سدیدالسلطنه: تفاوت میان نسخه‌ها

محمدعلی سدیدالسلطنه شاعر، نویسنده و تاریخ‌نگار ایرانی است که در اواخر دورۀ قاجاریه و اوایل دورۀ پهلوی می‌زیست. وی از تاریخ‌نگاران محلی بوشهر بود که در پژوهش‌های خود اطلاعات زیادی از بوشهر و [[خلیج فارس]] به‌جای گذاشته است. وی به‌دلیل بی‌توجهی دولت مرکزی به این نواحی، با نوشته‌ها و پژوهش‌های خود به موقعیت استراتژیک و اهمیت اقتصادی و نظامی منطقه خلیج فارس و ارتباط آن با آب‌های بین‌المللی پرداخت تا توجه دولت را به این منطقۀ مهم، معطوف سازد.  

محمدعلی خان مینابی بندرعباسی معروف به سدیدالسلطنه کبابی در سال 1249ش در بغداد متولد شد. پدرش حاج احمدخان سرتیپ کبابی بندرعباسی<ref>[http://rdch.ir/article-1-52-fa.html عثمانی، «رویکردی تحلیل محتوایی به کتاب بندر عباس و خلیج فارس اثر محمدعلی خان سدیدالسلطنه(کبابی)»، 1394ش، ص86.]</ref> سال‌های زیادی کارگزاری بنادر و جزایر خلیج فارس و مدیریت امور بوشهر را برعهده داشت و از افراد سرشناس این منطقه بود.<ref>[https://qajartime.com/%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/ مهرآبادی، ««سدیدالسلطنه»؛ آشنایی با پدر خلیج فارس‌شناسی در ایران!»، وب‌سایت قجرتایم.]</ref>  او اهل شعر و ادب بود و از خود چهار اثر ادبی برجای گذاشته است<ref>[https://web.archive.org/web/20171006012514/http:/armus.ir/2015/08/16/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87/ جرونی، «یادی از سدیدالسلطنه»، وب‌سایت آرموس.]</ref>  که در میان آثار کشف‌شده از سدیدالسلطنه، به کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران اهدا شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028389/%d8%b3%d8%af%db%8c%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%da%a9%d8%a8%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d8%af حسن‌نیا، «سديدالسلطنه كبابى در آينه اسناد»، 1392ش، ص265.]</ref>  علت شهرت خانوادۀ او به بندرعباسی به‌خاطر سکونت طولانی آنها در میناب و بندرعباس بوده و البته مادر او هم دختر شیخ محمد مینابی بوده است که به این نام شهرت یافته‌اند. پسوند کبابی در نام این خانواده به‌دلیل فرهنگ مهمان‌نوازی آنها و طبخ کباب به سبک ایرانی بوده است که به مذاق مهمانان و به‌ویژه اعراب خوش می‌آمد.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C «سدیدالسلطنه، محمدعلی»، ویکی نور.]</ref>

سدیدالسلطنه با توجه به فرهنگ مهمان‌نوازی ایرانیان، مانند پدرش طبع بلندی داشته و مهمان‌نواز بوده و سفره‌های بسیاری برای مهمانان خود می‌گسترانید. او با وجود ثروت زیادی که از پدر به ارث برده بود، در نهایت سادگی می‌زیسته و به مردم فقیر کمک می‌کرده است. سدید بسیار وطن‌دوست بوده است. او همواره به فرهنگ و تاریخ اجداد خود و ایرانی بودنش افتخار می‌کرده و مخالف جدی سیاست‌های انگلستان در خلیج فارس بوده و کتاب‌ها و نوشته‌های او و تلاشش برای اثبات ایرانی بودن خلیج فارس، شاهدی بر این مدعا است. او در طول عمر خود با بسیاری از رجال سیاسی، شعرا و دانشمندان زمان خود چه در دوره قاجار و چه در دورۀ پهلوی معاشرت داشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028389/%d8%b3%d8%af%db%8c%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%da%a9%d8%a8%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d8%af حسن‌نیا، «سديدالسلطنه كبابى در آينه اسناد»، 1392ش، ص266-267.]</ref>  

# «اعلام الناس فی احوال بندرعباس» در سال 1348ش به تصحیح احمد اقتداری چاپ شده است.  

# کتاب «مغاص اللئالی و منام اللیالی» که با نام سرزمین‌های شمالی پیرامون خلیج فارس و دریای عمان به تصحیح احمد اقتداری به چاپ رسیده است. در این کتاب آداب و رسوم، تجارت، کشتیرانی، وضع سیاسی و حکومتی، مسائل جغرافیایی و اوضاع اجتماعی، راه‌ها و خطوط ارتباطی سرزمین‌های خلیج فارس، مداخلات انگلستان و روسیه در خلیج فارس، تاثیر انقلاب مشروطیت در خلیج فارس، شرح حوادث و وقایع اتفاقیه و نقل اشعاری از شعرای آن نواحی آورده شده است.  

مالکیت تاریخی ایران بر سه جزیرۀ تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی، در آثار سدیدالسلطنه با تأکید بسیار، مورد توجه قرار گرفته است. او در کتاب مجموعه الظرائف به شهادت‌نامه مشایخ اعراب پرداخته است که نزد پدر سدید، به ایرانی بودن جزیره ابوموسی اقرار کرده و این استشهاد را امضا کرده‌اند.<ref>[https://jou.spsiran.ir/article_156508.html قندهاری‌زاده و دیگران، «بوشهر و خلیج فارس در تاریخ‌نگاری سدیدالسلطنه«، 1401ش، ص1296.] </ref>  بر اساس این اعتراف‌نامه، شیوخ عرب اقرار کرده‌اند که گوسفند‌چرانی به این جزیره آمده‌ و مهمان دولت ایران هستند و از دولت ایران تشکر کرده‌اند که به آنها اجازه داده تا در این جزیره بمانند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13910125000050/%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%DA%A9%E2%80%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA% «اعتراف‌نامه شیوخ عرب درباره ابوموسی»، خبرگزاری فارس.]</ref>