مدارای سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[انتقادپذیری]] یکی از مصادیق بارز مدارای سیاسی مسئولان به‌شمار می‌رود. بر اساس الگوهای دینی و اسلامی، انتظار می‌رود که مسئولان در شنیدن انتقادها [[سعه صدر]] داشته باشند و در صورت منصفانه بودن، آن را بپذیرند. این انتظار ریشه در سیره [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] و ائمه دارد که الگوهای گوش‌سپردن به سخنان مردم بودند. توصیف [[مسلمان|مسلمانان]] اولیه از پیامبر در [[قرآن]] به عنوان «گوش» (اُذُن)، بر اهمیت این ویژگی در رهبری دینی تأکید می‌کند.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوب‌های کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> [[آیت‌الله خامنه‌ای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با رد این توهم که انتقاد از رهبری جایز نیست، به دریافت انتقادهایی از خودش، اقرار می‌کند.<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8292 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی کشور»، 1388ش.]</span></ref>

رهبری جامعه در اموری که مربوط به اهداف و اصول بنیادین نیست، [[مدارا]] را به عنوان یک شیوه حکمرانی مؤثر به‌کار می‌گیرد. داشتن سعه صدر دربارهٔ لغزش‌ها و خطاهای یاران و پیروان، بخشی از الگوی رهبری مبتنی بر سنت اسلامی تلقی می‌شود. این رویکرد از این باور نشأت می‌گیرد که افراد به‌طور طبیعی نقاط ضعفی دارند و طرد آنان به دلیل این ضعف‌های طبیعی، می‌تواند به توقف پیشرفت یک حرکت اجتماعی بینجامد.<ref>. [http://mesbahyazdi.ir/node/4974/درس-پنجم-ارکان-انقلاب-اسلامی1؛-رهبری مصباح یزدی، انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن، ص109.]</span></ref> امام خمینی در مواجهه با کارگزاران خطاکار، ابتدا از روش‌های [[نصیحت]] و هشدار استفاده می‌کرد، اما در صورت عدم اصلاح، با قاطعیت عمل می‌نمود. او دربارهٔ افرادی مانند [[مهدی بازرگان]] به دلیل مخالفت با آرمان‌های انقلاب و تأکید بر [[ارتباط با آمریکا]]، [[بنی‌صدر|ابوالحسن بنی‌صدر]] به علت همکاری با منافقین و [[تضعیف نظام]] و [[حسینعلی منتظری]] به خاطر حمایت از عناصر ضدانقلاب پس از اخطارهای مکرر، با عزل یا کنار گذاشتن آنان موافقت کرد تا نشان دهد که با وجود پایبندی به مدارا، برای حفظ نظام با قاطعیت تصمیم می‌گیرد.<ref>. [https://farhikhtegandaily.com/news/19010/امام-ره--با-معارضین-چگونه-مواجه-می‌شد؟/ خضریان، «امام(ره) با معارضین چگونه مواجه می‌شد؟»، 1397ش.]</span></ref> آیت‌الله [[سید علی خامنه‌ای]] نیز از برخورد با یکی از نمایندگان [[مجلس خبرگان رهبری]] که خطایی مرتکب شده بود، جلوگیری کردند.<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8094 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری»، 1388ش.]</span></ref>

اقلیت‌های ساکن در جامعه اسلامی حقوقی دارند و [[مسلمان|مسلمانان]] نسبت به رعایت حقوق آنها وظیفه و تعهد دارند.<ref>. [https://pkn.isu.ac.ir/article_2161.html افتخاری و موحدیان، «ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید در سیره آیت‌الله مهدوی کنی»، 1396ش.]</span></ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، [[قانون اساسی]] جمهوری اسلامی ایران اقلیت‌های مذهبی را به مذاهب اهل‌سنّت و شیعیان زیدی و اقلیت‌های دینی شناخته‌شده شامل [[زرتشت|زرتشتیان]]، [[کلیمی|کلیمیان]] و [[مسیحی|مسیحیان]] محدود کرد. این اقلیت‌ها در چارچوب قانون از [[آزادی]] در انجام مراسم دینی و امور شخصی خود برخوردارند و طبق اصل ۶۴ می‌توانند نماینده‌ای در مجلس داشته باشند. همچنین برخی اصول قانون اساسی بر حقوق عمومی همه شهروندان از جمله [[اقلیت‌های دینی]] تأکید می‌کنند، مانند [[حق مشارکت در سرنوشت]]، [[برابری در برابر قانون]]، [[آزادی انتخاب شغل]]، حق دادخواهی و اصل برائت.<ref>. [https://www.shora-gc.ir/fa/news/4707/قانون-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.]</span></ref> امام خمینی<ref>. [https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/اقلیت‌های_دینی حسین احمدی‌منش، «اقلیت‌های دینی»، دانشنامه امام‌خمینی، 1401ش.]</span></ref> و آیت‌الله خامنه‌ای<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21490 خامنه‌ای، خطبه‌های نماز جمعه تهران، 1365ش.]</span></ref> بر رعایت حقوق اقلیت‌های مذهبی تأکید کرده‌اند.<ref>. [https://lib.eshia.ir/10207/1/272 مصباح یزدی، بهترین‌ها و بدترین‌ها از دیدگاه نهج‌البلاغه، ص272.]</span></ref>