صفحهای تازه حاوی «{{درشت|'''مُقَرنَس'''}}؛ تزیین هندسی و چندلایهٔ زیرگنبدها و نیمگنبدها در معماری ایرانی{{سخ}} 200px|thumb|left|هنر مقرنس در معماری ایرانی مقرنس، از عناصر تزئینی معماری ایرانی و بنایی است که طاق و اطراف آن، پایهپایه و دارای اضلاع است....» ایجاد کرد |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
== مقرنس در دوره پس از اسلام == | == مقرنس در دوره پس از اسلام == | ||
با ظهور اسلام در [[ایران]]، هنرهای ایرانی با حفظ قدمت خود، جنبهای الهی نیز یافتند. هنر مقرنس در ایران پس از [[اسلام]] را به هفت گروه تقسیم میکنند: | با ظهور اسلام در [[ایران]]، هنرهای ایرانی با حفظ قدمت خود، جنبهای الهی نیز یافتند. هنر مقرنس در ایران پس از [[اسلام]] را به هفت گروه تقسیم میکنند: | ||
# چهار سده اول هجری؛ مانند مقبرة شاه اسماعیل سامانی در | # چهار سده اول هجری؛ مانند مقبرة شاه اسماعیل سامانی در [[بخارا]]، گنبد قابوس و مسجد جامع نائین. | ||
# سدههای پنجم و ششم، مقارن با دوره [[غزنویان]] و [[سلجوقیان]]؛ مانند: برج آجری امامزاده عبدالله، گنبد علی در ابرقو، برج لاجیم، برج طغرل، گنبد کبود در | # سدههای پنجم و ششم، مقارن با دوره [[غزنویان]] و [[سلجوقیان]]؛ مانند: برج آجری امامزاده عبدالله، گنبد علی در ابرقو، برج لاجیم، برج طغرل، گنبد کبود در [[مراغه]]، گنبد نظامالملک، تاجالملک مسجد جامع اصفهان و مسجد جامع اشترجان. | ||
# دوره [[مغول]]؛ مانند مسجد علیشاه [[تبریز]]، منارههای مسجد اشترجان، آرامگاه شیخ عبدالصمد در | # دوره [[مغول]]؛ مانند مسجد علیشاه [[تبریز]]، منارههای مسجد اشترجان، آرامگاه شیخ عبدالصمد در [[نطنز]]، مسجد جامع [[اردبیل]]، مقبرة سلطان محمد الجایتو و مسجد جامع پامنار.<ref>زمانی، مقرنس تزئینی در آثار تاریخی ایران، ۱۳۵۰ش، ص10 و 18 و 20.</ref> | ||
# دوره [[تیموریان]] که ادامهدهنده مسیر هنری | # دوره [[تیموریان]] که ادامهدهنده مسیر هنری مغولان بود با این تفاوت که در آن دوره از کاشی و موزائیک نیز استفاده شد؛ مانند مقبرة امیرتیمور در [[سمرقند]]، [[مسجد گوهرشاد]] و [[مسجد کبود]] در [[تبریز]]. | ||
# دوره [[صفویان]]، در این دوره مقرنس، شکلی کاملاً تزئینی به خود گرفت و سبک مقرنس آویزان (استلاکتیکی) رواج پیدا کرد. مانند: مدخل اصلی مسجد شاه | # دوره [[صفویان]]، در این دوره مقرنس، شکلی کاملاً تزئینی به خود گرفت و سبک مقرنس آویزان (استلاکتیکی) رواج پیدا کرد. مانند: مدخل اصلی مسجد شاه اصفهان و محراب [[مسجد شیخ لطفالله]]، [[کاخ عالیقاپو]]، باغ چهل ستون. | ||
# دوره پس از صفویان تا اواخر دوره [[قاجار]]، که شامل دوره [[زندیان]] نیز میشود؛ در این دوره، مقرنس بههمان سبک و سیاق دورههای قبل ادامه داشت. از جمله آثار دوره افشاریان، مقرنسهای کاخ خورشید، [[مسجد وکیل شیراز]] و بنای هفتتنان [[شیراز]] است. در دوره [[قاجاریان]]، عناصر هنری با رنگ و بوی غرب آمیخته شد و آثار ایرانی ـ اسلامی، عمدتاً ریشههای بومی خود را از دست دادند. از جمله بناهای بهجا مانده از این دوره میتوان به مسجد سپهسالار [[تهران]] و تیمچهٔ امینالدوله [[کاشان]] اشاره کرد. | # دوره پس از صفویان تا اواخر دوره [[قاجار]]، که شامل دوره [[زندیان]] نیز میشود؛ در این دوره، مقرنس بههمان سبک و سیاق دورههای قبل ادامه داشت. از جمله آثار دوره افشاریان، مقرنسهای کاخ خورشید، [[مسجد وکیل شیراز]] و بنای هفتتنان [[شیراز]] است. در دوره [[قاجاریان]]، عناصر هنری با رنگ و بوی غرب آمیخته شد و آثار ایرانی ـ اسلامی، عمدتاً ریشههای بومی خود را از دست دادند. از جمله بناهای بهجا مانده از این دوره میتوان به مسجد سپهسالار [[تهران]] و تیمچهٔ امینالدوله [[کاشان]] اشاره کرد. | ||
# دوره کنونی؛ مانند ایوانهای مسجد امام حسین. | # دوره کنونی؛ مانند ایوانهای مسجد امام حسین. | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۱: | ||
* مصاحب، غلامحسین، دایرةالمعارف مصاحب، ذیل واژه مقرنس، تهران، امیرکبیر، ۱۳۹۱ش. | * مصاحب، غلامحسین، دایرةالمعارف مصاحب، ذیل واژه مقرنس، تهران، امیرکبیر، ۱۳۹۱ش. | ||
* Alexander, Popadopouloi, Islam and Muslims Art(England Thames and Hudson), 1980. | * Alexander, Popadopouloi, Islam and Muslims Art(England Thames and Hudson), 1980. | ||
{{معماری ایرانی}} | |||
