حانیه کلهر (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «<big>'''حوض'''</big>؛ گودالی دستساز در زمین جهت نگهداری آب. حوض، در زبان عربی به مکان جمعشدن آب گفته میشود.<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ذیل واژه حوض.</ref> در زبان فارسی نیز به جایی که برای جمعآوری آب ساخته شده، حوض میگویند.<ref>شرتونی، اقرب الموار...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''حوض'''</big>؛ گودالی دستساز در زمین جهت نگهداری آب. | <big>'''حوض'''</big>؛ گودالی دستساز در زمین جهت نگهداری آب. | ||
حوض، در زبان عربی به مکان جمعشدن آب گفته میشود.<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ذیل واژه حوض.</ref> در زبان فارسی نیز به جایی که برای جمعآوری آب ساخته شده، حوض میگویند.<ref>شرتونی، اقرب الموارد، ۱۹۹۲م، ج۱، ص۲۴۵.</ref> همچنین به ظرف مدور برنجی که کاهنان در آن دستها را میشستند حوض میگفتند.<ref>هاکس، قاموس کتاب مقدس، ۱۹۲۸م، ص۳۳۶.</ref> | حوض، در زبان عربی به مکان جمعشدن [[آب]] گفته میشود.<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ذیل واژه حوض.</ref> در زبان فارسی نیز به جایی که برای جمعآوری آب ساخته شده، حوض میگویند.<ref>شرتونی، اقرب الموارد، ۱۹۹۲م، ج۱، ص۲۴۵.</ref> همچنین به ظرف مدور برنجی که کاهنان در آن دستها را میشستند حوض میگفتند.<ref>هاکس، قاموس کتاب مقدس، ۱۹۲۸م، ص۳۳۶.</ref> | ||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
در آثار بهجای مانده از خانههای تپهیحیی در کرمان (هزارة ۵ قبل از میلاد)،<ref>ادیبزاده، آثار خانه در ایران از نوسنگی تا ساسانی به روایت گنجینۀ خاک، ۱۳۸۴ش، ص۹۷-۹۸و۱۲۲.</ref> هفتتپة خوزستان (هزارة ۲ قبل از میلاد)<ref>نگهبان، حفاری هفتتپۀ دشت خوزستان، ۱۳۷۲ش، ص۹۳.</ref> و قدیمیترین فرش با نقش «حوضی» یا «ترنج-ترنج» در پازیریک، پیشینه کهن حوض در فرهنگ ایرانیان کاملا آشکار است.<ref>پرهام، دستبافتهای عشایری و روستایی فارس، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۲۸۱.</ref> ایرانیان در دوران باستان با توجه کامل به اهمیت و ارزش آب در زندگی، ستایشگاههای بزرگی برای ایزد نگهبان آب، برپا کرده بودند.<ref>ورجاوند، «نقش و اهمیت برکهها و آبانبارها در بافت شهرهای ایران»، ۱۳۵۷ش، ص۳.</ref> در گذشته از حوض در مراسمهای مذهبی و آداب تطهیر نیز استفاده میشد. در نقشبرجستة کورانگون (در استان فارس)، حوضی جهت غسل تعمید زائران وجود داشت.<ref>گروپ، «مراسم تطهیر مذهبی ایلامی»، ۱۳۷۲ش، ص۴-۵.</ref> در ورودی معابد مهری (مهرابهها) حوضچهای<ref>حیدری، «آثار آیین میترا در ایران»، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۷۵-۷۶.</ref> جهت شستشوی پا وجود داشت که به آن «پادیاو یا پادیاب» میگفتند. پادیاو پس از اسلام به وضوخانه<ref>پیرنیا، «ارمغانهای ایران به جهان معماری، پادیاو»، ۱۳۵۳ش، ص۲۷-۲۸.</ref> و در شهرهای پیرامون کویر به گودال باغچه و حوضخانههای زیرزمینی تبدیل شد.<ref>پیرنیا، آشنایی با معماری اسلامی ایران، ۱۳۷۱ش، ص۳۲۰.</ref> | در آثار بهجای مانده از خانههای تپهیحیی در کرمان (هزارة ۵ قبل از میلاد)،<ref>ادیبزاده، آثار خانه در ایران از نوسنگی تا ساسانی به روایت گنجینۀ خاک، ۱۳۸۴ش، ص۹۷-۹۸و۱۲۲.</ref> هفتتپة خوزستان (هزارة ۲ قبل از میلاد)<ref>نگهبان، حفاری هفتتپۀ دشت خوزستان، ۱۳۷۲ش، ص۹۳.</ref> و قدیمیترین فرش با نقش «حوضی» یا «ترنج-ترنج» در پازیریک، پیشینه کهن حوض در فرهنگ ایرانیان کاملا آشکار است.<ref>پرهام، دستبافتهای عشایری و روستایی فارس، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۲۸۱.</ref> ایرانیان در دوران باستان با توجه کامل به اهمیت و ارزش آب در زندگی، ستایشگاههای بزرگی برای ایزد نگهبان آب، برپا کرده بودند.<ref>ورجاوند، «نقش و اهمیت برکهها و آبانبارها در بافت شهرهای ایران»، ۱۳۵۷ش، ص۳.</ref> در گذشته از حوض در مراسمهای مذهبی و آداب تطهیر نیز استفاده میشد. در نقشبرجستة کورانگون (در استان فارس)، حوضی جهت غسل تعمید زائران وجود داشت.<ref>گروپ، «مراسم تطهیر مذهبی ایلامی»، ۱۳۷۲ش، ص۴-۵.</ref> در ورودی معابد مهری (مهرابهها) حوضچهای<ref>حیدری، «آثار آیین میترا در ایران»، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۷۵-۷۶.</ref> جهت شستشوی پا وجود داشت که به آن «پادیاو یا پادیاب» میگفتند. پادیاو پس از اسلام به وضوخانه<ref>پیرنیا، «ارمغانهای ایران به جهان معماری، پادیاو»، ۱۳۵۳ش، ص۲۷-۲۸.</ref> و در شهرهای پیرامون کویر به گودال باغچه و حوضخانههای زیرزمینی تبدیل شد.<ref>پیرنیا، آشنایی با معماری اسلامی ایران، ۱۳۷۱ش، ص۳۲۰.</ref> | ||
