کافی‌شاپ: تفاوت میان نسخه‌ها

(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)

خط ۱:

~~[[پرونده:کافی شاپ (2).jpg|جایگزین=کافی شاپ|بندانگشتی|فضای داخلی یک کافی شاپ]]~~

<big>'''کافی‌شاپ'''</big>؛ پاتوق و مکان عمومی مدرن برای گذران اوقات فراغت با خوردن انواع نوشیدنی.

<big>'''~~کافی شاپ~~'''</big>؛ پاتوق و مکان عمومی مدرن برای گذران اوقات فراغت با خوردن انواع نوشیدنی.~~<br>~~

کافی‌شاپ، امروزه اقشار مختلفی از جامعۀ ایرانی، به‌ویژه قشر جوان را به خود جلب کرده است و جایگاه آن در سبک زندگی شهری به‌صورت فزاینده‌ای ارتقا می‌یابد. بسیاری از افراد با حضور در کافی‌شاپ به نوشیدن انواع قهوه می‌پردازند و می‌کوشند که در این زمان، ضمن خواندن روزنامه، گفت‌وگوی غیررسمی با دیگران و آشنایی با دوستانی تازه، به جسم و روان خسته از فعالیت روزانۀ خویش آرامش ببخشند. حضور در کافی‌شاپ به‌ویژه هنگامی که با چاشنی گفتگو همراه شود موجب تبادل اطلاعات و افزایش آگاهی افراد دربارۀ مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز می‌شود. نسل‌های قدیمی‌تر ایرانی، این وضعیت را در قهوه‌خانه‌ها یا کافه‌ها تجربه می‌کردند. کافی‌شاپ در ایران، خرده‌فرهنگ‌های ویژۀ خود را نیز پدید آورده است که گاهی هنجارهای عمومی جامعه را به چالش می‌کشد.

==معرفی==

کافی‌شاپ، مکانی عمومی برای گذران اوقات فراغت یا قرارهای کاری است که در آن، ~~قهوه،~~ چای و انواع نوشیدنی غیرالکلی سرو می‌شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژۀ «کافی‌شاپ».]</ref> کافی‌شاپ‌ در فرهنگ عمومی، مکانی به‌ شمار می‌آید که افراد هنگام حضور در آن، نگرانی‌های روزمرۀ زندگی را کنار گذاشته و در خلوتی دلنشین، زمان می‌گذرانند تا شادابی خویش را بازیابند؛<ref>Ferreira et al, Spaces of consumption, connection, and community: exploring the role of the coffee shop in urban lives, 2021, V119(1), P21.</ref> اما از منظر جامعه‌شناسان و پژوهشگران سبک زندگی، کافی‌شاپ مکانی است که افراد با حضور در آن، هویت فردی و اجتماعی خود را تعریف می‌کنند.<ref>Tocancipá-Falla, Cafés in colombia: sociopolitical and cultural forms of representation at the turn of the century, 2010, V61 (202), P428.</ref> از این منظر، کافی‌شاپ یک خرده‌فرهنگ است که پیامدهای بسیار و متفاوتی در سبک زندگی افراد و گروه‌های اجتماعی دارد و هنجارهای القایی آن گاهی با ارزش‌های اجتماعی و هنجارهای پذیرفته‌شده در فرهنگ عمومی جامعه، ناسازگار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص80.]</ref>

کافی‌شاپ، مکانی عمومی برای گذران اوقات فراغت یا قرارهای کاری است که در آن، [[قهوه]]، چای و انواع نوشیدنی غیرالکلی سرو می‌شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژۀ «کافی‌شاپ».]</ref> کافی‌شاپ‌ در فرهنگ عمومی، مکانی به‌ شمار می‌آید که افراد هنگام حضور در آن، نگرانی‌های روزمرۀ زندگی را کنار گذاشته و در خلوتی دلنشین، زمان می‌گذرانند تا شادابی خویش را بازیابند؛<ref>Ferreira et al, Spaces of consumption, connection, and community: exploring the role of the coffee shop in urban lives, 2021, V119(1), P21.</ref> اما از منظر جامعه‌شناسان و پژوهشگران سبک زندگی، کافی‌شاپ مکانی است که افراد با حضور در آن، هویت فردی و اجتماعی خود را تعریف می‌کنند.<ref>Tocancipá-Falla, Cafés in colombia: sociopolitical and cultural forms of representation at the turn of the century, 2010, V61 (202), P428.</ref> از این منظر، کافی‌شاپ یک خرده‌فرهنگ است که پیامدهای بسیار و متفاوتی در [[سبک زندگی]] افراد و گروه‌های اجتماعی دارد و هنجارهای القایی آن گاهی با ارزش‌های اجتماعی و هنجارهای پذیرفته‌شده در فرهنگ عمومی جامعه، ناسازگار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص80.]</ref>

==پیشینه==

[[پرونده:کافی شاپ (1).jpg|جایگزین=مرحوم استاد حسن اسماعيل زاده، نقاش قهوه خانه اي|بندانگشتی|اثر مرحوم استاد حسن اسماعيل زاده، نقاش قهوه خانه اي]]

پیشینۀ کافی‌شاپ‌ در ایران به دوره صفویه برمی‌گردد که قهوه‌خانه‌ها برپا شدند. شهر اصفهان میزبان نخستین قهوه‌خانه‌ها در زمان شاه‌عباس اول بود. قهوه‌خانه‌ها کم‌کم به مکان‌هایی برای دیدار و گفتگو تبدیل شدند و در فرهنگ عمومی به‌عنوان مراکز اجتماعی‌فرهنگی شناخته می‌شدند که مردم برای نوشیدن قهوه و گفت‌وگو درباره مسائل اجتماعی و سیاسی به آنجا می‌رفتند. این روند تا جایی پیش رفت که در دورۀ ناصرالدین شاه قاجار، قهوه‌خانه در ایران به پدیده‌ای عمومی تبدیل شد و رونق فراوانی یافت. با نفوذ فرهنگ غربی‌ به جامعۀ ایرانی، موج تغییرات اجتماعی، دامنگیر قهوه‌خانه‌ها نیز شد؛ در این فرآیند، از یک‌سو چای، جایگزین قهوه شد و از سوی دیگر، نقش فرهنگی و هنری قهوه‌خانه‌ها رو به زوال رفت و پس از مدتی، اثرگذاری اجتماعی و رونق قهوه‌خانه‌ها در ایران، کاهش یافت. اما به‌مرور زمان، کافه‌ها که پدیده‌ای متمایز از چای‌خانه و قهوه‌خانه بودند، در فضاهای شهری ایران توسعه یافته و با سِرو انواع نوشیدنی غیرالکلی و غذاهای سنتی، با هویت شهرنشینی و زندگی شهری ایرانیان گره خورده و کارکردهای متنوعی را شامل شده‌اند. از دهه 1320ش، کافه‌ها میعادگاه روشنفکران و هنرمندان شدند و کافه‌های معروفی مانند کافه نادری در این دوران، زبانزد بودند.<ref> [https://www.irna.ir/news/83426627/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%86%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7% «کافی‌شاپ‌ها، فضایی برای رفع تنش‌های فکری و روانی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> از دهه 1380ش، کافی‌شاپ‌ها در سراسر ایران پا گرفتند و به‌سرعت گسترش یافتند و بیشتر، جوانان را جذب کردند. کافی‌شاپ در ایران، اگرچه پدیده‌ای تازه محسوب می‌شود، اما از حیث کارکرد، نسخۀ روزآمد قهوه‌خانه و کافه است<ref>فاضلی، فرهنگ و شهر، چرخش فرهنگی در گفتمان‌های شهری با تکیه بر مطالعات شهر تهران، 1391ش، ص230.</ref> که بر سبک زندگی مردم، به‌ویژه جوانان، کاملاً اثرگذار است<ref>آزاد ارمکی، پاتوق و مدرنیتۀ ایرانی، 1390ش، ص94.</ref> و استراحت، تفریح و سرگرمی، بخش کوچکی از کارکردهای آن را در بر گرفته است.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_26230.html رحمانی و رفیع‌پور، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، 1401ش، ص142.]</ref>

خط ۱۳:

خط ۱۱:

==انواع کافی‌شاپ==

[[پرونده:کافی شاپ (3).jpg|جایگزین=کافی‌شاپ مخصوص بانوان-کافه شهربانو|بندانگشتی|ورودی کافی‌شاپ مخصوص بانوان با عنوان کافه شهربانو]]

امروزه کافی‌شاپ‌های متعددی با عناوین مختلف همچون کافه هنر، کافه کتاب و کافه خبر شکل گرفته‌اند که در کنار برخوداری از دکوراسیون‌های خاص کلاسیک یا مدرن و ارائۀ انواع غذا و نوشیدنی، به ارائۀ محتوا و برنامه‌های متنوع در قالب‌ سخنرانی، معرفی کتاب و خاطره‌گویی می‌پردازند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/866917/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D9%87%D8%A7-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%A9%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1% «کافی‌شاپ‌ها چه کارکردها و کژکاردهایی دارند؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref> بیشتر کافی‌شاپ‌ها در ایران دارای فضایی فانتزی هستند و تزئینات ساده‌ای دارند. بعضی کافی‌شاپ‌ها نیز در فضاهای تاریخی و قدیمی شهرها ساخته شده و دارای امکانات پیشرفته‌تری هستند.<ref>[https://sepand.biz/coffee-software-2/ «کافی‌شاپ چگونه محیطی است و چه خدماتی در آن ارائه می‌شود؟»، وب‌سایت سپند.]</ref> از حیث پای‌بندی به هنجارهای عمومی و ارزش‌های اجتماعی نیز بسیاری از کافی‌شاپ‌ها هنجارمند هستند و مجموعۀ فعالیت‌های این کافه‌ها و سبک مصرف مشتریان آنها، رویکرد ضدفرهنگی ندارد. در این کافه‌ها، کشیدن قلیان و سیگار کمتر اتفاق می‌افتد یا ممنوع است. گروه دیگری از کافه‌ها اما در انواع الگوی رفتار، از هنجارهای اجتماعی و قوانین حاکم بر جامعه فاصله می‌گیرند و کشیدن قلیان و سیگار، ارتباطات با جنس مخالف و دیگر روابط ناسازگار با فرهنگ اصیل ایرانی در آنها به‌راحتی اتفاق می‌افتد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص78-79.]</ref> جامعه‌شناسانی که تصور اجتماعی ایرانیان از کافی‌شاپ را در پیامدهای آن بر سبک زندگی جوانان ایرانی بررسی می‌کنند، معتقدند که بسیاری از جوانان ایرانی، کافی‌شاپ را نمادی از یک فضای آزاد بین‌المللی می‌دانند و با آرزوی جهانی‌زیستن به کافی‌شاپ می‌روند و توجه به نظم اجتماعی حاکم بر جامعۀ ایرانی در ذهن آنها بی‌اهمیت می‌شود.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article%2026230.html رحمانی و رفیع‌پور، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، 1401ش، ص141-143.]</ref><br>

در ابداع گونه‌های مختلف کافه و کافی‌شاپ، امروزه کافی‌شاپ‌های ویژۀ بانوان نیز در برخی شهرهای ایران برپا شده است. در شهر قم، نخستین کافی‌شاپ مخصوص بانوان با عنوان «کافه گفتگوی شهربانو» راه‌اندازی شده که مورد استقبال گستردۀ بانوان در این شهر قرار گرفته است. این کافی‌شاپ، محیطی زنانه داشته و برای برگزاری مراسم‌ تولد و دیگر جشن‌های زنانه آمادگی دارد.<ref>[https://qomefarda.ir/40945 «اولین کافه بانوان در قم»، پایگاه خبری تحلیلی قم فردا.]</ref> در استان تهران نیز چندین کافی‌شاپ مخصوص بانوان وجود دارد که حضور آقایان در آنها ممنوع است، از جمله: «بوفه کتاب دوستان» با شعار «ورود آقایان ممنوع»، «کافه شهربانو» و «کافه کراسه» با بازارچه‌ای از دست‌سازهای بانوان هنرمند.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/95014/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86.html «کافی‌شاپ‌های مناسب بانوان در تهران»، خبرگزاری همشهری.]</ref> گروهی از کافی‌شاپ‌ها نیز به‌ویژه در تهران با نام کافی‌شاپ مذهبی‌ها یا بچه‌حزب‌اللهی‌ها شناخته می‌شوند، مانند کافه نخلستان و کافه‌رستوران فانوس در تهران. این دسته از کافی‌شاپ‌ها می‌کوشند تا ذهنیت اجتماعی دربارۀ کافه را از یک مکان فوق‌العاده روشنفکری با دیوارهای پر از عکس‌های کافکا، نیچه و فروید را تغییر دهند. در دکوراسیون این کافی‌شاپ‌ها از رنگ‌ها و طرح‌های اصیل ایرانی‌اسلامی و نمادهایی از دفاع مقدس استفاده می‌شود؛ بوی اسپند در فضا می‌پیچد و نوای آرام تار طنین‌انداز است؛ در منوی این کافه‌ها نیز انواع شربت و دمنوش ایرانی و لقمه‌های روز از کوکوسبزی تا املت، گنجانده شده است. طرفداران این گونه از کافی‌شاپ‌ها امیدوارند که این گونه از پاتوق‌سازی مدرن به تثبیت و گسترش فرهنگ اصیل ایرانی‌اسلامی یاری برساند.<ref>[https://www.migna.ir/news/53908/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF «در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا].</ref>

خط ۳۳:

خط ۳۰:

*آزاد ارمکی، تقی، پاتوق و مدرنیتۀ ایرانی، تهران، آواری نور، چ2، 1390ش.

*«چرا به کافه شاپ می‌رویم؟ کافه ها چه نقشی در زندگی اجتماعی- سیاسی ما دارند؟»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ بارگذاری: 18 خرداد 1393ش.

«در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا، تاریخ انتشار: 17 تیر 1400ش.

* «در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا، تاریخ انتشار: 17 تیر 1400ش.

*رحمانی، مریم و رفیع‌پور، سعید، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، فصلنامۀ «اولین کافه بانوان در قم»، پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، تاریخ بارگذاری: 29 اسفند 1401ش.

*جامعه شناسی کاربردی، دورۀ 33، شمارۀ 2، شمارۀ پیاپی 86، 1401ش.

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-[[پرونده:کافی شاپ (2).jpg|جایگزین=کافی شاپ|بندانگشتی|فضای داخلی یک کافی شاپ]]
+<big>'''کافی‌شاپ'''</big>؛ پاتوق و مکان عمومی مدرن برای گذران اوقات فراغت با خوردن انواع نوشیدنی.
-<big>'''کافی شاپ'''</big>؛ پاتوق و مکان عمومی مدرن برای گذران اوقات فراغت با خوردن انواع نوشیدنی.<br>
 کافی‌شاپ، امروزه اقشار مختلفی از جامعۀ ایرانی، به‌ویژه قشر جوان را به خود جلب کرده است و جایگاه آن در سبک زندگی شهری به‌صورت فزاینده‌ای ارتقا می‌یابد. بسیاری از افراد با حضور در کافی‌شاپ به نوشیدن انواع قهوه می‌پردازند و می‌کوشند که در این زمان، ضمن  خواندن روزنامه، گفت‌وگوی غیررسمی با دیگران و آشنایی با دوستانی تازه، به جسم و روان خسته از فعالیت روزانۀ خویش آرامش ببخشند. حضور در کافی‌شاپ به‌ویژه هنگامی که با چاشنی گفتگو همراه شود موجب تبادل اطلاعات و افزایش آگاهی افراد دربارۀ مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز می‌شود. نسل‌های قدیمی‌تر ایرانی، این وضعیت را در قهوه‌خانه‌ها یا کافه‌ها تجربه می‌کردند. کافی‌شاپ در ایران، خرده‌فرهنگ‌های ویژۀ خود را نیز پدید آورده است که گاهی هنجارهای عمومی جامعه را به چالش می‌کشد.
 ==معرفی==
-کافی‌شاپ، مکانی عمومی برای گذران اوقات فراغت یا قرارهای کاری است که در آن، قهوه، چای و انواع نوشیدنی غیرالکلی سرو می‌شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژۀ «کافی‌شاپ».]</ref> کافی‌شاپ‌ در فرهنگ عمومی، مکانی به‌ شمار می‌آید که افراد هنگام حضور در آن، نگرانی‌های روزمرۀ زندگی را کنار گذاشته و در خلوتی دلنشین، زمان می‌گذرانند تا شادابی خویش را بازیابند؛<ref>Ferreira et al, Spaces of consumption, connection, and community: exploring the role of the coffee shop in urban lives, 2021, V119(1), P21.</ref>  اما از منظر جامعه‌شناسان و پژوهشگران سبک زندگی، کافی‌شاپ مکانی است که افراد با حضور در آن، هویت فردی و اجتماعی خود را تعریف می‌کنند.<ref>Tocancipá-Falla, Cafés in colombia: sociopolitical and cultural forms of representation at the turn of the century, 2010, V61 (202), P428.</ref> از این منظر، کافی‌شاپ یک خرده‌فرهنگ است که پیامدهای بسیار و متفاوتی در سبک زندگی افراد و گروه‌های اجتماعی دارد و هنجارهای القایی آن گاهی با ارزش‌های اجتماعی و هنجارهای پذیرفته‌شده در فرهنگ عمومی جامعه، ناسازگار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص80.]</ref>
+کافی‌شاپ، مکانی عمومی برای گذران اوقات فراغت یا قرارهای کاری است که در آن، [[قهوه]]، چای و انواع نوشیدنی غیرالکلی سرو می‌شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژۀ «کافی‌شاپ».]</ref> کافی‌شاپ‌ در فرهنگ عمومی، مکانی به‌ شمار می‌آید که افراد هنگام حضور در آن، نگرانی‌های روزمرۀ زندگی را کنار گذاشته و در خلوتی دلنشین، زمان می‌گذرانند تا شادابی خویش را بازیابند؛<ref>Ferreira et al, Spaces of consumption, connection, and community: exploring the role of the coffee shop in urban lives, 2021, V119(1), P21.</ref>  اما از منظر جامعه‌شناسان و پژوهشگران سبک زندگی، کافی‌شاپ مکانی است که افراد با حضور در آن، هویت فردی و اجتماعی خود را تعریف می‌کنند.<ref>Tocancipá-Falla, Cafés in colombia: sociopolitical and cultural forms of representation at the turn of the century, 2010, V61 (202), P428.</ref> از این منظر، کافی‌شاپ یک خرده‌فرهنگ است که پیامدهای بسیار و متفاوتی در [[سبک زندگی]] افراد و گروه‌های اجتماعی دارد و هنجارهای القایی آن گاهی با ارزش‌های اجتماعی و هنجارهای پذیرفته‌شده در فرهنگ عمومی جامعه، ناسازگار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص80.]</ref>
 ==پیشینه==
-[[پرونده:کافی شاپ (1).jpg|جایگزین=مرحوم استاد حسن اسماعيل زاده، نقاش قهوه خانه اي|بندانگشتی|اثر مرحوم استاد حسن اسماعيل زاده، نقاش قهوه خانه اي]]
 پیشینۀ کافی‌شاپ‌ در ایران به دوره صفویه برمی‌گردد که قهوه‌خانه‌ها برپا شدند. شهر اصفهان میزبان نخستین قهوه‌خانه‌ها در زمان شاه‌عباس اول بود. قهوه‌خانه‌ها کم‌کم به مکان‌هایی برای دیدار و گفتگو تبدیل شدند و در فرهنگ عمومی به‌عنوان مراکز اجتماعی‌فرهنگی شناخته می‌شدند که مردم برای نوشیدن قهوه و گفت‌وگو درباره مسائل اجتماعی و سیاسی به آنجا می‌رفتند. این روند تا جایی پیش رفت که در دورۀ ناصرالدین شاه قاجار، قهوه‌خانه در ایران به پدیده‌ای عمومی تبدیل شد و رونق فراوانی یافت. با نفوذ فرهنگ غربی‌ به جامعۀ ایرانی، موج تغییرات اجتماعی، دامنگیر قهوه‌خانه‌ها نیز شد؛ در این فرآیند، از یک‌سو چای، جایگزین قهوه شد و از سوی دیگر، نقش فرهنگی و هنری قهوه‌خانه‌ها رو به زوال رفت و پس از مدتی، اثرگذاری اجتماعی و رونق قهوه‌خانه‌ها در ایران، کاهش یافت. اما به‌مرور زمان، کافه‌ها که پدیده‌ای متمایز از چای‌خانه و قهوه‌خانه بودند، در فضاهای شهری ایران توسعه یافته و با سِرو انواع نوشیدنی غیرالکلی و غذاهای سنتی، با هویت شهرنشینی و زندگی شهری ایرانیان گره خورده و کارکردهای متنوعی را شامل شده‌اند. از دهه 1320ش، کافه‌ها میعادگاه روشنفکران و هنرمندان شدند و کافه‌های معروفی مانند کافه نادری در این دوران، زبانزد بودند.<ref> [https://www.irna.ir/news/83426627/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%86%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7% «کافی‌شاپ‌ها، فضایی برای رفع تنش‌های فکری و روانی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  از دهه 1380ش، کافی‌شاپ‌ها در سراسر ایران پا گرفتند و به‌سرعت گسترش یافتند و بیشتر، جوانان را جذب کردند. کافی‌شاپ در ایران، اگرچه پدیده‌ای تازه محسوب می‌شود، اما از حیث کارکرد، نسخۀ روزآمد قهوه‌خانه و کافه است<ref>فاضلی، فرهنگ و شهر، چرخش فرهنگی در گفتمان‌های شهری با تکیه بر مطالعات شهر تهران، 1391ش، ص230.</ref>  که بر سبک زندگی مردم، به‌ویژه جوانان، کاملاً اثرگذار است<ref>آزاد ارمکی، پاتوق و مدرنیتۀ ایرانی، 1390ش، ص94.</ref> و استراحت، تفریح و سرگرمی، بخش کوچکی از کارکردهای آن را در بر گرفته است.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_26230.html رحمانی و رفیع‌پور، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، 1401ش، ص142.]</ref>
@@ خط ۱۳: / خط ۱۱: @@
 ==انواع کافی‌شاپ==
-[[پرونده:کافی شاپ (3).jpg|جایگزین=کافی‌شاپ مخصوص بانوان-کافه شهربانو|بندانگشتی|ورودی کافی‌شاپ مخصوص بانوان با عنوان کافه شهربانو]]
 امروزه کافی‌شاپ‌های متعددی با عناوین مختلف همچون کافه هنر، کافه کتاب و کافه خبر شکل گرفته‌اند که در کنار برخوداری از دکوراسیون‌های خاص کلاسیک یا مدرن و ارائۀ انواع غذا و نوشیدنی،  به ارائۀ محتوا و برنامه‌های متنوع در قالب‌ سخنرانی، معرفی کتاب و خاطره‌گویی می‌پردازند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/866917/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D9%87%D8%A7-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%A9%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1% «کافی‌شاپ‌ها چه کارکردها و کژکاردهایی دارند؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref> بیشتر کافی‌شاپ‌ها در ایران دارای فضایی فانتزی هستند و تزئینات ساده‌ای دارند. بعضی کافی‌شاپ‌ها نیز در فضاهای تاریخی و قدیمی شهرها ساخته شده و دارای امکانات پیشرفته‌تری هستند.<ref>[https://sepand.biz/coffee-software-2/ «کافی‌شاپ چگونه محیطی است و چه خدماتی در آن ارائه می‌شود؟»، وب‌سایت سپند.]</ref> از حیث پای‌بندی به هنجارهای عمومی و ارزش‌های اجتماعی نیز بسیاری از کافی‌شاپ‌ها هنجارمند هستند و مجموعۀ فعالیت‌های این کافه‌ها و سبک مصرف مشتریان آنها، رویکرد ضدفرهنگی ندارد. در این کافه‌ها، کشیدن قلیان و سیگار کمتر اتفاق می‌افتد یا ممنوع است. گروه دیگری از کافه‌ها اما در انواع الگوی رفتار، از هنجارهای اجتماعی و قوانین حاکم بر جامعه فاصله می‌گیرند و کشیدن قلیان و سیگار، ارتباطات با جنس مخالف و دیگر روابط ناسازگار با فرهنگ اصیل ایرانی در آنها به‌راحتی اتفاق می‌افتد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/525977/fa نیکخواه و دیگران، «اتنوگرافی کافی‌شاپ در بندرعباس؛ از خرده‌فرهنگ تا ضد فرهنگ»، 1398ش، ص78-79.]</ref> جامعه‌شناسانی که تصور اجتماعی ایرانیان از کافی‌شاپ را در پیامدهای آن بر سبک زندگی جوانان ایرانی بررسی می‌کنند، معتقدند که بسیاری از جوانان ایرانی، کافی‌شاپ را نمادی از یک فضای آزاد بین‌المللی می‌دانند و با آرزوی جهانی‌زیستن به کافی‌شاپ می‌روند و توجه به نظم اجتماعی حاکم بر جامعۀ ایرانی در ذهن آنها بی‌اهمیت می‌شود.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article%2026230.html رحمانی و رفیع‌پور، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، 1401ش، ص141-143.]</ref><br>
 در ابداع گونه‌های مختلف کافه و کافی‌شاپ، امروزه کافی‌شاپ‌های ویژۀ بانوان نیز در برخی شهرهای ایران برپا شده است. در شهر قم، نخستین کافی‌شاپ مخصوص بانوان با عنوان «کافه گفتگوی شهربانو» راه‌اندازی شده که مورد استقبال گستردۀ بانوان در این شهر قرار گرفته است. این کافی‌شاپ، محیطی زنانه داشته و برای برگزاری مراسم‌ تولد و دیگر جشن‌های زنانه آمادگی دارد.<ref>[https://qomefarda.ir/40945 «اولین کافه بانوان در قم»، پایگاه خبری تحلیلی قم فردا.]</ref>  در استان تهران نیز چندین کافی‌شاپ مخصوص بانوان وجود دارد که حضور آقایان در آنها ممنوع است، از جمله: «بوفه کتاب دوستان» با شعار «ورود آقایان ممنوع»، «کافه شهربانو» و «کافه کراسه» با بازارچه‌ای از دست‌سازهای بانوان هنرمند.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/95014/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86.html «کافی‌شاپ‌های مناسب بانوان در تهران»، خبرگزاری همشهری.]</ref> گروهی از کافی‌شاپ‌ها نیز به‌ویژه در تهران با نام کافی‌شاپ مذهبی‌ها یا بچه‌حزب‌اللهی‌ها شناخته می‌شوند، مانند کافه نخلستان و کافه‌رستوران فانوس در تهران. این دسته از کافی‌شاپ‌ها می‌کوشند تا ذهنیت اجتماعی دربارۀ کافه را از یک مکان فوق‌العاده روشنفکری با دیوارهای پر از عکس‌های کافکا، نیچه و فروید را تغییر دهند. در دکوراسیون این کافی‌شاپ‌ها از رنگ‌ها و طرح‌های اصیل ایرانی‌اسلامی و نمادهایی از دفاع مقدس استفاده می‌شود؛ بوی اسپند در فضا می‌پیچد و نوای آرام تار طنین‌انداز است؛ در منوی این کافه‌ها نیز انواع شربت و دمنوش ایرانی و لقمه‌های روز از کوکوسبزی تا املت، گنجانده شده است. طرفداران این گونه از کافی‌شاپ‌ها امیدوارند که این گونه از پاتوق‌سازی مدرن به تثبیت و گسترش فرهنگ اصیل ایرانی‌اسلامی یاری برساند.<ref>[https://www.migna.ir/news/53908/%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%BE-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF «در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا].</ref>
@@ خط ۳۳: / خط ۳۰: @@
 *آزاد ارمکی، تقی، پاتوق و مدرنیتۀ ایرانی، تهران، آواری نور، چ2، 1390ش.
 *«چرا به کافه شاپ می‌رویم؟ کافه ها چه نقشی در زندگی اجتماعی- سیاسی ما دارند؟»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ بارگذاری: 18 خرداد 1393ش.
-«در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا، تاریخ انتشار: 17 تیر 1400ش.
+* «در کافی‌شاپ بچه‌حزب‌اللهی‌ها چه می‌گذرد؟»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا، تاریخ انتشار: 17 تیر 1400ش.
 *رحمانی، مریم و رفیع‌پور، سعید، «کافی‌شاپ به‌مثابۀ مکان صلح‌محور (بازاندیشی در نظام روابط معنایی کافی‌شاپ)»، فصلنامۀ «اولین کافه بانوان در قم»، پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، تاریخ بارگذاری: 29 اسفند 1401ش.
 *جامعه شناسی کاربردی، دورۀ 33، شمارۀ 2، شمارۀ پیاپی 86، 1401ش.