حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر =لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲.jpg | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲.jpg | ||
| image_alt = | | image_alt =لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲.jpg | ||
| فایل پادکست =لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲.ogg | | فایل پادکست =لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =۸/۷۵ | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =۱۱-۲-۱۴۰۵ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان اصلی = | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان انگلیسی = | | عنوان عربی = | ||
| عنوان عربی = | | عنوان علمی = | ||
| عنوان علمی = | | شاخه علمی = | ||
| شاخه علمی = | | نوع مفهوم = | ||
| نوع مفهوم = | | معنای اصطلاحی = | ||
| معنای اصطلاحی = | | حوزه کاربرد = | ||
| حوزه کاربرد = | | گستره جغرافیایی = | ||
| گستره جغرافیایی = | | منشأ تاریخی = | ||
| منشأ تاریخی = | | نخستین کاربرد = | ||
| ریشه واژه = | |||
| نخستین کاربرد = | | مرتبط با = | ||
| ریشه واژه = | | اهمیت = | ||
| مرتبط با = | | مبدع = | ||
| اهمیت = | | مروج = | ||
| مبدع = | | مقدس برای = | ||
| مروج = | | مورد احترام = | ||
| مقدس برای = | | آثار مرتبط = | ||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | }} | ||
{{درشت|'''لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲؛'''}} گونهای از جنگندههای چندمنظورهٔ آمریکایی. | {{درشت|'''لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲؛'''}} گونهای از جنگندههای چندمنظورهٔ آمریکایی. | ||
لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (به انگلیسی: Lockheed Martin F-35 Lightning II)، گونهای از جنگندههای | لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (به انگلیسی: Lockheed Martin F-35 Lightning II)، گونهای از جنگندههای چندمنظورۀ تکنشین و رادارگریز ساخت شرکت لاکهید مارتین در [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحدهٔ آمریکا]] است که با هدف برتری هوایی در ماموریتهای تهاجمی و شناسایی طراحی شده است. این جنگنده در سه مدل اصلی تولید شده و یکی از پرهزینهترین پروژههای نظامی تاریخ آمریکا محسوب میشود. در جریان [[جنگ رمضان]]، گزارشهایی از هدف قرار گرفتن چند فروند از این جنگندهها توسط سامانههای پدافندی ایران منتشر شد که به دنبال آن، ارزش سهام شرکت سازنده با کاهش چشمگیری مواجه شد. | ||
== تاریخچه توسعه == | == تاریخچه توسعه == | ||
| خط ۸۷: | خط ۸۵: | ||
== هدفگیری جنگنده اف-۳۵ توسط ایران == | == هدفگیری جنگنده اف-۳۵ توسط ایران == | ||
در جریان | [[پرونده:سرنگونی جنگنده اف-۳۵ توسط ایران.jpg|جایگزین=بازتاب خبر سرنگونی جنگنده اف-۳۵ توسط ایران در شبکه سیانان|بندانگشتی|بازتاب خبر سرنگونی جنگنده اف-۳۵ توسط ایران در شبکه سیانان]] | ||
در جریان [[جنگ رمضان|حملات اسرائیل و آمریکا به ایران]]، گزارشهای رسانهای متعددی دربارهٔ هدف قرار گرفتن یا سرنگونی جنگنده اف-۳۵ توسط پدافند ایران منتشر شد. اولین بار در خرداد ۱۴۰۴ش در جریان [[جنگ دوازدهروزه]]، صداوسیما به نقل از [[ارتش جمهوری اسلامی ایران]] از انهدام یک فروند اف-۳۵ خبر داد و این خبر در رسانههای داخلی بازتاب یافت، اما بعدتر نادرست اعلام شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1344959/اعتراف-تلخ-رئیس-صداوسیما-درباره-سقوط-اف-35 «اعتراف تلخ رئیس صداوسیما درباره سقوط اف 35»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
پس از آن، در جریان جنگ رمضان، روابط عمومی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، در بامداد [[۲۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش اعلام کرد که یک فروند جنگندهٔ راهبردی لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ ارتش آمریکا در آسمان مرکزی ایران، ساعت ۲:۵۰ بامداد، توسط سامانهٔ پدافند نوین پیشرفتهٔ [[نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] مورد اصابت و آسیب جدی قرار گرفت.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821121/جنگندۀ-f-۳۵-آمریکا-بر-فراز-ایران-مورد-اصابت-قرار-گرفت-فیلم «جنگندۀ F-۳۵ آمریکا بر فراز ایران مورد اصابت قرار گرفت+ فیلم»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> سیانان به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که این جنگنده پس از آنکه احتمالاً هدف آتش پدافند ایران قرار گرفته، مجبور به فرود اضطراری در یکی از پایگاههای آمریکا در غرب آسیا شده است. سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده سنتکام، با تأیید این مطلب اعلام کرد که جنگنده در حال پرواز بر فراز ایران بوده و مجبور به فرود اضطراری شده است. [[الجزیره (رسانه)|الجزیره]] و [[المیادین (رسانه)|المیادین]] نیز در پیامهایی در رسانههای اجتماعی، خبر هدف قرار گرفتن جنگندهٔ اف-۳۵ توسط [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] را منتشر کردند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4259880-واکنش-رسانه-های-جهان-به-رهگیری-جنگنده-اف-آمریکا-توسط-ایران «واکنش رسانههای جهان به رهگیری جنگنده اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
از زمان اعلام اصابت نخستین جنگنده اف-۳۵ بر فراز ایران، ارزش سهام لاکهید مارتین با کاهش چشمگیری مواجه شد. تحلیلگران مالی این افت را نشانهای بر صحت ادعای ایران در هدفقراردادن این جنگنده ارزیابی کردند.<ref>[https://farsnews.ir/Emoazeni/1773938045290339920/کاهش-سهام-سازنده-F35-بعد-از-ضربه-ایران «کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس]؛ [https://www.irna.ir/news/86106288/واکنش-رسانه-های-جهانی-به-رهگیری-جنگنده-رادارگریز-اف-۳۵-آمریکا «واکنش رسانههای جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا]</ref> همچنین تحلیلگران نظامی اعلام کردند که احتمالاً [[ایران]] این جنگنده را با استفاده از سامانههای پدافندی کوتاهبرد مانند «مجید» یا [[موشک ۳۵۸]] هدف قرار داده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1151072/ایران-چطور-اف-35-آمریکا-را-شکار-کرد «ایران چطور اف-35 آمریکا را شکار کرد؟»، وبسایت عصر ایران.]</ref> [[محمدباقر قالیباف]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]]، در [[ایکس (شبکه اجتماعی)|شبکهٔ اجتماعی ایکس]] نوشت که اف-۳۵ نماد شکستناپذیری ارتش آمریکا بود و برای نخستینبار در جهان مورد اصابت قرار گرفته است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2196262/قالیباف-از-زدن-جنگنده-اف35-نوشت-ولکن-الله-رمی-این-لحظه-فروپاشی «قالیباف از زدن جنگنده اف35 نوشت؛ ولکنّ الله رمیٰ/ این لحظهٔ فروپاشی یک نظم بود»، خبر آنلاین.]</ref> | |||
[[پرونده:سرنگونی_جنگنده_اف-۳۵_توسط_ایران۱.jpg|جایگزین=واکنش محمدباقر قالیباف به اصابت موشک پدافند ایران به جنگنده F-35|بندانگشتی|واکنش محمدباقر قالیباف به اصابت موشک پدافند ایران به جنگنده F-35]]در حادثهای دیگر، در شامگاه [[۱۳ فروردین]] ۱۴۰۵ش، سپاه پاسداران از سرنگونی دومین اف-۳۵ خبر داد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1153732/انهدام-دومین-جنگنده-f35-فوق-پیشرفته-نسل-پنجم-آمریکا-عکس «انهدام دومین جنگنده F35 فوق پیشرفته نسل پنجم آمریکا (+عکس)»، وبسایت عصر ایران.]</ref> با این حال، گزارشهای دیگری در رسانههای آمریکایی منتشر شد که حاکی از سرنگونی یک فروند اف-۱۵ در منطقهٔ [[کهگیلویه و بویراحمد]] بود. شبکهٔ سیبیاس<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4261944-ادعای-سی-بی-اس-درباره-نجات-یک-خلبان-جنگنده-سرنگون-شده-آمریکایی-در-ایران «ادعای سیبیاس درباره نجات یک خلبان جنگنده سرنگون شده آمریکایی در ایران»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> و روزنامهٔ تایمز به نقل از مقامات آمریکایی خبر از سرنگونی جنگنده اف-۱۵ آمریکا توسط ایران دادند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1366785/گزارش-تایمز-از-نجات-دومین-خلبان-آمریکایی-در-ایران «گزارش تایمز از نجات دومین خلبان آمریکایی در ایران»، وبسایت تابناک.]</ref> [[دونالد ترامپ]] در پیامی از انجام عملیات نجات دو خلبان آمریکایی این جنگنده خبر داد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/960499/جنگ-روایت-ها-درباره-نجات-دو-خلبان-15-آمریکایی-در-ایران-واقعیت-چیست «جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-۱۵ آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۸: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «ادعای سیبیاس دربارهٔ نجات یک خلبان جنگنده سرنگون شده آمریکایی در ایران»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۴ش. | |||
* «آشنایی با جنگنده لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۰ش. | * «آشنایی با جنگنده لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۰ش. | ||
* | * «اعتراف تلخ رئیس صداوسیما دربارهٔ سقوط اف ۳۵»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ آذر ۱۴۰۴ش. | ||
* «اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۴۰۳ش. | * «اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۴۰۳ش. | ||
* «انهدام دومین جنگنده F35 فوق پیشرفته نسل پنجم آمریکا (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «ایران چطور اف-۳۵ آمریکا را شکار کرد؟»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «ایران چطور اف-۳۵ آمریکا را شکار کرد؟»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «جنگ روایتها دربارهٔ نجات دو خلبان F-۱۵ آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۴ش. | |||
* «جنگندهٔ F-۳۵ آمریکا بر فراز ایران مورد اصابت قرار گرفت+ فیلم»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش. | |||
* «چرا همه دربارهٔ F-35 حرف میزنند؟ / از پرواز در آسمان تا تغییر سیاست روی زمین»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۴ش. | * «چرا همه دربارهٔ F-35 حرف میزنند؟ / از پرواز در آسمان تا تغییر سیاست روی زمین»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۴ش. | ||
* «چه کشورهایی جنگنده اف-۳۵ را خریداری کرده یا میتوانند بخرند؟»، وبسایت فرادید، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش. | * «چه کشورهایی جنگنده اف-۳۵ را خریداری کرده یا میتوانند بخرند؟»، وبسایت فرادید، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۱۲: | ||
* «سامانه اس ۵۰۰ روسیه؛ تنها سلاح جهان که برای شکار جنگنده اف ۲۲ و اف ۳۵ طراحی شده است!»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ دی ۱۴۰۴ش. | * «سامانه اس ۵۰۰ روسیه؛ تنها سلاح جهان که برای شکار جنگنده اف ۲۲ و اف ۳۵ طراحی شده است!»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «شکارچی چینی رادارگریزها؛ از اف-۳۵ تا بی-۲ / با رادار YLC-8B آشنا شوید/ سامانه ای با قابلیت مهم «شلیک و فرار» (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «شکارچی چینی رادارگریزها؛ از اف-۳۵ تا بی-۲ / با رادار YLC-8B آشنا شوید/ سامانه ای با قابلیت مهم «شلیک و فرار» (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «قالیباف از زدن جنگنده اف۳۵ نوشت؛ ولکنّ الله رمیٰ/ این لحظهٔ فروپاشی یک نظم بود»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش. | |||
* «کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسنفد ۱۴۰۴ش. | * «کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسنفد ۱۴۰۴ش. | ||
* «گرانترین جنگنده تاریخ آمریکا ۲برابر سفر به ماه بودجه دریافت کرد! + عکس»، وبسایت اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۳ش. | |||
* «گرانقیمتترین جنگنده آمریکا در خلیج فارس!+عکس»، وبسایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۴۰۲ش. | * «گرانقیمتترین جنگنده آمریکا در خلیج فارس!+عکس»، وبسایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۴۰۲ش. | ||
* «گزارش تایمز از نجات دومین خلبان آمریکایی در ایران»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «مقایسه قیمت جنگنده F-35 Lightning II با دیگر جتهای جنگی»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آذر ۱۴۰۳ش. | * «مقایسه قیمت جنگنده F-35 Lightning II با دیگر جتهای جنگی»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* «همه چیز دربارهٔ F - 35 (+عکس)»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۳ش. | |||
* «واکنش رسانههای جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «واکنش رسانههای جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||