صفحهای تازه حاوی «300px|thumb|left|پیاده روی اربعین حسینی <big>'''اربعین'''</big>؛ چهلمین روز درگذشت افراد و یادبود ويژه امام حسین<br> اربعین، در لغت بهمعنی چهلم و در فرهنگ صوفیها، بهمعنی چهل روز گوشهنشینی برای ریاضت و عبادت است.<ref> [https://www.vajehyab.c...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''اربعین'''</big>؛ چهلمین روز درگذشت افراد و یادبود ويژه امام حسین<br> | <big>'''اربعین'''</big>؛ چهلمین روز درگذشت افراد و یادبود ويژه امام حسین<br> | ||
اربعین، در لغت بهمعنی چهلم و در فرهنگ صوفیها، بهمعنی چهل روز گوشهنشینی برای [[ریاضت]] و [[عبادت]] است.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-2 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه اربعین، سایت واژهیاب.]</ref> همچنین اربعین، در فرهنگ [[مسلمانان]] بهمعنی چهلمین روز درگذشت متوفا و بهویژه چهلمین روز [[شهادت]] [[امام حسین]] است که مصادف با بیستم [[ | اربعین، در لغت بهمعنی چهلم و در فرهنگ صوفیها، بهمعنی چهل روز گوشهنشینی برای [[ریاضت]] و [[عبادت]] است.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-2 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه اربعین، سایت واژهیاب.]</ref> همچنین اربعین، در فرهنگ [[مسلمانان]] بهمعنی چهلمین روز درگذشت متوفا و بهویژه چهلمین روز [[شهادت]] [[امام حسین]] است که مصادف با بیستم ماه [[صفر]] در سال [[تقویم هجری قمری|قمری]] است و بهنام «[[اربعین|اربعین حسینی]]»، شناخته میشود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه اربعین، سایت واژهیاب.]</ref> | ||
==اربعین در فرهنگ ایرانیان== | ==اربعین در فرهنگ ایرانیان== | ||
ایرانیان در چهلمین روز درگذشت افراد، مراسم یادبود برگزار میکنند. در این روز، آشنایان و اعضای [[خانواده]] متوفا، معمولا بر سر مزار او حاضر شده، برای شادی روح او [[قرآن]] خوانده، به یاد او، خیرات کرده و از پیشگاه خداوند، برای متوفا درخواست آمرزش میکنند<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۲۳-۲۲۴؛ <br> | ایرانیان در چهلمین روز درگذشت افراد، مراسم یادبود برگزار میکنند. در این روز، آشنایان و اعضای [[خانواده]] متوفا، معمولا بر سر مزار او حاضر شده، برای شادی روح او [[قرآن]] خوانده، به یاد او، خیرات کرده و از پیشگاه خداوند، برای متوفا درخواست آمرزش میکنند<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۲۳-۲۲۴؛ <br> | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۷: | ||
==راهپیمایی اربعین حسینی== | ==راهپیمایی اربعین حسینی== | ||
[[پرونده:پیاده روی اربعین۲.jpg|جایگزین=پیادهروی اربعین حسینی، مسیر نجف به کربلا، ۱۴۰۴|بندانگشتی|پیادهروی اربعین حسینی، مسیر نجف به کربلا، ۱۴۰۴ش]] | [[پرونده:پیاده روی اربعین۲.jpg|جایگزین=پیادهروی اربعین حسینی، مسیر نجف به کربلا، ۱۴۰۴|بندانگشتی|پیادهروی اربعین حسینی، مسیر نجف به کربلا، ۱۴۰۴ش]] | ||
پیادهروی بهسوی کربلا در روز اربعین، یکی از سنتهای رایج میان [[شیعیان]] است. از امام حسن عسکری نقل شده است که زیارت اربعین، یکی از نشانههای پنجگانهی مؤمن است.<ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷-788.</ref> در برخی از منابع کهن اسلامی به پیادهروی پیشوایان مذهب شیعه در روز اربعین بهسوی کربلا، اشاره شده است. راهپیمایی اربعین حتی با وجود مخالفت زمامداران بنیامیه و بنیعباس نیز برگزار میشد<ref>قاضی طباطبایی، تحقیق دربارۀ اول اربعین حضرت سیدالشهداء (ع)، ۱۳۸۳ش، ص۱-2.</ref> و به نمادی برای مخالفت با حکومتهای تحریفکننده [[دین]]، تبدیل شد.<br> | پیادهروی بهسوی کربلا در روز اربعین، یکی از سنتهای رایج میان [[شیعیان]] است. از [[امام حسن عسکری]] نقل شده است که زیارت اربعین، یکی از نشانههای پنجگانهی مؤمن است.<ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷-788.</ref> در برخی از منابع کهن اسلامی به پیادهروی پیشوایان مذهب شیعه در روز اربعین بهسوی کربلا، اشاره شده است. راهپیمایی اربعین حتی با وجود مخالفت زمامداران بنیامیه و بنیعباس نیز برگزار میشد<ref>قاضی طباطبایی، تحقیق دربارۀ اول اربعین حضرت سیدالشهداء (ع)، ۱۳۸۳ش، ص۱-2.</ref> و به نمادی برای مخالفت با حکومتهای تحریفکننده [[دین]]، تبدیل شد.<br> | ||
[[شیعیان]] برای مشارکت در این مراسم از سراسر جهان، در [[ | [[شیعیان]] برای مشارکت در این مراسم از سراسر جهان، در ماه [[صفر]] بهسوی کربلا حرکت میکنند و معمولا سفر خود را بهگونهای برنامهریزی میکنند که در روز اربعین، به شهر کربلا برسند.<ref>شبر، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، ج1، ۱۳۸۸ق، ص41-42؛ <br> | ||
فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref> این حرکت نمادین، به یاد و نام [[امام حسین]]، امروزه چنان پرشکوه برگزار میشود که در ۱۳۹۳ش، جمعیتی در حدود ۲۰ میلیون نفر از مردم جهان، در اربعین حسینی، در کربلا حاضر شدند. این جمعیت در ۱۳۹۴ش، به ۲۷ میلیون نفر افزایش یافت. | فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref> این حرکت نمادین، به یاد و نام [[امام حسین]]، امروزه چنان پرشکوه برگزار میشود که در ۱۳۹۳ش، جمعیتی در حدود ۲۰ میلیون نفر از مردم جهان، در اربعین حسینی، در کربلا حاضر شدند. این جمعیت در ۱۳۹۴ش، به ۲۷ میلیون نفر افزایش یافت. | ||
==اربعین حسینی در نقاط مختلف ایران== | ==اربعین حسینی در نقاط مختلف ایران== | ||
[[پرونده:پیاده روی اربعین۱.jpg|جایگزین=مراسم جاماندگان اربعین حسینی در تهران، پیادهروی مسیری ۱۳ کیلومتری از میدان امام حسین تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی|بندانگشتی|مراسم جاماندگان اربعین حسینی در تهران، پیادهروی مسیری ۱۳ کیلومتری از میدان امام حسین تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی، ۱۴۰۳ش]] | [[پرونده:پیاده روی اربعین۱.jpg|جایگزین=مراسم جاماندگان اربعین حسینی در تهران، پیادهروی مسیری ۱۳ کیلومتری از میدان امام حسین تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی|بندانگشتی|مراسم جاماندگان اربعین حسینی در تهران، پیادهروی مسیری ۱۳ کیلومتری از میدان امام حسین تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی، ۱۴۰۳ش]] | ||
ایرانیان [[عزاداری]] اربعین حسینی را در نقاط مختلف، با شکوه بسیار برگزار میکنند. در شهر [[قم]]، [[هیئت|هیئتهای]] مذهبی، در چهلمین روز از [[شهادت]] امام حسین، بهصورت دستههای کوچک و بزرگ سوگوار، بهسوی حرم [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]]، حرکت میکنند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص92-94.</ref> | ایرانیان [[عزاداری]] اربعین حسینی را در نقاط مختلف، با شکوه بسیار برگزار میکنند. در شهر [[قم]]، [[هیئت|هیئتهای]] مذهبی، در چهلمین روز از [[شهادت]] امام حسین، بهصورت دستههای کوچک و بزرگ سوگوار، بهسوی حرم [[حضرت معصومه|فاطمه معصومه]]، حرکت میکنند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص92-94.</ref> | ||
در [[مشهد]] نیز هیئتهای مذهبی، در دههی پایانی [[ | در [[مشهد]] نیز هیئتهای مذهبی، در دههی پایانی ماه [[صفر]]، در شبهایی مشخص به حرم [[امام رضا]] میروند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص184.</ref> مردم [[تهران]] در اربعین، [[نذری|نذریهایی]] همچون [[شلهزرد]]، [[خورش قیمه|قیمه]]، [[قورمه سبزی]]، [[حلیم]] و زرشکپلو میپزند و پخش میکنند. دستههای عزاداری نیز بهصورت ثابت یا سیار، به اجرای [[تعزیه]]، سوگواری و نوحهخوانی مشغول میشوند.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۷۱ش، ص434-435.</ref> | ||
بوشهریها در این روز، نذری مخصوص خود یعنی «شلهمرادی» ([[حلوا|حلوای]] نذری) را مهیا میکنند.<ref>عرفان، تعزیه در استان بوشهر، ۱۳۷۹ش، ص۲۰.</ref> مردم [[سیرجان]] نیز پس از مراسم عزاداری اربعین، غذاهایی همچون [[آش]] بیمار، [[شلهزرد]] و شیربرنج را میان عزاداران توزیع میکنند.<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۳.</ref> | بوشهریها در این روز، نذری مخصوص خود یعنی «شلهمرادی» ([[حلوا|حلوای]] نذری) را مهیا میکنند.<ref>عرفان، تعزیه در استان بوشهر، ۱۳۷۹ش، ص۲۰.</ref> مردم [[سیرجان]] نیز پس از مراسم عزاداری اربعین، غذاهایی همچون [[آش]] بیمار، [[شلهزرد]] و شیربرنج را میان عزاداران توزیع میکنند.<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۳.</ref> | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۴: | ||
مراسم «چایینه» در ایلام نیز توسط زنان صورت میگیرد. در این مراسم، یک زن به نوحهخوانی مشغول شده و باقی زنان چایینهخوان، با حالتی پریشان، به سینهزنی میپردازند. در این مراسم، عزاداران با [[شربت]] و هریسه پذیرایی میشوند.<ref>آمانگلدی، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۷-۱۹۸.</ref> | مراسم «چایینه» در ایلام نیز توسط زنان صورت میگیرد. در این مراسم، یک زن به نوحهخوانی مشغول شده و باقی زنان چایینهخوان، با حالتی پریشان، به سینهزنی میپردازند. در این مراسم، عزاداران با [[شربت]] و هریسه پذیرایی میشوند.<ref>آمانگلدی، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۷-۱۹۸.</ref> | ||
اربعین مختص به ایران نبوده و شامل کشورهی شیعه نشین دیگر نیز این مراسم را برگزار میکنند. برای مثال [[اربعین در افغانستان]] یکی از مناسک مهم مذهبی در این کشور است. | اربعین مختص به ایران نبوده و شامل کشورهی شیعه نشین دیگر نیز این مراسم را برگزار میکنند. برای مثال [[اربعین در افغانستان]] یکی از مناسک مهم مذهبی در این کشور است. | ||
==اربعین حسینی در باور ایرانیان== | ==اربعین حسینی در باور ایرانیان== | ||
در بیشتر نقاط ایران، مردم در دو ماه [[محرم]] و [[صفر]]، رخت عزا بر تن دارند<ref>مقیمی اسکویی، اسکو از ساحل دریاچۀ ارومیه تا قلۀ سهند، ۱۳۸۵ش، ص۲۹۹.</ref> و هیچگونه مراسم [[شادی]] و سروری را برگزار نمیکنند. در این ایام، هر کار و رفتار زشتی از بین مردم رخت بربسته و افراد به انجام کار خیر، رغبت بیشتری مییابند؛ شوخی، خنده، خوشگذرانی و عیش و نوش نیز در این دو ماه بهکلی متروک میشود و پوشیدن رخت نو نیز، ناپسند است.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۷۱ش، ص368-369.</ref> | در بیشتر نقاط ایران، مردم در دو ماه [[محرم]] و [[صفر]]، رخت عزا بر تن دارند<ref>مقیمی اسکویی، اسکو از ساحل دریاچۀ ارومیه تا قلۀ سهند، ۱۳۸۵ش، ص۲۹۹.</ref> و هیچگونه مراسم [[شادی]] و سروری را برگزار نمیکنند. در این ایام، هر کار و رفتار زشتی از بین مردم رخت بربسته و افراد به انجام کار خیر، رغبت بیشتری مییابند؛ شوخی، خنده، خوشگذرانی و عیش و نوش نیز در این دو ماه بهکلی متروک میشود و پوشیدن رخت نو نیز، ناپسند است.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۷۱ش، ص368-369.</ref> | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۳: | ||
*مؤید محسنی، مهری، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، کرمان، مرکز کرمانشناسی، ۱۳۸۱ش. | *مؤید محسنی، مهری، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، کرمان، مرکز کرمانشناسی، ۱۳۸۱ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{شیعه-افقی}} | |||
