حانیه کلهر (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «<big>'''شنبه به در'''</big>؛ نوعی آیین نوروزی در اولین شنبة سال نو خورشیدی. مردم برخی از نواحی کشور، اولین شنبة سال خورشیدی را بیرون از خانه در باغها و صحراها میگذرانند. این آیین بعد از اسلام در ایران رواج یافت. این جشن باقیمانده از جشن شکار است ک...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''شنبه به در'''</big>؛ نوعی آیین نوروزی در اولین شنبة سال نو خورشیدی. | <big>'''شنبه به در'''</big>؛ نوعی آیین نوروزی در اولین شنبة سال نو خورشیدی. | ||
مردم برخی از نواحی کشور، اولین شنبة سال خورشیدی را بیرون از خانه در باغها و صحراها میگذرانند. این آیین بعد از اسلام در ایران رواج یافت. این جشن باقیمانده از جشن شکار است که در اولین شنبة سال اجرا میشد. برخی، این روز را خوشیمن و برخی بدیمن میدانند.<ref>[https://www.irna.ir/news/82012816/آیین-سنتی-شنبه-گردش-در-چهارمحال-و-بختیاری رییسی، «آیین سنتی شنبه گردش در چهارمحالوبختیاری»، سایت ایرنا.]</ref> | مردم برخی از نواحی کشور، اولین شنبة سال خورشیدی را بیرون از [[خانه]] در باغها و صحراها میگذرانند. این آیین بعد از اسلام در [[ایران]] رواج یافت. این جشن باقیمانده از جشن شکار است که در اولین شنبة سال اجرا میشد. برخی، این روز را خوشیمن و برخی بدیمن میدانند.<ref>[https://www.irna.ir/news/82012816/آیین-سنتی-شنبه-گردش-در-چهارمحال-و-بختیاری رییسی، «آیین سنتی شنبه گردش در چهارمحالوبختیاری»، سایت ایرنا.]</ref> | ||
مردم ایزدخواست (استان فارس)، اولین شنبة سال نوی خورشیدی را مبارک و پربرکت میدانند و آن را شنبه به در نامیدهاند. آنها در این روز به مکانهای مختلف رفته و به تفریح میپردازند.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۲۳۲-۲۳۳.</ref> آنها اشعاری دربارة این روز نیز دارند. میخوایم بریم شنبه به در / ششه به در، سیزده به در / با عروسهای باجیقمر / با دخترای کلصفر.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۴۴۷.</ref> | مردم ایزدخواست (استان فارس)، اولین شنبة سال نوی خورشیدی را مبارک و پربرکت میدانند و آن را شنبه به در نامیدهاند. آنها در این روز به مکانهای مختلف رفته و به تفریح میپردازند.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۲۳۲-۲۳۳.</ref> آنها اشعاری دربارة این روز نیز دارند. میخوایم بریم شنبه به در / ششه به در، سیزده به در / با عروسهای باجیقمر / با دخترای کلصفر.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۴۴۷.</ref> | ||
اهالی لرستان در این روز پس از صرف ناهار به دشت و صحرا میروند. دختران دمبخت نیز در مکانهای نظرکرده، ننوی کوچکی میآویزند تا بخت آنها باز شود. آنها بر این باورند که اگر خاشاکی یا پر، درون ننو بیفتد آرزوی آنها برآورده خواهد شد. مردان در دشت به ورزش و سرگرمی پرداخته و زنان و دختران با طنابی برای خود تاب درست میکنند.<ref>ایزدپناه، «نوروز در لرستان»، ۱۳۶۲ش، ص۸۹۵.</ref> کرمانیها این روز را «شنبة سال» مینامند و در آن روز مراسمی مانند مراسم سیزده به در اجرا میکنند. آنها این روز را مانند سیزده به در نحس نمیدانند و با نیت شادی و خوشحالی این آیین را اجرا میکنند و سبزه در این روز گره نمیزنند.<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۶.</ref> مردم در این روز به دل طبیعت یا مکانهای زیارتی یا تفریحی رفته و غذاهایی مانند چلوخورش اسفناج یا سبزی میپزند. آش رشته از جمله غذاهای مخصوص این روز است؛ زیرا آنها باور دارند با پخت آش رشته به اصطلاح رشتة کار بهدست خانواده میآید؛ به این دلیل آش رشته را به فردی غیر از اعضای خانوادة خود نمیدهند.<ref>مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۵۰.</ref> مردم سیرجان (استان کرمان) در روز «شنبة سال» به روستاهای اطراف شهر رفته<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۶. </ref> و در آنجا شیرینی، آجیل و کماچ سهن (آرد جوانة گندم) میخورند و قلیان میکشند. از تفریحهای این روز دایرهزدن است.<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۷؛ مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۵۰. </ref> آنها بر این باورند که هنگام تحویل سال نو خورشیدی، صبح عید و صبح اولین شنبة سال نباید به جسم سیاهی نگاه کنند و آن را به فال بد میگیرند.<ref>مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۴۹. </ref> اهالی پیرسواران ملایر (استان لرستان) این روز را شنبة سِرِسال نامیده و در آن روز سبزه گره میزنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۳۲۲.</ref> مردم بیرجند این روز را همانند روز سیزده به در نحس میدانند و این روز را خارج از خانه میگذرانند. آنها لباسهای رنگی پوشیده و آش رشته میپزند تا به اصطلاح رشتة کار از دستشان در نرفته و نحسی این روز از میان برود.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۵۵.</ref> مردم استهبان (استان فارس)، این روز را شنبه سالی و در این روز بیرون از خانه تفریح کرده و معتقدند باید کاهو، سرکه و سکنجبین بخورند. برای ناهار نیز دوغ یا ماست و جاشیر (نوعی گیاه دارویی) و خرما میخورند. | اهالی لرستان در این روز پس از صرف ناهار به دشت و صحرا میروند. دختران دمبخت نیز در مکانهای نظرکرده، ننوی کوچکی میآویزند تا بخت آنها باز شود. آنها بر این باورند که اگر خاشاکی یا پر، درون ننو بیفتد آرزوی آنها برآورده خواهد شد. مردان در دشت به ورزش و سرگرمی پرداخته و زنان و دختران با طنابی برای خود تاب درست میکنند.<ref>ایزدپناه، «نوروز در لرستان»، ۱۳۶۲ش، ص۸۹۵.</ref> کرمانیها این روز را «شنبة سال» مینامند و در آن روز مراسمی مانند مراسم سیزده به در اجرا میکنند. آنها این روز را مانند سیزده به در نحس نمیدانند و با نیت شادی و خوشحالی این آیین را اجرا میکنند و سبزه در این روز گره نمیزنند.<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۶.</ref> مردم در این روز به دل طبیعت یا مکانهای زیارتی یا تفریحی رفته و غذاهایی مانند چلوخورش اسفناج یا سبزی میپزند. آش رشته از جمله غذاهای مخصوص این روز است؛ زیرا آنها باور دارند با پخت آش رشته به اصطلاح رشتة کار بهدست خانواده میآید؛ به این دلیل آش رشته را به فردی غیر از اعضای خانوادة خود نمیدهند.<ref>مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۵۰.</ref> مردم سیرجان (استان کرمان) در روز «شنبة سال» به روستاهای اطراف شهر رفته<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۶. </ref> و در آنجا شیرینی، آجیل و کماچ سهن (آرد جوانة گندم) میخورند و قلیان میکشند. از تفریحهای این روز دایرهزدن است.<ref>بختیاری، سیرجان در آیینۀ زمان، ۱۳۷۸ش، ص۳۰۷؛ مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۵۰. </ref> آنها بر این باورند که هنگام تحویل سال نو خورشیدی، صبح عید و صبح اولین شنبة سال نباید به جسم سیاهی نگاه کنند و آن را به فال بد میگیرند.<ref>مؤیدمحسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۴۹. </ref> اهالی پیرسواران ملایر (استان لرستان) این روز را شنبة سِرِسال نامیده و در آن روز سبزه گره میزنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۳۲۲.</ref> مردم بیرجند این روز را همانند روز سیزده به در نحس میدانند و این روز را خارج از خانه میگذرانند. آنها لباسهای رنگی پوشیده و آش رشته میپزند تا به اصطلاح رشتة کار از دستشان در نرفته و نحسی این روز از میان برود.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۵۵.</ref> مردم استهبان (استان فارس)، این روز را شنبه سالی و در این روز بیرون از خانه تفریح کرده و معتقدند باید کاهو، سرکه و سکنجبین بخورند. برای ناهار نیز دوغ یا ماست و جاشیر (نوعی گیاه دارویی) و خرما میخورند. | ||
