تنب بزرگ: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|تنب بزرگ؛}}''' جزیره‌ای در شمال شرقی جزیره ابوموسی.

تنب بزرگ (یا تمب گپ)، جزیره‌ای به وسعت ۱۰٫۳ کیلومتر مربع در خلیج فارس و از توابع شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان ایران است. این جزیرهٔ صخره‌ای در نزدیکی تنگهٔ هرمز واقع شده و نقش مهمی در کنترل مسیرهای دریایی دارد. تنب بزرگ با وجود اقلیم خشک، سکونتگاه بومیان و نیروهای نظامی است و امروزه به زیرساخت‌هایی نظیر فرودگاه و بیمارستان مجهز شده است.

تنب بزرگ در فاصلهٔ ۱۵۶ کیلومتری از شهر بندرعباس، ۴۳٫۵ کیلومتری از شمال شرقی جزیره ابوموسی،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/167020/آشنایی-با-جزیره-تنب-بزرگ-هرمزگان «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> در شرق تنب کوچک، شمال ابوموسی و رأس‌الخیمه، حدود پنجاه کیلومتری بندرلنگه و ۳۱ کیلومتری جنوب جزیرهٔ قشم قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> همچنین از رأس‌الخیمه و جزیرهٔ حمرا در امارات متحدهٔ عربی بیش از ۷۰ کیلومتر فاصله دارد و در بخش شمالی خط منصف خلیج فارس واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> این جزیره بین ۵۵/۱۶ و ۵۵/۱۹ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۵ و ۲۶/۱۹ درجهٔ عرض شمالی قرار گرفته است. نیمهٔ شمالی جزیره نسبت به نیمهٔ جنوبی آن ارتفاع بیشتری دارد و زمین آن اغلب پوشیده از سنگ و صخره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> شکل این جزیره تقریباً دایره‌ای با قطری نزدیک به ۴٫۶ کیلومتر و با وسعت تقریبی ۱۰٫۳ کیلومتر مربع است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224413/تنب،-جزایر وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

اگرچه تنب بزرگ به‌دلیل فاصلهٔ نسبتاً زیاد از تنگهٔ هرمز، ارزش استراتژیک مستقیم چندانی ندارد؛ اما حلقه‌ای حیاتی در زنجیرهٔ دفاعی ایران در این تنگه محسوب می‌شود<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و در شکل‌دهی بخشی از خط دفاعی ایران در ورودی تنگه هرمز اهمیت دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> دایره‌ای بودن آن، بهترین حالت را برای دفاع فراهم کرده است. در میان دو مسیر ورودی و خروج طرح تفکیک تردد در خلیج فارس واقع شده و از نقش کنترلی برخوردار است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص167.]</ref>

جزیرهٔ تنب بزرگ بر اساس تقسیمات کشوری بخشی از شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان محسوب می‌شود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009189/نتایج-تحقیقات-سازمان-نقشه‌برداری-در-زمینه-حاکمیت-ایران-بر-جزایر-خلیج-فارس «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی‌خبری عصر ایران.]</ref> طبق سرشماری مرکز آمار در سال ۱۳۹۰ش، این منطقه جمعیتی حدود ۳۸۰ نفر و شامل ۵۸ خانوار دارد.<ref name=":0">[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> جمعیت کم‌شمار این جزیره از ایرانیان با اصالت بندرلنگه‌ای و عرب‌هایی از قبیلهٔ بنی‌یاس دبی تشکیل شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و مردم بومی در کنار نیروهای نظامی سکونت دارند.<ref>[https://www.tinn.ir/بخش-دریایی-49/283826-شرایط-زندگی-در-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-کوچک-چگونه-است «شرایط زندگی در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک چگونه است؟»، تین‌نیوز.]</ref>

تنب بزرگ با پوششی از شن‌زار، سرزمینی تقریباً خشک و فاقد پوشش گیاهی قابل توجه است. در بخش شمالی جزیره، رشته‌تپه‌هایی دیده می‌شود که بلندای برخی از آنها به ۵۳ متر می‌رسد. این جزیره تقریباً فاقد منابع آب شیرین است و آب آشامیدنی آن از جزیرهٔ قشم تأمین می‌شود. در گذشته چند حلقه چاه با آب نیمه‌شور در جنوب جزیره وجود داشت که همگی خشک شده‌اند. بخش جنوبی جزیره هموار و مناسب‌ترین لنگرگاه جزیره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> مارهای کوچک و سمی در این جزیره فراوان هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009189/نتایج-تحقیقات-سازمان-نقشه‌برداری-در-زمینه-حاکمیت-ایران-بر-جزایر-خلیج-فارس «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

در سال ۱۴۰۲ش مدیرکل دفتر سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری هرمزگان از ارتقای روستای جزیرهٔ تنب بزرگ به شهر خبر داد. امکانات و خدمات جزیرهٔ تنب بزرگ شامل ساختمان بخشداری، بیمارستان ندسا، مرکز بهداشتی-درمانی، مراکز آموزشی، کتابخانهٔ عمومی، کانون فرهنگی-مذهبی، پنج باب مسجد، پارک و فضای سبز، پایگاه مقاومت بسیج، سالن ورزشی چندمنظوره، زمین فوتبال چمن مصنوعی و خاکی، زمین والیبال ساحلی، شبکهٔ برق و مرکز مخابرات<ref>[https://nournews.ir/fa/news/166593/جزیره-%C2«ØªÙ†Ø¨-بزرگ%C2»-به-شهر-ارتقا-یافت «جزیره «تنب بزرگ» به شهر ارتقا یافت»، نورنیوز.]</ref> و فرودگاه بین‌المللی است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/725943/دستور-مقام-معظم-رهبری-برای-مسکونی-شدن-جزایر-خلیج-فارس «دستور مقام معظم رهبری برای مسکونی شدن جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>