صفحهای تازه حاوی «alt=چشمه آبگرم سرعین|بندانگشتی|چشمه آبگرم سرعین {{درشت|'''چشمه آبگرم'''}}؛ چشمهای با آب گرم و حاوی مواد معدنی آبگرم، آب معدنی گرمی است که از زمین میجوشد. برخی نیز، آبگرم را جایی معرفی میکنند که در آن آب معدنی موجود باشد....» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''چشمه آبگرم'''}}؛ چشمهای با آب گرم و حاوی مواد معدنی | {{درشت|'''چشمه آبگرم'''}}؛ چشمهای با آب گرم و حاوی مواد معدنی | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۲: | ||
===معرفی معروفترین چشمههای آبگرم ایران=== | ===معرفی معروفترین چشمههای آبگرم ایران=== | ||
از معروفترین چشمههای آبگرم در ایران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:{{سخ}}چشمههای آبگرم [[سرعین]] در اردبیل، چشمه آبگرم لاریجان در [[مازندران]]، چشمه آبگرم فلکده در مازندران، چشمه آبگرم اهرم در | از معروفترین چشمههای آبگرم در ایران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:{{سخ}}چشمههای آبگرم [[سرعین]] در اردبیل، چشمه آبگرم لاریجان در [[مازندران]]، چشمه آبگرم فلکده در مازندران، چشمه آبگرم اهرم در [[بوشهر]]، چشمههای آبگرم دهلران در ایلام، چشمه آبگرم دلفان در لرستان، چشمههای آبگرم محلات در استان مرکزی، چشمههای آبگرم قلعه کندی در مرز [[اردبیل]] و آذربایجان شرقی، چشمه آبگرم گنو بندرعباس، چشمههای آبگرم آذربایجان غربی،<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/hot-springs-iran/ میرسلطانی، «خاصیت درمانی چشمههای آبگرم»، سایت علیبابا.]</ref> | ||
آبگرم سرخا سیاو در هرمزگان، آب معدنی شیخ معروف نقده، آبگرم معدنی چالدران، چشمه آبگرم خمیر در هرمزگان، آبگرم شهر کهنه در | آبگرم سرخا سیاو در هرمزگان، آب معدنی شیخ معروف نقده، آبگرم معدنی چالدران، چشمه آبگرم خمیر در هرمزگان، آبگرم شهر کهنه در [[قوچان]]، آبگرم یله گنبد در قزوین، چشمه آبگرم وننق زنجان، آبگرم سادات محله در رامسر، آبگرم میراحمد در بوشهر، آبگرم ازرود در مازندران، چشمه آبگرم علی داشتی در آستارا، چشمه آب معدنی سجیران در [[گیلان]]، چشمه آبگرم انجیرسیاه و چشمه آبگرم مرتفععلی در [[کرمان]].<ref>[https://seeiran.ir/category/jazebeha/tabiat/آبگرم-tabiat/ «آبگرمهای ایران»، سیری در ایران.]</ref> | ||
===توسعه مدرن: مجتمعهای گردشگری و آبدرمانی=== | ===توسعه مدرن: مجتمعهای گردشگری و آبدرمانی=== | ||
امروزه، چشمههای آبگرم، بهعنوان مقاصدی برای [[گردشگری]] و درمان تبدیل شدهاند. تأسیسات آبدرمانی «کلیبر» در آذربایجان | امروزه، چشمههای آبگرم، بهعنوان مقاصدی برای [[گردشگری]] و درمان تبدیل شدهاند. تأسیسات آبدرمانی «کلیبر» در [[آذربایجان شرقی]]، بزرگترین مجتمع آبدرمانی در ایران است که در ۱۳۹۲ش، راهاندازی شد. فاز اول این مجتمع بزرگ، در مساحتی در حدود ۱۲۸۷۰ مترمربع ساخته شد که شامل امکاناتی از قبیل استخرهای سرپوشیده، سونا، جکوزی، سالنهای ورزشی، بدنسازی، فضای بازی برای [[کودک|کودکان]]، رختکنهای مجهز، پارکینگ و نمازخانه است. مجتمع آبدرمانی آخار بخار [[مشگینشهر]] نیز در کنار چشمههای آبگرم [[کوه سبلان]] در [[استان اردبیل]] ساخته شده است. | ||
==آبگرم در گویشهای ایرانی== | ==آبگرم در گویشهای ایرانی== | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۰: | ||
===گرمابهها؛ محلی برای تطهیر جسم و روح=== | ===گرمابهها؛ محلی برای تطهیر جسم و روح=== | ||
در کنار برخی از آبگرمها، گرمابهها (حمامها) ی بزرگی ساخته میشدند که مردم در آن به آبتنی مشغول شده و برای پاککردن تن خود از آلودگیها و گناهها استفاده میشدند.<ref>Encyclopaedia Judaica, 1971, VII, P.251, 1241.</ref> برخی نیز، به نیت تبرک در این گرمابهها به آبتنی مشغول میشدند.<ref>Smith, The Religion of the Semites, 1972, P184.</ref> | در کنار برخی از آبگرمها، گرمابهها (حمامها) ی بزرگی ساخته میشدند که مردم در آن به آبتنی مشغول شده و برای پاککردن تن خود از آلودگیها و گناهها استفاده میشدند.<ref>Encyclopaedia Judaica, 1971, VII, P.251, 1241.</ref> برخی نیز، به نیت تبرک در این گرمابهها به آبتنی مشغول میشدند.<ref>Smith, The Religion of the Semites, 1972, P184.</ref> | ||
===پیوند آبگرمها با شخصیتهای مذهبی=== | ===پیوند آبگرمها با شخصیتهای مذهبی=== | ||
تعدادی از چشمههای آبگرم در ایران، به «سلیمان نبی» نسبت داده شده است؛ مانند گرمابههای سلیمان در موآب که چشمههای آبگرم گوگردی دارند؛<ref>هاکس، قاموس کتاب مقدس، ۱۹۲۸م، ص۳۰۵ و ۴۸۷.</ref> چشمهٔ جوشان طالقان و گرمابهٔ استخر فارس که «حمام سلیمان» نامیده شدهاند<ref>طوسی، عجایب المخلوقات، ۱۳۴۵ش، ص۱۰۷.</ref> و چشمه «زندان سلیمان» در کنار دریاچه تخت سلیمان در تکاب.<ref>جنیدی، چشمههای معدنی ایران، ۱۳۴۸ش، ص309.</ref> | تعدادی از چشمههای آبگرم در ایران، به «سلیمان نبی» نسبت داده شده است؛ مانند گرمابههای سلیمان در موآب که چشمههای آبگرم گوگردی دارند؛<ref>هاکس، قاموس کتاب مقدس، ۱۹۲۸م، ص۳۰۵ و ۴۸۷.</ref> چشمهٔ جوشان در [[طالقان]] و گرمابهٔ استخر فارس که «حمام سلیمان» نامیده شدهاند<ref>طوسی، عجایب المخلوقات، ۱۳۴۵ش، ص۱۰۷.</ref> و چشمه «زندان سلیمان» در کنار دریاچه تخت سلیمان در تکاب.<ref>جنیدی، چشمههای معدنی ایران، ۱۳۴۸ش، ص309.</ref> | ||
برخی دیگر از چشمههای آبگرم در ایران را بهنام امامان و دیگر بزرگان دینی نامگذاری کردهاند. مانند | برخی دیگر از چشمههای آبگرم در ایران را بهنام امامان و دیگر بزرگان دینی نامگذاری کردهاند. مانند [[چشمهعلی]] در [[تهران]] «چشمه علی» در [[مشهد]]، «حوض امام رضا» در [[اصفهان]] و چشمه «شاهان گرماب» در [[فریمان]] [[مشهد]]. | ||
===ساخت زیارتگاهها در کنار چشمههای مقدس=== | ===ساخت زیارتگاهها در کنار چشمههای مقدس=== | ||
از دوران کهن، برخی از مردم، در کنار این آبگرمها، معابد و زیارتگاههایی ساختهاند. مانند چشمه «سیداسماعیل» در کنار مقبره امامزاده سیداسماعیل در [[تنکابن]]<ref>ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج1، ۱۳۵۵ش، ص413.</ref> و چشمه «یاعلی گنبد» در قزوین.<ref>Schlimmer, Terminologie medico-pharmaceutique et anthropologique francaise-persane, 1974, P220.</ref> این چشمه را برای افرادی که درد معده، کمر، روماتیسم، سوء هاضمه، کمخونی و بیماری پوستی دارند مفید میدانند.<ref>گلریز، مینودر، ۱۳۳۷ش، ص813.</ref> | از دوران کهن، برخی از مردم، در کنار این آبگرمها، معابد و زیارتگاههایی ساختهاند. مانند چشمه «سیداسماعیل» در کنار مقبره امامزاده سیداسماعیل در [[تنکابن]]<ref>ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج1، ۱۳۵۵ش، ص413.</ref> و چشمه «یاعلی گنبد» در قزوین.<ref>Schlimmer, Terminologie medico-pharmaceutique et anthropologique francaise-persane, 1974, P220.</ref> این چشمه را برای افرادی که درد معده، کمر، روماتیسم، سوء هاضمه، کمخونی و بیماری پوستی دارند مفید میدانند.<ref>گلریز، مینودر، ۱۳۳۷ش، ص813.</ref> | ||
===آب مراد؛ چشمههای حاجتدهنده=== | ===آب مراد؛ چشمههای حاجتدهنده=== | ||
تعدادی از آبگرمهای [[ایران]]، بهدلیل حاجتروا شدن عدهای در کنار آنها، به «آب مراد» معروف شدهاند. مانند چشمهای در نزدیکی [[کرمان]] که مورد توجه [[مسلمانان]] و زردشتیان است.<ref>سروشیان، فرهنگ بهدینان، ۱۳۳۵ش، ص207.</ref> در سمنان،<ref>حقیقت، تاریخ قومس، ۱۳۶۲ش، ص۲۳۱.</ref> [[اصفهان]]<ref>جنیدی، «آبگرم ورتون اصفهان»، ۱۳۴۶ش، ص271.</ref> و سنندج نیز چشمههایی بههمین نام یا «حوض مراد» وجود دارد. برخی برای بچهدار شدن در برکهٔ این آبگرمها آبتنی میکنند.<ref>ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج1، ۱۳۵۵ش، ص414؛{{سخ}} | تعدادی از آبگرمهای [[ایران]]، بهدلیل حاجتروا شدن عدهای در کنار آنها، به «آب مراد» معروف شدهاند. مانند چشمهای در نزدیکی [[کرمان]] که مورد توجه [[مسلمانان]] و زردشتیان است.<ref>سروشیان، فرهنگ بهدینان، ۱۳۳۵ش، ص207.</ref> در سمنان،<ref>حقیقت، تاریخ قومس، ۱۳۶۲ش، ص۲۳۱.</ref> [[اصفهان]]<ref>جنیدی، «آبگرم ورتون اصفهان»، ۱۳۴۶ش، ص271.</ref> و سنندج نیز چشمههایی بههمین نام یا «حوض مراد» وجود دارد. برخی برای بچهدار شدن در برکهٔ این آبگرمها آبتنی میکنند.<ref>ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج1، ۱۳۵۵ش، ص414؛{{سخ}} | ||
فرهنگ جغرافیایی ایران، ذیل بابا گرگر، ۱۳۳۰ش.</ref> | فرهنگ جغرافیایی ایران، ذیل بابا گرگر، ۱۳۳۰ش.</ref> | ||
==حمامهای آبگرم== | ==حمامهای آبگرم== | ||
آب این چشمهها، از گرمایی طبیعی برخودار است. بههمین دلیل، مردم از گذشتههای دور، از این گرمای طبیعی برای گرمابههای خود بهره میگرفتند. مردم در مسیر این چشمهها، شاخههایی را ایجاد میکردند تا آبهای گرم بهصورت مستقیم به داخل چال حوض یا خزینهٔ حمامها هدایت شوند. قدیمیترین این حمامها، حمام چشمهٔ «غدر حَمه» در شهر غَداره است. در سمنان نیز، بقایای گرمابهای در مجموعهٔ «قلعه آبگرم» وجود دارد که در کنار چشمهٔ آبگرم شمال غربی این منطقه ساخته شده است.<ref>مخلصی، آثار تاریخی سمنان، ۱۳۵۶ش، ص74.</ref> | آب این چشمهها، از گرمایی طبیعی برخودار است. بههمین دلیل، مردم از گذشتههای دور، از این گرمای طبیعی برای گرمابههای خود بهره میگرفتند. مردم در مسیر این چشمهها، شاخههایی را ایجاد میکردند تا آبهای گرم بهصورت مستقیم به داخل چال حوض یا خزینهٔ حمامها هدایت شوند. قدیمیترین این حمامها، حمام چشمهٔ «غدر حَمه» در شهر غَداره است. در سمنان نیز، بقایای گرمابهای در مجموعهٔ «قلعه آبگرم» وجود دارد که در کنار چشمهٔ آبگرم شمال غربی این منطقه ساخته شده است.<ref>مخلصی، آثار تاریخی سمنان، ۱۳۵۶ش، ص74.</ref> | ||
