والدگری: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳:

والدگری (parenting)، فرآیند تربیت فرزندان و حمایت و مراقبت از آنها برای تضمین رشد سالم آنها تا دوران بزرگسالی است. شیوه‌های والدگری، با مهمترین دستاوردهای فرزندان مانند مهارت‌های شناختی و اجتماعی رابطه داشته و زمینه‌ساز بسیاری از ابعاد شخصیتی، بازخوردها، احساسات و عادات افراد است. امروزه اهمیت والدگری و تأثیر آن بر تربیت کودکان و آیندۀ آنها، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

==مفهوم‌شناسی==

والدگری، نوعی از ارتباط والد-فرزندی است که باورها، اصول، روش‌ها و رفتارهای ویژه را شامل شده و عاملی مؤثر در شکل‌گیری رفتارهای درونی‌شده و برونی‌شدۀ فرزندان است.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/2928306/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «والدگری چیست؟»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> گروهی دیگر از کارشناسان نیز والدگری را فعالیت پیچیده‌ای شامل روش‌ها و رفتارهای ویژه می‌دانند که به‌صورت مجزا یا در تعامل با یکدیگر، بر رشد کودک تأثیر می‌گذارند. در حقیقت، آنها بر این باورند که پایه و اساس شیوه‌های فرزندپروری، مبین تلاش‌های والدین در راستای کنترل و اجتماعی کردن کودک آنها است.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496895/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D9%84 «والدگری چیست؟ (بخش اول)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>

والدگری، نوعی از ارتباط والد-فرزندی است که باورها، اصول، روش‌ها و رفتارهای ویژه را شامل شده و عاملی مؤثر در شکل‌گیری رفتارهای درونی‌شده و برونی‌شدۀ فرزندان است.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/2928306/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «والدگری چیست؟»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> گروهی دیگر از کارشناسان نیز [[والدگری]] را فعالیت پیچیده‌ای شامل روش‌ها و رفتارهای ویژه می‌دانند که به‌صورت مجزا یا در تعامل با یکدیگر، بر رشد کودک تأثیر می‌گذارند. در حقیقت، آنها بر این باورند که پایه و اساس شیوه‌های فرزندپروری، مبین تلاش‌های والدین در راستای کنترل و اجتماعی کردن کودک آنها است.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496895/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D9%84 «والدگری چیست؟ (بخش اول)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>

برخی کارشناسان، دو بُعد اصلی و مستقل والدگری را پاسخ‌گو بودن (مهربانی و ابراز احساسات و تقویت مثبت عقاید و دیدگاه کودک) و مطالبه‌گری (اِعمال نظم و مهارگری) دانسته‌اند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/828853/fa بشارت و دیگران، «سبک‌های والدگری و مشکلات زناشویی: نقش واسطه‌ای روان‌سازه‌های ناسازگار اولیه»، 1394ش، ص241.]</ref> در تعریف دیگری از نقش والدین در زندگی فرزندان به هفت مورد توجه شده است: 1. مراقبت‌کننده؛ 2. منبع عاطفی بودن؛ 3. مربی بودن؛ 4. منبع اقتصادی بودن؛ 5. پشتیبانی؛ 6. ارتقاءدهنده سلامت؛ 7. انتقال‌دهنده آیین‌ها.<ref>[https://www.sid.ir/paper/242550/fa#downloadbottom اسدی و دیگران، «تبیین شاخص‌های والدگری موفق دوره نوجوانی در نمونه‌هایی از خانواده‌های ایرانی»، 1394ش، ص221].</ref>

==سبک‌های والدگری==

خط ۴۷:

# برچسب‌زنی.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496899/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D9%88%D9%85 «والدگری چیست؟ (بخش سوم)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>

==والدگری مثبت==

والدگری مثبت، به‌معنای تشویق مناسب، مشارکت در کارهای فرزندان و پرس‌وجو از فعالیت‌های روزمرۀ آنها است. درواقع، والدگری مثبت، در خانواده‌های مختلف، دارای معانی متفاوتی است. کارشناسان بر این باورند که خانواده‌های سالم، از عملکرد مناسبی در زمینۀ والدگری برخودار بوده و بیشتر از سایر انواع خانواده‌ها، از رفتارهایی که والدگری مثبت در امور فرزندان محسوب می‌شوند، استفاده می‌کنند؛ مانند تشویق به‌موقع، توضیح اشتباه فرزندان به آنها و چرخش اطلاعات مشترک میان اعضای خانواده و نیز همکاری والدین. در این گروه از خانواده‌ها، افراد خانواده، افکار و احساسات خود را به‌آسانی بیان کرده و به درکی متقابل از رفتارهای دیگر اعضای خانواده دست می‌یابند. بنابراین، در چنین خانواده‌هایی، احتمال بروز مشکلات رفتاری همچون پرخاشگری در فرزندان کاهش پیدا می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/101408/fa محمدی و فولادچنگ، «شیوه‌های والدگری و پرخاشگری: نقش واسطه‌ای سبک‌های حل مسئله»، 1396ش، ص180.]</ref> در تکمیل این رویکرد، برخی اندیشمندان مسلمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی و به‌ویژه سفارش‌های امام علی، درصدد برآمده‌اند تا الگویی از والدگری سازگار با فرهنگ جامعۀ مسلمان ارائه کنند. آنان با الهام از سخنان امام علی، ایده «والدگری خردمندانه» را طرح کرده‌اند که والدگری را بر زیرکی، تیزبینی، ~~عاقبت‌اندیشی،~~ تدبیر و مشاوره با کارشناسان، استوار می‌داند. در این الگو، والدگری از نوع مسئولانه است و بر پدر یا مادر بودن کامل و کافی تأکید می‌شود.<ref>[https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/34177 مقدم و قمرانی، «ارزیابی اثربخشی والدگری خردمندانه‌ بر اساس آموزه‌‌های امام علی بر خردمندی والدین و خلاقیت کودکان پیش‌‌دبستانی»، نشریه پژوهش در دین وسلامت، 1401ش، ص108].</ref>

والدگری مثبت، به‌معنای تشویق مناسب، مشارکت در کارهای فرزندان و پرس‌وجو از فعالیت‌های روزمرۀ آنها است. درواقع، والدگری مثبت، در خانواده‌های مختلف، دارای معانی متفاوتی است. کارشناسان بر این باورند که خانواده‌های سالم، از عملکرد مناسبی در زمینۀ والدگری برخودار بوده و بیشتر از سایر انواع خانواده‌ها، از رفتارهایی که والدگری مثبت در امور فرزندان محسوب می‌شوند، استفاده می‌کنند؛ مانند تشویق به‌موقع، توضیح اشتباه فرزندان به آنها و چرخش اطلاعات مشترک میان اعضای خانواده و نیز همکاری والدین. در این گروه از خانواده‌ها، افراد خانواده، افکار و احساسات خود را به‌آسانی بیان کرده و به درکی متقابل از رفتارهای دیگر اعضای خانواده دست می‌یابند. بنابراین، در چنین خانواده‌هایی، احتمال بروز مشکلات رفتاری همچون پرخاشگری در فرزندان کاهش پیدا می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/101408/fa محمدی و فولادچنگ، «شیوه‌های والدگری و پرخاشگری: نقش واسطه‌ای سبک‌های حل مسئله»، 1396ش، ص180.]</ref> در تکمیل این رویکرد، برخی اندیشمندان مسلمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی و به‌ویژه سفارش‌های امام علی، درصدد برآمده‌اند تا الگویی از والدگری سازگار با فرهنگ جامعۀ مسلمان ارائه کنند. آنان با الهام از سخنان امام علی، ایده «والدگری خردمندانه» را طرح کرده‌اند که والدگری را بر زیرکی، تیزبینی، [[عاقبت‌اندیشی]]، تدبیر و مشاوره با کارشناسان، استوار می‌داند. در این الگو، والدگری از نوع مسئولانه است و بر پدر یا مادر بودن کامل و کافی تأکید می‌شود.<ref>[https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/34177 مقدم و قمرانی، «ارزیابی اثربخشی والدگری خردمندانه‌ بر اساس آموزه‌‌های امام علی بر خردمندی والدین و خلاقیت کودکان پیش‌‌دبستانی»، نشریه پژوهش در دین وسلامت، 1401ش، ص108].</ref>

==والدگری و مشکلات زناشویی==

کارشناسان بر این باورند که عوامل مختلفی همچون صفات شخصیتی، شناخت‌ها، رفتارها و نیز محیطی که زوجین در آن زندگی می‌کنند، بر مشکلات زناشویی بین آنها تأثیرگذار هستند. از دیگر عوامل تأثیرگذار بر روابط بین‌شخصی در بزرگسالی (به‌خصوص روابط زناشویی)، تعاملات اولیۀ فرد با افراد مهم زندگی، مانند والدین است. کارشناسان، این تعاملات اولیه را پیش‌بینی‌کنندۀ سطوح سازگاری یا ناسازگاری در روابط بین فردی در آینده می‌دانند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/828853/fa بشارت و دیگران، «سبک‌های والدگری و مشکلات زناشویی: نقش واسطه‌ای روان‌سازه‌های ناسازگار اولیه»، 1394ش، ص241.]</ref><br><br>

@@ خط ۳: / خط ۳: @@
 والدگری (parenting)، فرآیند تربیت فرزندان و حمایت و مراقبت از آنها برای تضمین رشد سالم آنها تا دوران بزرگسالی است. شیوه‌های والدگری، با مهمترین دستاوردهای فرزندان مانند مهارت‌های شناختی و اجتماعی رابطه داشته و زمینه‌ساز بسیاری از ابعاد شخصیتی، بازخوردها، احساسات و عادات افراد است. امروزه اهمیت والدگری و تأثیر آن بر تربیت کودکان و آیندۀ آنها، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
 ==مفهوم‌شناسی==
-والدگری، نوعی از ارتباط والد-فرزندی است که باورها، اصول، روش‌ها و رفتارهای ویژه را شامل شده و عاملی مؤثر در شکل‌گیری رفتارهای درونی‌شده و برونی‌شدۀ فرزندان است.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/2928306/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «والدگری چیست؟»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>  گروهی دیگر از کارشناسان نیز والدگری را فعالیت پیچیده‌ای شامل روش‌ها و رفتارهای ویژه می‌دانند که به‌صورت مجزا یا در تعامل با یکدیگر، بر رشد کودک تأثیر می‌گذارند. در حقیقت، آنها بر این باورند که پایه و اساس شیوه‌های فرزندپروری، مبین تلاش‌های والدین در راستای کنترل و اجتماعی کردن کودک آنها است.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496895/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D9%84 «والدگری چیست؟ (بخش اول)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>
+والدگری، نوعی از ارتباط والد-فرزندی است که باورها، اصول، روش‌ها و رفتارهای ویژه را شامل شده و عاملی مؤثر در شکل‌گیری رفتارهای درونی‌شده و برونی‌شدۀ فرزندان است.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/2928306/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «والدگری چیست؟»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>  گروهی دیگر از کارشناسان نیز [[والدگری]] را فعالیت پیچیده‌ای شامل روش‌ها و رفتارهای ویژه می‌دانند که به‌صورت مجزا یا در تعامل با یکدیگر، بر رشد کودک تأثیر می‌گذارند. در حقیقت، آنها بر این باورند که پایه و اساس شیوه‌های فرزندپروری، مبین تلاش‌های والدین در راستای کنترل و اجتماعی کردن کودک آنها است.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496895/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D9%84 «والدگری چیست؟ (بخش اول)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>
 برخی کارشناسان، دو بُعد اصلی و مستقل والدگری را پاسخ‌گو بودن (مهربانی و ابراز احساسات و تقویت مثبت عقاید و دیدگاه کودک) و مطالبه‌گری (اِعمال نظم و مهارگری) دانسته‌اند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/828853/fa بشارت و دیگران، «سبک‌های والدگری و مشکلات زناشویی: نقش واسطه‌ای روان‌سازه‌های ناسازگار اولیه»، 1394ش، ص241.]</ref> در تعریف دیگری از نقش والدین در زندگی فرزندان به هفت مورد توجه شده است: 1. مراقبت‌کننده؛ 2. منبع عاطفی بودن؛ 3. مربی بودن؛ 4. منبع اقتصادی بودن؛ 5. پشتیبانی؛ 6. ارتقاءدهنده سلامت؛ 7. انتقال‌دهنده آیین‌ها.<ref>[https://www.sid.ir/paper/242550/fa#downloadbottom اسدی و دیگران، «تبیین شاخص‌های والدگری موفق دوره نوجوانی در نمونه‌هایی از خانواده‌های ایرانی»، 1394ش، ص221].</ref>
 ==سبک‌های والدگری==
@@ خط ۴۷: / خط ۴۷: @@
 # برچسب‌زنی.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1496899/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D9%88%D9%85 «والدگری چیست؟ (بخش سوم)»، وب‌سایت راسخون.]</ref>
 ==والدگری مثبت==
-والدگری مثبت، به‌معنای تشویق مناسب، مشارکت در کارهای فرزندان و پرس‌وجو از فعالیت‌های روزمرۀ آنها است. درواقع، والدگری مثبت، در خانواده‌های مختلف، دارای معانی متفاوتی است. کارشناسان بر این باورند که خانواده‌های سالم، از عملکرد مناسبی در زمینۀ والدگری برخودار بوده و بیشتر از سایر انواع خانواده‌ها، از رفتارهایی که والدگری مثبت در امور فرزندان محسوب می‌شوند، استفاده می‌کنند؛ مانند تشویق به‌موقع، توضیح اشتباه فرزندان به آنها و چرخش اطلاعات مشترک میان اعضای خانواده و نیز همکاری والدین. در این گروه از خانواده‌ها، افراد خانواده، افکار و احساسات خود را به‌آسانی بیان کرده و به درکی متقابل از رفتارهای دیگر اعضای خانواده دست می‌یابند. بنابراین، در چنین خانواده‌هایی، احتمال بروز مشکلات رفتاری همچون پرخاشگری در فرزندان کاهش پیدا می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/101408/fa محمدی و فولادچنگ، «شیوه‌های والدگری و پرخاشگری: نقش واسطه‌ای سبک‌های حل مسئله»، 1396ش، ص180.]</ref>  در تکمیل این رویکرد، برخی اندیشمندان مسلمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی و به‌ویژه سفارش‌های امام علی، درصدد برآمده‌اند تا الگویی از والدگری سازگار با فرهنگ جامعۀ مسلمان ارائه کنند. آنان با الهام از سخنان امام علی، ایده «والدگری خردمندانه» را طرح کرده‌اند که والدگری را بر زیرکی، تیزبینی، عاقبت‌اندیشی، تدبیر و مشاوره با کارشناسان، استوار می‌داند. در این الگو، والدگری از نوع مسئولانه است و بر پدر یا مادر بودن کامل و کافی تأکید می‌شود.<ref>[https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/34177 مقدم و قمرانی، «ارزیابی اثربخشی والدگری خردمندانه‌ بر اساس آموزه‌‌های امام علی بر خردمندی والدین و خلاقیت کودکان پیش‌‌دبستانی»، نشریه پژوهش در دین وسلامت، 1401ش، ص108].</ref>
+والدگری مثبت، به‌معنای تشویق مناسب، مشارکت در کارهای فرزندان و پرس‌وجو از فعالیت‌های روزمرۀ آنها است. درواقع، والدگری مثبت، در خانواده‌های مختلف، دارای معانی متفاوتی است. کارشناسان بر این باورند که خانواده‌های سالم، از عملکرد مناسبی در زمینۀ والدگری برخودار بوده و بیشتر از سایر انواع خانواده‌ها، از رفتارهایی که والدگری مثبت در امور فرزندان محسوب می‌شوند، استفاده می‌کنند؛ مانند تشویق به‌موقع، توضیح اشتباه فرزندان به آنها و چرخش اطلاعات مشترک میان اعضای خانواده و نیز همکاری والدین. در این گروه از خانواده‌ها، افراد خانواده، افکار و احساسات خود را به‌آسانی بیان کرده و به درکی متقابل از رفتارهای دیگر اعضای خانواده دست می‌یابند. بنابراین، در چنین خانواده‌هایی، احتمال بروز مشکلات رفتاری همچون پرخاشگری در فرزندان کاهش پیدا می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/101408/fa محمدی و فولادچنگ، «شیوه‌های والدگری و پرخاشگری: نقش واسطه‌ای سبک‌های حل مسئله»، 1396ش، ص180.]</ref>  در تکمیل این رویکرد، برخی اندیشمندان مسلمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی و به‌ویژه سفارش‌های امام علی، درصدد برآمده‌اند تا الگویی از والدگری سازگار با فرهنگ جامعۀ مسلمان ارائه کنند. آنان با الهام از سخنان امام علی، ایده «والدگری خردمندانه» را طرح کرده‌اند که والدگری را بر زیرکی، تیزبینی، [[عاقبت‌اندیشی]]، تدبیر و مشاوره با کارشناسان، استوار می‌داند. در این الگو، والدگری از نوع مسئولانه است و بر پدر یا مادر بودن کامل و کافی تأکید می‌شود.<ref>[https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/34177 مقدم و قمرانی، «ارزیابی اثربخشی والدگری خردمندانه‌ بر اساس آموزه‌‌های امام علی بر خردمندی والدین و خلاقیت کودکان پیش‌‌دبستانی»، نشریه پژوهش در دین وسلامت، 1401ش، ص108].</ref>
 ==والدگری و مشکلات زناشویی==
 کارشناسان بر این باورند که عوامل مختلفی همچون صفات شخصیتی، شناخت‌ها، رفتارها و نیز محیطی که زوجین در آن زندگی می‌کنند، بر مشکلات زناشویی بین آنها تأثیرگذار هستند. از دیگر عوامل تأثیرگذار بر روابط بین‌شخصی در بزرگسالی (به‌خصوص روابط زناشویی)، تعاملات اولیۀ فرد با افراد مهم زندگی، مانند والدین است. کارشناسان، این تعاملات اولیه را پیش‌بینی‌کنندۀ سطوح سازگاری یا ناسازگاری در روابط بین فردی در آینده می‌دانند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/828853/fa بشارت و دیگران، «سبک‌های والدگری و مشکلات زناشویی: نقش واسطه‌ای روان‌سازه‌های ناسازگار اولیه»، 1394ش، ص241.]</ref><br><br>