زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>جوینده یابنده است</big>'''؛ ضرب‌المثلی که به نقش تلاش و پشتکار انسان در رسیدن به هدف اشاره دارد. ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» از معروف‌ترین و پرکاربردترین مثل‌های فارسی است که ریشه در تجربه‌های زندگی مردم دارد؛ زیرا مشاهده می‌شود که اف...» ایجاد کرد
 
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''<big>جوینده یابنده است</big>'''؛ ضرب‌المثلی که به نقش تلاش و پشتکار انسان در رسیدن به هدف اشاره دارد.
'''<big>جوینده یابنده است</big>'''؛ ضرب‌المثلی که به نقش تلاش و پشتکار انسان در رسیدن به هدف اشاره دارد.


ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» از معروف‌ترین و پرکاربردترین مثل‌های فارسی است که ریشه در تجربه‌های زندگی مردم دارد؛ زیرا مشاهده می‌شود که افراد پرتلاش و پیگیر، حتی اگر با مشکلات و موانع زیادی روبه‌رو شوند، بالاخره به خواسته‌شان می‌رسند. این مَثَل، مردم را به تلاش و ناامید نشدن تشویق می‌کند. معنای سادۀ این [[ضرب‌المثل]] این‌ است که هرکس واقعاً به‌دنبال چیزی باشد و برای به‌دست آوردن آن تلاش کند، سرانجام به هدفش خواهد رسید و تلاش و پشتکار در نهایت به نتیجه می‌رسد.
[[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» از معروف‌ترین و پرکاربردترین مثل‌های فارسی است که ریشه در تجربه‌های زندگی مردم دارد؛ زیرا مشاهده می‌شود که افراد پرتلاش و پیگیر، حتی اگر با مشکلات و موانع زیادی روبه‌رو شوند، بالاخره به خواسته‌شان می‌رسند. این مَثَل، مردم را به تلاش و ناامید نشدن تشویق می‌کند. معنای سادۀ این ضرب‌المثل این‌ است که هرکس واقعاً به‌دنبال چیزی باشد و برای به‌دست آوردن آن تلاش کند، سرانجام به هدفش خواهد رسید و تلاش و پشتکار در نهایت به نتیجه می‌رسد.


=='''تعریف ضرب‌المثل «جوینده یابنده است»'''==
=='''تعریف ضرب‌المثل «جوینده یابنده است»'''==
در ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» دو کلمۀ اصلی جوینده و یابنده وجود دارد. جوینده در لغت به‌معنی کسی است که جست‌وجو می‌کند و به‌دنبال چیزی می‌گردد و آن را طلب می‌کند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه جوینده.]</ref> فرد جوینده هدف یا خواسته‌ای دارد و برای رسیدن به آن تلاش می‌کند و دست از جست‌وجو و کوشش برنمی‌دارد و نماد تلاش و پیگیری است. چنین فردی فعال، پیگیر و امیدوار بوده و پشتکار دارد.<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>
[[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» دو کلمۀ اصلی جوینده و یابنده وجود دارد. جوینده در لغت به‌معنی کسی است که جست‌وجو می‌کند و به‌دنبال چیزی می‌گردد و آن را طلب می‌کند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه جوینده.]</ref> فرد جوینده هدف یا خواسته‌ای دارد و برای رسیدن به آن تلاش می‌کند و دست از جست‌وجو و کوشش برنمی‌دارد و نماد تلاش و پیگیری است. چنین فردی فعال، پیگیر و امیدوار بوده و پشتکار دارد.<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>


یابنده نیز در لغت به‌معنی کسی است که چیزی را پیدا می‌کند یا به‌دست می‌آورد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87?q=%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه یابنده.]</ref> فرد یابنده به هدف یا خواسته‌اش می‌رسد و نتیجۀ تلاش و جست‌وجوی خود را می‌بیند. چنین فردی موفق، راضی، دست‌یافته به هدف و نتیجه‌گرا است و نماد موفقیت و نتیجۀ آن تلاش است. این دو واژه مکمل هم هستند و نشان می‌دهند که موفقیت بدون تلاش امکان‌پذیر نیست.<ref>[https://setare.com/fa/news/41199/%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%86/ «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است و داستان آن»، وب‌سایت ستاره.]</ref>
یابنده نیز در لغت به‌معنی کسی است که چیزی را پیدا می‌کند یا به‌دست می‌آورد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87?q=%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه یابنده.]</ref> فرد یابنده به هدف یا خواسته‌اش می‌رسد و نتیجۀ تلاش و جست‌وجوی خود را می‌بیند. چنین فردی موفق، راضی، دست‌یافته به هدف و نتیجه‌گرا است و نماد موفقیت و نتیجۀ آن تلاش است. این دو واژه مکمل هم هستند و نشان می‌دهند که موفقیت بدون تلاش امکان‌پذیر نیست.<ref>[https://setare.com/fa/news/41199/%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%86/ «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است و داستان آن»، وب‌سایت ستاره.]</ref>
خط ۱۱: خط ۱۱:


=='''ریشه ضرب‌المثل «جوینده یابنده است»'''==
=='''ریشه ضرب‌المثل «جوینده یابنده است»'''==
ریشۀ ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» هم به ادبیات کهن فارسی و هم به داستان‌های نقل‌شده در فرهنگ عامه و مذهبی باز می‌گردد و مضمون مشترک همۀ آن‌ها این است که تلاش و پیگیری سرانجام به نتیجه خواهد رسید. مهم‌ترین منبع ادبی این ضرب‌المثل، شعری از [[مولانا|مولوی]] در [[مثنوی معنوی]] است.<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh228 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 228، وب‌سایت گنجور.]</ref>
[[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» هم به ادبیات کهن فارسی و هم به داستان‌های نقل‌شده در فرهنگ عامه و مذهبی باز می‌گردد و مضمون مشترک همۀ آن‌ها این است که تلاش و پیگیری سرانجام به نتیجه خواهد رسید. مهم‌ترین منبع ادبی این ضرب‌المثل، شعری از [[مولانا]] در [[مثنوی معنوی]] است.<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh228 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 228، وب‌سایت گنجور.]</ref>


در دفتر سوم مثنوی آمده است:<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh228 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 228، وب‌سایت گنجور.]</ref>  
در دفتر سوم مثنوی آمده است:<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh228 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 228، وب‌سایت گنجور.]</ref>  
خط ۳۲: خط ۳۲:


==='''در زندگی روزمره'''===
==='''در زندگی روزمره'''===
ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» در موقعیت‌های مختلف زندگی روزمره و اجتماعی کاربرد دارد و معمولاً زمانی به‌کار می‌رود که بخواهند اهمیت تلاش، پشتکار و ناامید نشدن را به کسی یادآوری کنند یا او را تشویق کنند که مسیر خود را ادامه دهد.<ref>[https://www.daneshchi.ir/%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B3/ «معنی ضرب‌المثل جوینده، یابنده است+داستان»، وب‌سایت دانش‌چی.]</ref> مثال‌های ملموس این ضرب‌المثل در زندگی روزمره عبارتند از:
[[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» در موقعیت‌های مختلف زندگی روزمره و اجتماعی کاربرد دارد و معمولاً زمانی به‌کار می‌رود که بخواهند اهمیت تلاش، پشتکار و ناامید نشدن را به کسی یادآوری کنند یا او را تشویق کنند که مسیر خود را ادامه دهد.<ref>[https://www.daneshchi.ir/%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B3/ «معنی ضرب‌المثل جوینده، یابنده است+داستان»، وب‌سایت دانش‌چی.]</ref> مثال‌های ملموس این ضرب‌المثل در زندگی روزمره عبارتند از:


*زمانی که فردی در پی رسیدن به هدفی تلاش می‌کند؛ مثلاً دانش‌آموزی که برای موفقیت در امتحانات درس می‌خواند یا ورزشکاری که برای قهرمانی تمرین می‌کند.<ref>[https://avayefarda.com/76412/ «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است»، وب‌سایت آوای فردا.]</ref>
*زمانی که فردی در پی رسیدن به هدفی تلاش می‌کند؛ مثلاً دانش‌آموزی که برای موفقیت در امتحانات درس می‌خواند یا ورزشکاری که برای قهرمانی تمرین می‌کند.<ref>[https://avayefarda.com/76412/ «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است»، وب‌سایت آوای فردا.]</ref>
خط ۴۲: خط ۴۲:


==='''در امور سیاسی و سیاست‌ خارجی'''===
==='''در امور سیاسی و سیاست‌ خارجی'''===
معنایابی سیاسی ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» در مواجهه و مقابله ایران با آمریکا، مشاهده می‌شود. این ضرب‌المثل بیان می‌کند که هر کس با پشتکار و تلاش مستمر به دنبال هدفی باشد، سرانجام به آن خواهد رسید یا به موفقیت نزدیک می‌شود. در سیاست خارجی ایران، به‌ویژه در رابطه با آمریکا، این رویکرد به شکل‌های مختلفی بروز یافته است:
معنایابی سیاسی [[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» در مواجهه و مقابله ایران با آمریکا، مشاهده می‌شود. این ضرب‌المثل بیان می‌کند که هر کس با پشتکار و تلاش مستمر به دنبال هدفی باشد، سرانجام به آن خواهد رسید یا به موفقیت نزدیک می‌شود. در سیاست خارجی ایران، به‌ویژه در رابطه با آمریکا، این رویکرد به شکل‌های مختلفی بروز یافته است:


*'''پشتکار در پیگیری اهداف ملی''': ایران طی دهه‌ها، علی‌رغم فشارها، تحریم‌ها و تهدیدهای متعدد از سوی آمریکا، همواره بر اهداف و منافع ملی خود پافشاری کرده و مسیر مذاکره، مقاومت یا تعامل را متناسب با شرایط دنبال کرده است. این پیگیری مداوم، حتی در شرایط سخت، مصداق بارز «جوینده یابنده است» است؛ یعنی ایران با وجود موانع، از تلاش برای تحقق منافع خود دست نکشیده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/926941/%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D8%AF-%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%85 «نه فشار و تحریم جواب می‌دهد، نه جنگ نظامی، ترامپ باید با برجام به جنگ جمهوری اسلامی برود+عکس و فیلم»، وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>
*'''پشتکار در پیگیری اهداف ملی''': ایران طی دهه‌ها، علی‌رغم فشارها، تحریم‌ها و تهدیدهای متعدد از سوی آمریکا، همواره بر اهداف و منافع ملی خود پافشاری کرده و مسیر مذاکره، مقاومت یا تعامل را متناسب با شرایط دنبال کرده است. این پیگیری مداوم، حتی در شرایط سخت، مصداق بارز «جوینده یابنده است» است؛ یعنی ایران با وجود موانع، از تلاش برای تحقق منافع خود دست نکشیده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/926941/%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D8%AF-%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%85 «نه فشار و تحریم جواب می‌دهد، نه جنگ نظامی، ترامپ باید با برجام به جنگ جمهوری اسلامی برود+عکس و فیلم»، وب‌سایت مشرق‌نیوز.]</ref>
خط ۱۱۲: خط ۱۱۲:
شنیدم که جوینده یابنده باشد\\به معنی درست آمد این لفظ باری
شنیدم که جوینده یابنده باشد\\به معنی درست آمد این لفظ باری
   }}
   }}
مولانا در مثنوی معنوی خود در دو بیت  جداگانه چنین سروده است:  
[[مولانا]] در [[مثنوی معنوی]] خود در دو بیت  جداگانه چنین سروده است:  
{{شعر جدید
{{شعر جدید
   | متن =
   | متن =
خط ۱۲۰: خط ۱۲۰:
   | متن =
   | متن =
گر گران و گر شتابنده بوَد\\آنک جوینده‌ست یابنده بود <ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh37 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 37، وب‌سایت گنجور.]</ref>}}
گر گران و گر شتابنده بوَد\\آنک جوینده‌ست یابنده بود <ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar3/sh37 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر سوم، بخش 37، وب‌سایت گنجور.]</ref>}}
در زبان فارسی ضرب‌المثل‌های دیگری نیز وجود دارند که مفهوم آنها مشابه با ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» بوده و بر اهمیت تلاش، پشتکار و پیگیری برای رسیدن به هدف تأکید دارند، مانند: «خواستن توانستن است»، «گر صبر کنی ز غوره حلوا سازی»، نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود»، «از تو حرکت، از خدا برکت»، «رهرو آن نيست كه گه تند و گهي خسته رود *** رهرو آنست كه آهسته و پيوسته رود» و ضرب‌المثل «هر که طاووس خواهد، جور هندوستان کشد».<ref>[https://mmhosseini.ir/8577/%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%87/ حسینی، «ضرب‌المثل‌های فارسی با موضوع اراده»، وب‌سایت محمدمصطفی حسینی.]</ref>
در [[زبان فارسی]] ضرب‌المثل‌های دیگری نیز وجود دارند که مفهوم آنها مشابه با ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» بوده و بر اهمیت تلاش، پشتکار و پیگیری برای رسیدن به هدف تأکید دارند، مانند: «[[خواستن توانستن است]]»، «[[گر صبر کنی ز غوره حلوا سازی]]»، [[نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود]]»، «از تو حرکت، از خدا برکت»، «رهرو آن نيست كه گه تند و گهي خسته رود *** رهرو آنست كه آهسته و پيوسته رود» و ضرب‌المثل «هر که طاووس خواهد، جور هندوستان کشد».<ref>[https://mmhosseini.ir/8577/%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%87/ حسینی، «ضرب‌المثل‌های فارسی با موضوع اراده»، وب‌سایت محمدمصطفی حسینی.]</ref>


=='''ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» در دیگر زبان‌ها'''==
=='''ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» در دیگر زبان‌ها'''==
ضرب‌المثل «جوینده یابنده است» در زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر نیز به شکل‌های مختلفی وجود دارد و مضمون کلی آن‌ها یکی است: کسی که به دنبال چیزی باشد و تلاش کند، سرانجام به آن خواهد رسید. این عبارت‌های مشابه ضرب‌المثل، نشان‌دهندۀ یک ارزش انسانی و جهانی است که پشتکار و پیگیری سرانجام به موفقیت می‌انجامد و به‌صورت یک جملۀ انگیزشی برای تشویق به تلاش و ناامید نشدن در راه رسیدن به اهداف بزرگ استفاده می‌شود.<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>
[[ضرب‌المثل]] «جوینده یابنده است» در زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر نیز به شکل‌های مختلفی وجود دارد و مضمون کلی آن‌ها یکی است: کسی که به دنبال چیزی باشد و تلاش کند، سرانجام به آن خواهد رسید. این عبارت‌های مشابه ضرب‌المثل، نشان‌دهندۀ یک ارزش انسانی و جهانی است که پشتکار و پیگیری سرانجام به موفقیت می‌انجامد و به‌صورت یک جملۀ انگیزشی برای تشویق به تلاش و ناامید نشدن در راه رسیدن به اهداف بزرگ استفاده می‌شود.<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>


به‌طور مثال در زبان انگلیسی دو عبارت زیر مفهوم این ضرب‌المثل را منتقل می‌کنند:
به‌طور مثال در زبان انگلیسی دو عبارت زیر مفهوم این ضرب‌المثل را منتقل می‌کنند:
خط ۱۳۱: خط ۱۳۱:
"He who seeks will find" به‌معنی «هر که جستجو کند پیدا خواهد کرد»<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>
"He who seeks will find" به‌معنی «هر که جستجو کند پیدا خواهد کرد»<ref>[https://salamdonya.com/training/seek-and-ye-shall-find-proverb-meaning سمندر، «معنی ضرب‌المثل جوینده یابنده است، داستان، نقاشی و معادل انگلیسی»، وب‌سایت سلام دنیا.]</ref>


معادل عربی این ضرب‌المثل با عبارت «مَن طَلَبَ شَيئًا وَجَدَهُ» به‌معنی «هر که چیزی را طلب کند، آن را می‌یابد» بیان می‌شود.<ref>آقا جمال خوانساري، شرح بر غرر الحكم و درر الكلم، 1366ش، ج‏4، ص494.</ref>
معادل [[زبان عربی]] این ضرب‌المثل با عبارت «مَن طَلَبَ شَيئًا وَجَدَهُ» به‌معنی «هر که چیزی را طلب کند، آن را می‌یابد» بیان می‌شود.<ref>آقا جمال خوانساري، شرح بر غرر الحكم و درر الكلم، 1366ش، ج‏4، ص494.</ref>
 
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}