند، پرویز، دانشنامة جهان اسلام، بادگیر.
* Chardin, J., Voyages en Perse, Amsterdam, 1711.
* Chardin, J., Voyages en Perse, Amsterdam, 1711.
{{معماری ایرانی}}