صفحهای تازه حاوی «'''<big>زیست شبانه</big>'''؛ فعالیت پایدارِ کاری و تفریحی در شبانگاه.<br>زیست شبانه، کار، فعالیت و تفریحاتی را شامل میشود که در طول شب رخ میدهند. امروزه، زیست شبانۀ شهری، پدیدهای فضایی- زمانی در زمینۀ فعالیتهای اقتصادی خلاق در جهان و راهبردی کلی...» ایجاد کرد |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>زیست شبانه</big>'''؛ فعالیت پایدارِ کاری و تفریحی در شبانگاه.<br>زیست شبانه، کار، فعالیت و تفریحاتی را شامل میشود که در طول شب رخ میدهند. امروزه، زیست شبانۀ شهری، پدیدهای فضایی- زمانی در زمینۀ فعالیتهای اقتصادی خلاق در جهان و راهبردی کلیدی در بازآفرینی مراکز شهری دانسته میشود. | '''<big>زیست شبانه</big>'''؛ فعالیت پایدارِ کاری و تفریحی در شبانگاه.<br>زیست شبانه، کار، فعالیت و تفریحاتی را شامل میشود که در طول شب رخ میدهند. امروزه، زیست شبانۀ شهری، پدیدهای فضایی- زمانی در زمینۀ فعالیتهای اقتصادی خلاق در جهان و راهبردی کلیدی در بازآفرینی مراکز شهری دانسته میشود. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
مفهوم زیست شبانه، زندگی شبانه یا زندگی | مفهوم زیست شبانه، زندگی شبانه یا زندگی ۲۴ ساعته با اصطلاح انگلیسی NightLife، اگرچه ابتدا در جوامع غربی دربارۀ تفریحات شبانگاهی و مراکز فعال در شب، معطوف بود، اما این اصطلاح پس از انقلاب صنعتی بهمنظور استفادۀ بهینه از زمان بهوجود آمد و نشاندهندۀ نوع نگاه مردم به شب و چگونگی بهرهمندی آنها از این بازۀ زمانی است. از این منظر، زیست شبانه، تمامی اقدامات مادی و معنوی آدمی را شامل میشود که با هدف افزایش کیفیت زندگی در طول ساعات شب انجام شده و پویایی جامعه یا شهر را حفظ میکنند. امروزه، در زندگی شهری، بیشترین زمان فراغت در طول شب سپری میشود.<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص101-103.]</ref> | ||
اصطلاح «شهر ۲۴ ساعته» در همین چارچوب، به روش استفادۀ مردم از شهر در شبانهروز، بهخصوص در طول شب، اشاره میکند. مفهوم شهر ۲۴ ساعته، رویکردی جدید بهمنظور مقابله با مشکلات شبانۀ شهری و نیز ایجاد مراکز شهری امنتر است. این مفهوم، نشانگر ادامۀ عملکرد روزانۀ شهر، در شبانگاه است.<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص108.]</ref> امروزه، شهر کامل به شهری گفته میشود که زندگیِ ۲۴ ساعته در آن جریان داشته باشد.<ref> [https://ensafnews.com/411720/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «زیست شبانه در تهران»، خبرگزاری انصاف نیوز.]</ref> | |||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
از قرن نوزدهم میلادی، همزمان با گسترش انقلاب صنعتی، ساختار زمانبندی ویژه و یکپارچهای برای کار و فعالیت در سراسر دنیا ایجاد شد. این ساختار جدید، آدمی را با احساس کمبود وقت در طول ساعات روز برای استراحت و گذراندن اوقات فراغت روبهرو کرد و او بهمنظور استفادۀ مناسب از زمان، ساعتهای غروب و شب را نیز برای انجام فعالیتهای گوناگون مورد توجه قرار داد.<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص102.]</ref> با این وجود، تا پیش از دهۀ | از قرن نوزدهم میلادی، همزمان با گسترش انقلاب صنعتی، ساختار زمانبندی ویژه و یکپارچهای برای کار و فعالیت در سراسر دنیا ایجاد شد. این ساختار جدید، آدمی را با احساس کمبود وقت در طول ساعات روز برای استراحت و گذراندن اوقات فراغت روبهرو کرد و او بهمنظور استفادۀ مناسب از زمان، ساعتهای غروب و شب را نیز برای انجام فعالیتهای گوناگون مورد توجه قرار داد.<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص102.]</ref> با این وجود، تا پیش از دهۀ ۱۹۶۰م، زمان کار روزانه همچنان اساسیترین زمان زندگی بهشمار میرفت، اما امروزه، این نگاه تغییر کرده و پاسخگویی به جنبههایی از نیازهای انسانی به زمان شب که بخش مهمی از زمان فراغت را شامل میشود، منتقل شده<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص108.]</ref> و زیست شبانه در بسیاری از نقاط دنیا، بهعنوان بخشی از زیستبوم شهری پذیرفته شده و پدیدهای اجتنابناپذیر تلقی میشود.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص6.]</ref> هرچند کارشناسان معتقدند که حیات و سرزندگی شبانه، بسیار پیشتر از سدۀ نوزدهم میلادی، در میان ملتها، متناسب با فرهنگ و ارزشهای حاکم بر جوامع وجود داشته است.<ref>[https://journal.manaviyat.ir/article%20144095.html شعاع کاظمی و کردلو، «سبک زندگی مبتنی بر زیست شبانه»، 1400ش، ص102.]</ref> | ||
تا پیش از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، زیست شبانۀ تفریحی در ایران وجود داشت که پس از انقلاب، بهدلیل تعطیلی مراکز غیرقانونی، نامشروع و نیز خطرات امنیتی در دوران جنگ، این گروه از تفریحات شبانه تعطیل شدند. پس از مدتی و با ایجاد امنیت در ایران پس از انقلاب اسلامی، در برخی شهرهای گرمسیری و نیز تعدادی از شهرهای توریستی، بهخصوص مناطق شمالی ایران، انواع مختلفی از زیست شبانه به وجود آمد. علاوه بر آن، موضوع زیست شبانه و توسعۀ آن در کلانشهرها، برای نخستینبار، تحت عنوان لایحۀ «الزام شهرداری تهران به [[برنامهریزی]] و بسترسازی و احیای زیست شبانه» در سال ۱۳۹۷ش، مطرح شد. در [[۲۴ اردیبهشت]] ۱۳۹۸ش، شهرداری تهران ملزم شد تا این طرح را بهعنوان طرحی آزمایشی در برخی از نقاط [[تهران]] اجرایی کند که تا امروز، با پیشرفتها و نیز انتقاداتی همراه بوده است.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص6.]</ref> همچنین، در ماه [[رمضان]]، در برخی شهرهای بزرگ ایران، زیست شبانه تا نزدیکیهای سحر بهچشم میخورد؛<ref>[https://fa.abna24.com/story/753462 «نگاهی به طرح زیست شبانه»، وبسایت سرویس جهانی ابنا.]</ref> برای مثال، شهرداری تهران، در ماه مبارک رمضان، در بخشهای مختلفی از شهر از جمله بوستانها، برنامههایی شامل نمایشهای آیینی، برنامههای زورخانهای، اجرای موسیقیهای سنتی و پاپ، اجرای مسابقات مختلف و سایر انواع فعالیتهای سرگرمکننده اجرا کرده که تا نیمههای شب ادامه داشته و با استقبال شهروندان مواجه شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85078721/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8-%D9%87%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D «زیست شبانه به معنی خارج شدن از چهارچوبها نیست»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
==انواع== | ==انواع== | ||
زیست شبانه، در مجموع، دو نوع دارد: | زیست شبانه، در مجموع، دو نوع دارد: | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۱: | ||
کارشناسان معتقدند که رواج زندگی شبانه، به رونق گردشگری منتهی خواهد شد. امروزه، بسیاری از مردم، فضای شهری را در شب بیشتر میپسندند زیرا معابر خلوتتر بوده و چهرۀ خسته و آشفتۀ شهروندان آرامتر شده است. بسیاری از رستورانها، کافهها، مراکز تفریحی و گردشگری در طول شب فعالیت بیشتری داشته و برخی از آنها به پاتوقهای شبانۀ شهروندان تبدیل شدهاند. علاوه بر آن، مراکز خرید و بساط دستفروشها نیز این فرصت شبانه را غنیمت شمرده و تلاش دارند تا در نقاطی که زیست شبانه جریان دارد، فعالیت اقتصادی خود را ادامه دهند.<ref>[https://ensafnews.com/411720/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «زیست شبانه در تهران»، خبرگزاری انصاف نیوز.]</ref> در بسیاری از شهرهای اروپایی، محلههای زیست شبانه را با هدف احیای شهری، توسعۀ گردشگری، افزایش درآمدهای مالیاتی و توسعۀ اقتصاد فرهنگی ایجاد میکنند.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص5.]</ref> | کارشناسان معتقدند که رواج زندگی شبانه، به رونق گردشگری منتهی خواهد شد. امروزه، بسیاری از مردم، فضای شهری را در شب بیشتر میپسندند زیرا معابر خلوتتر بوده و چهرۀ خسته و آشفتۀ شهروندان آرامتر شده است. بسیاری از رستورانها، کافهها، مراکز تفریحی و گردشگری در طول شب فعالیت بیشتری داشته و برخی از آنها به پاتوقهای شبانۀ شهروندان تبدیل شدهاند. علاوه بر آن، مراکز خرید و بساط دستفروشها نیز این فرصت شبانه را غنیمت شمرده و تلاش دارند تا در نقاطی که زیست شبانه جریان دارد، فعالیت اقتصادی خود را ادامه دهند.<ref>[https://ensafnews.com/411720/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «زیست شبانه در تهران»، خبرگزاری انصاف نیوز.]</ref> در بسیاری از شهرهای اروپایی، محلههای زیست شبانه را با هدف احیای شهری، توسعۀ گردشگری، افزایش درآمدهای مالیاتی و توسعۀ اقتصاد فرهنگی ایجاد میکنند.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص5.]</ref> | ||
==زیست شبانه در تهران== | ==زیست شبانه در تهران== | ||
شبنشینی از جمله سنتهای پسندیدۀ ایرانیان و همراه با آداب و آیینهایی ویژه بوده است. برخی، شبنشینی را به سبک زندگی ایرانیان پیوند زده و بر این باورند که شب، در فرهنگ ایرانی، فرصتی مغتنم برای رمزگشایی و [[معنویت]] و نیز محملی برای دورهمیهای خانوادگی بوده است. در این میان شهر [[تهران]]، بهدلیل جمعیت بسیار، علاوه بر گسترش جغرافیایی، نیازمند گسترش زمان نیز بوده و مردم این شهر، بهمنظور احیای توان و آسایش روانِ خود نیاز دارند تا شهر برای ساعات بیشتری زنده مانده و خاموش نشود.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص7.]</ref> با این هدف، کارشناسان ایرانی کوشیدهاند که طرح زیست شبانه را در سازگاری کامل با مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اجرا کنند. در این چارچوب، بازارچههای موقتی در نقاط مختلف برخی از شهرها از جمله تهران، در حال اجرا هستند. «ون کافه»ها نیز از دیگر طرحهای مرتبط با زیست شبانه است که در بخشهای مختلف تهران فعالیت میکنند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1651821/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9 «وزارت کشور وارد ماجرای زیست شبانه در تهران شد»، خبرگزاری خبرآنلاین.]</ref> | [[شبنشینی]] از جمله سنتهای پسندیدۀ ایرانیان و همراه با آداب و آیینهایی ویژه بوده است. برخی، شبنشینی را به سبک زندگی ایرانیان پیوند زده و بر این باورند که شب، در فرهنگ ایرانی، فرصتی مغتنم برای رمزگشایی و [[معنویت]] و نیز محملی برای دورهمیهای خانوادگی بوده است. در این میان شهر [[تهران]]، بهدلیل جمعیت بسیار، علاوه بر گسترش جغرافیایی، نیازمند گسترش زمان نیز بوده و مردم این شهر، بهمنظور احیای توان و آسایش روانِ خود نیاز دارند تا شهر برای ساعات بیشتری زنده مانده و خاموش نشود.<ref> [https://www.toc-sj.com/article%20122897%20c2f62a39c9f233bee77895023a8aea20.pdf نادعلیپور و دیگران، «شناسایی جنبههای اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران»، 1399ش، ص7.]</ref> با این هدف، کارشناسان ایرانی کوشیدهاند که طرح زیست شبانه را در سازگاری کامل با مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اجرا کنند. در این چارچوب، بازارچههای موقتی در نقاط مختلف برخی از شهرها از جمله تهران، در حال اجرا هستند. «ون کافه»ها نیز از دیگر طرحهای مرتبط با زیست شبانه است که در بخشهای مختلف تهران فعالیت میکنند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1651821/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9 «وزارت کشور وارد ماجرای زیست شبانه در تهران شد»، خبرگزاری خبرآنلاین.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
