زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''لباده'''</big>؛ نوعی بالاپوش و قبای بلند<br> لباده، بالاپوشی ضخیم و بلندی است<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%87&f=moein معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه لباده، سایت واژه‌یاب.]</ref> که غالبا از جنس نمد یا پشم تهیه می‌شود و برخی به آن لباس نمد یا نمدی نی...» ایجاد کرد
 
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ایجاد لینک داخلی
 
خط ۱: خط ۱:
<big>'''لباده'''</big>؛ نوعی بالاپوش و قبای بلند<br>
<big>'''لباده'''</big>؛ نوعی بالاپوش و قبای بلند<br>


لباده، بالاپوشی ضخیم و بلندی است<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%87&f=moein معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه لباده، سایت واژه‌یاب.]</ref>  که غالبا از جنس نمد یا پشم تهیه می‌شود  و برخی به آن لباس نمد یا نمدی نیز می‌گویند.<ref>عثمان مختاری، ديوان، 1341ش، ص579.</ref>  لباده را همچنین نوعی قبای بلند می‌دانند که روش دوخت متفاوتی دارد. لَبّاد نیز یک نوع جامه‌ی بارانی نمدین نظیر پوشش شبانان و ساربانان است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه لباده، سایت واژه‌یاب.]</ref> برخی از مردم، قبا و لباده را با هم استفاده می‌کردند که در این صورت، لباده را زیر قبا می‌پوشیدند.<ref>Sims, Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, sec IX, P.782.</ref>  
لباده، بالاپوشی ضخیم و بلندی است<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%87&f=moein معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه لباده، سایت واژه‌یاب.]</ref>  که غالبا از جنس نمد یا [[پشم]] تهیه می‌شود  و برخی به آن لباس نمد یا نمدی نیز می‌گویند.<ref>عثمان مختاری، ديوان، 1341ش، ص579.</ref>  لباده را همچنین نوعی قبای بلند می‌دانند که روش دوخت متفاوتی دارد. لَبّاد نیز یک نوع جامه‌ی بارانی نمدین نظیر پوشش شبانان و ساربانان است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه لباده، سایت واژه‌یاب.]</ref> برخی از مردم، قبا و لباده را با هم استفاده می‌کردند که در این صورت، لباده را زیر قبا می‌پوشیدند.<ref>Sims, Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, sec IX, P.782.</ref>  
==پیشینه لباده==
==پیشینه لباده==
در گذشته، به‌دلیل کمبود وسایل گرمایشی، در فصل‎های سرد و به‌ویژه مناطق سردسیر از لباده‌هایی بر روی قبا استفاده می‌شد تا مانع نفوذ سرما به داخل یقه باشد.<ref>اسلامی ‌تنها، لباس روحانیت شیعه به‌مثابه دال سیاسی در ایران معاصر، 1391ش، ص116.</ref>  به گفته‌ی تعدادی از مورخان، برخی از شاعران و نوازندگان از لباده‌ی قرمز بر روی جامه‌های خود، استفاده می‌کردند.<ref>شابشتی، کتاب الدیارات، 1966م، ص199.</ref>  برخی از تجار نیز از نوع بلند و طرازدوزی شده‌ی لباده که قد آن تا ساق پاها می‌رسید و آستین‌هایی تا آرنج داشت استفاده می‌کردند. جنس این لباده‌ها از ماهوت سیاه، کبود و مانند آن بود.<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایة فی التاریخ، ج12، 1351- 1358ق، ص12.</ref><br>
در گذشته، به‌دلیل کمبود وسایل گرمایشی، در فصل‎های سرد و به‌ویژه مناطق سردسیر از لباده‌هایی بر روی قبا استفاده می‌شد تا مانع نفوذ سرما به داخل یقه باشد.<ref>اسلامی ‌تنها، لباس روحانیت شیعه به‌مثابه دال سیاسی در ایران معاصر، 1391ش، ص116.</ref>  به گفته‌ی تعدادی از مورخان، برخی از شاعران و نوازندگان از لباده‌ی قرمز بر روی جامه‌های خود، استفاده می‌کردند.<ref>شابشتی، کتاب الدیارات، 1966م، ص199.</ref>  برخی از تجار نیز از نوع بلند و طرازدوزی شده‌ی لباده که قد آن تا ساق پاها می‌رسید و آستین‌هایی تا آرنج داشت استفاده می‌کردند. جنس این لباده‌ها از ماهوت سیاه، کبود و مانند آن بود.<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایة فی التاریخ، ج12، 1351- 1358ق، ص12.</ref><br>
خط ۱۲: خط ۱۲:
لباده معمولا یقه‌ای گرد دارد تا به‌طور کامل دور گردن را بپوشاند، برخلاف قبا که یقه گشادتری دارد و به‌صورت عدد 7 دوخته می‌شود. دوخت این نوع یقه، مهارت خاصی را می‌طلبد، زیرا در قسمت شانه‌ها و روی سینه باید لایه‌گذاری صورت بگیرد تا لباس بدون چین‌خوردگی و کاملا منظم بایستد. قبا، برخلاف لباده، لباس راحت‌تری است. آستین‌های لباده نیز غالبا به‌صورت بلند و کامل است و چون از این جامه، به‌عنوان روپوش استفاده می‌شود، دو چاک به اندازه جیب در دو طرف آن داده می‌شود تا فرد به جیب قبا یا شلوار خود دسترسی راحتی داشته باشد. دامن لباده، برخلاف قبا، در قسمت پایین چاک نداشته و یک تکه است.
لباده معمولا یقه‌ای گرد دارد تا به‌طور کامل دور گردن را بپوشاند، برخلاف قبا که یقه گشادتری دارد و به‌صورت عدد 7 دوخته می‌شود. دوخت این نوع یقه، مهارت خاصی را می‌طلبد، زیرا در قسمت شانه‌ها و روی سینه باید لایه‌گذاری صورت بگیرد تا لباس بدون چین‌خوردگی و کاملا منظم بایستد. قبا، برخلاف لباده، لباس راحت‌تری است. آستین‌های لباده نیز غالبا به‌صورت بلند و کامل است و چون از این جامه، به‌عنوان روپوش استفاده می‌شود، دو چاک به اندازه جیب در دو طرف آن داده می‌شود تا فرد به جیب قبا یا شلوار خود دسترسی راحتی داشته باشد. دامن لباده، برخلاف قبا، در قسمت پایین چاک نداشته و یک تکه است.
==لباده در ادبیات==
==لباده در ادبیات==
تنها استفاده از واژه لباده توسط ملک‌الشعرای بهار صورت گرفته که به شرح زیر است:<ref>[https://ganjoor.net/bahar/masnavibk/sh10/ ملک الشعرا بهار، مثنویات، شماره10، هدیه تاگور، بیت70 و 71، سایت گنجور.]</ref><br>
تنها استفاده از واژه لباده توسط [[ملک‌الشعرای بهار]] صورت گرفته که به شرح زیر است:<ref>[https://ganjoor.net/bahar/masnavibk/sh10/ ملک الشعرا بهار، مثنویات، شماره10، هدیه تاگور، بیت70 و 71، سایت گنجور.]</ref><br>
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}