بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =تاب‌آوری ایرانی.jpg
| تصویر            =تاب‌آوری ایرانی.jpg
| زیرنویس تصویر    =پنجاه‌وهفتمین شب تجمعات شبانه مردم تهران در میدان انقلاب تهران، در جریان جنگ تحمیلی سوم.
| زیرنویس تصویر    =پنجاه‌وهفتمین شب تجمعات شبانه مردم تهران در میدان انقلاب تهران، در جریان [[جنگ تحمیلی سوم]].
| image_alt        =پنجاه‌وهفتمین شب تجمعات شبانه مردم در میدان انقلاب تهران
| image_alt        =پنجاه‌وهفتمین شب تجمعات شبانه مردم در میدان انقلاب تهران
| فایل پادکست      =تاب‌آوری ایرانی.ogg
| فایل پادکست      =تاب‌آوری ایرانی.ogg
| حجم فایلپادکست    =10/
| حجم فایلپادکست    =۱۰/۷
| تاریخ پادکست      =3-2-1405 
| تاریخ پادکست      =۳-۲-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    = بازآفرینی هوشمندانه ایرانیان در مواجهه با بحران


| عنوان اصلی        =  
| عنوان اصلی        = تاب‌آوری ایرانی
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =  
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =  
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =  
| شاخه علمی        = [[علوم اجتماعی]]
| نوع مفهوم        =  
| نوع مفهوم        = مفهوم تاریخی‌فرهنگی و اجتماعی‌راهبردی
| معنای اصطلاحی      =  
| معنای اصطلاحی      = توانایی جامعه ایران در پیش‌بینی، جذب، تطبیق و بازیابی پس از شوک‌ها و بحران‌های پی‌درپی
| حوزه کاربرد      =  
| حوزه کاربرد      = تاب‌آوری اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، حکمرانی و راهبردی
| گستره جغرافیایی  =  
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =  
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    = در امتداد مفهوم تاب‌آوری که نخستین‌بار توسط بوریس سایرولنیک در حوزه بازیابی روانی پس از بحران مطرح شد
| نخستین کاربرد    =  
| ریشه واژه        =
| ریشه واژه        =  
| مرتبط با          = [[تاب‌آوری|تاب‌آوری اجتماعی]]، [[ناسیونالیسم تمدنی]]
| مرتبط با          =  
| اهمیت            = ابزاری برای مقابله با چالش‌های اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و حفظ ساختارهای جامعه در برابر بحران‌ها
| اهمیت            =  
| مبدع              =
| مبدع              =  
| مروج              =
| مروج              =  
| مقدس برای        =
| مقدس برای        =  
| مورد احترام      =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
'''{{درشت|تاب‌آوری ایرانی؛}}''' بازآفرینی هوشمندانه ایرانیان در مواجهه با بحران.
'''{{درشت|تاب‌آوری ایرانی؛}}''' بازآفرینی هوشمندانه ایرانیان در مواجهه با بحران.
خط ۴۴: خط ۴۳:


== نمودها و تحولات تاب‌آوری ایرانی ==
== نمودها و تحولات تاب‌آوری ایرانی ==
[[پرونده:تاب‌آوری ایرانی۱.png|جایگزین=دیوار بزرگ گرگان مرز دفاعی 200 کیلومتری امپراتوری ساسنی|بندانگشتی|دیوار بزرگ گرگان مرز دفاعی 200 کیلومتری امپراتوری ساسانی در شمال ایران]]
[[پرونده:تاب‌آوری ایرانی۱.png|جایگزین=دیوار بزرگ گرگان مرز دفاعی ۲۰۰ کیلومتری امپراتوری ساسنی|بندانگشتی|دیوار بزرگ گرگان مرز دفاعی ۲۰۰ کیلومتری امپراتوری ساسانی در شمال ایران]]
از منظر تاریخی و جامعه‌شناختی، تاب‌آوری در ایران با چرخه فروپاشی و بازآفرینی تمدنی همراه بوده است:<ref>[https://thailand.mfa.gov.ir/portal/NewsView/785150/تحلیل-چند-تیوریک-تجاوزات-آمریکا-اسراییل-و-تاب-آوری-دولت-تمدنی-ایران حیدری، «تحلیل چند تئوریک تجاوزات آمریکا-اسرائیل و تاب آوری دولت تمدنی ایران»، وب‌سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در بانکوک.]</ref>
از منظر تاریخی و جامعه‌شناختی، تاب‌آوری در ایران با چرخه فروپاشی و بازآفرینی تمدنی همراه بوده است:<ref>[https://thailand.mfa.gov.ir/portal/NewsView/785150/تحلیل-چند-تیوریک-تجاوزات-آمریکا-اسراییل-و-تاب-آوری-دولت-تمدنی-ایران حیدری، «تحلیل چند تئوریک تجاوزات آمریکا-اسرائیل و تاب آوری دولت تمدنی ایران»، وب‌سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در بانکوک.]</ref>
* '''دوران باستان:''' شواهد باستان‌شناختی در لایهٔ سوم [[تپه حسنلو]] نشان می‌دهد که پس از ویرانی شهرها، ساختارهای جدید بر روی لایه‌های پیشین بنا شده است. همچنین پس از حمله [[اسکندر مقدونی]] و سقوط [[هخامنشیان]]، زیرساخت‌های نرم‌افزاری مانند نظام اداری و زبان حفظ شد.<ref>[https://news.ut.ac.ir/fa/news/53037/ایران-بزرگ-ترین-ققنوس-تاریخ-است?style=color-important- ده پهلوان، «ایران بزرگ‌ترین ققنوس تاریخ است»، پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه تهران.]</ref>
* '''دوران باستان:''' شواهد باستان‌شناختی در لایهٔ سوم [[تپه حسنلو]] نشان می‌دهد که پس از ویرانی شهرها، ساختارهای جدید بر روی لایه‌های پیشین بنا شده است. همچنین پس از حمله [[اسکندر مقدونی]] و سقوط [[هخامنشیان]]، زیرساخت‌های نرم‌افزاری مانند نظام اداری و زبان حفظ شد.<ref>[https://news.ut.ac.ir/fa/news/53037/ایران-بزرگ-ترین-ققنوس-تاریخ-است?style=color-important- ده پهلوان، «ایران بزرگ‌ترین ققنوس تاریخ است»، پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه تهران.]</ref>
* '''اشکانیان و ساسانیان:''' استفاده [[اشکانیان]] از تاکتیک‌های [[جنگ نامتقارن]] نظیر شیوه مبارزه [[سورنا]] در [[نبرد حران]] نشان‌دهنده انعطاف نظامی و احداث [[دیوار بزرگ گرگان]] در دورهٔ [[ساسانیان]] نمودی از تاب‌آوری کالبدی و پیشگیرانه ارزیابی شده است.<ref>[https://news.ut.ac.ir/fa/news/53037/ایران-بزرگ-ترین-ققنوس-تاریخ-است?style=color-important- ده پهلوان، «ایران بزرگ‌ترین ققنوس تاریخ است»، پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه تهران.]</ref>
* '''اشکانیان و ساسانیان:''' استفاده [[اشکانیان]] از تاکتیک‌های [[جنگ نامتقارن]] نظیر شیوه مبارزه [[سورنا]] در [[نبرد حران]] نشان‌دهنده انعطاف نظامی و احداث [[دیوار بزرگ گرگان]] در دورهٔ [[ساسانیان]] نمودی از تاب‌آوری کالبدی و پیشگیرانه ارزیابی شده است.<ref>[https://news.ut.ac.ir/fa/news/53037/ایران-بزرگ-ترین-ققنوس-تاریخ-است?style=color-important- ده پهلوان، «ایران بزرگ‌ترین ققنوس تاریخ است»، پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه تهران.]</ref>
* '''جانشینی فرهنگ:''' الگوی جایگزینی نهاد فرهنگ به‌جای نهاد سیاست در خلأ قدرت مانند [[حمله مغول به ایران|حمله مغول]] و سقوط [[صفویه]] از سازوکارهای تاب‌آوری و جلوگیری از فروپاشی کامل جامعه در ایران بوده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''جانشینی فرهنگ:''' الگوی جایگزینی نهاد [[فرهنگ]] به‌جای نهاد سیاست در خلأ قدرت مانند [[حمله مغول به ایران|حمله مغول]] و سقوط [[صفویه]] از سازوکارهای تاب‌آوری و جلوگیری از فروپاشی کامل جامعه در ایران بوده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''مواجهه با مدرنیته:''' تقابل با غرب در مقاطعی نظیر [[جنگ‌های ایران و روس]]، ناکارآمدی ابزارهای سنتی را آشکار کرد و ضرورت صورت‌بندی زبان و خرد جدیدی را برای بازیابی تاب‌آوری ملی ایجاد نمود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''مواجهه با مدرنیته:''' تقابل با غرب در مقاطعی نظیر [[جنگ‌های ایران و روس]]، ناکارآمدی ابزارهای سنتی را آشکار کرد و ضرورت صورت‌بندی زبان و خرد جدیدی را برای بازیابی تاب‌آوری ملی ایجاد نمود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''دوره جمهوری اسلامی:''' پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب ۱۳۵۷]]، حوادثی چون [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران|ترور]] [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران|مسئولین جمهوری اسلامی ایران]]، [[جنگ ایران و عراق|جنگ]] [[جنگ ایران و عراق|عراق با ایران]]، تحریم‌های طولانی‌مدت و [[همه‌گیری کرونا]]، پایداری نظام و جامعه را در برابر فشارهای ترکیبی به بوته آزمایش گذاشت که به اعتقاد مقامات ایران، نشان‌دهنده سطح بالایی از [[تاب‌آوری]] است.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور]؛ [https://president.ir/fa/117286 روحانی، «امروز روز تاب‌آوری مضاعف برای ملت بزرگ ایران است...»، وب‌سایت ریاست جمهوری.]</ref>
* '''دوره جمهوری اسلامی:''' پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب ۱۳۵۷]]، حوادثی چون [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران|ترور]] [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران|مسئولین جمهوری اسلامی ایران]]، [[جنگ ایران و عراق|جنگ]] [[جنگ ایران و عراق|عراق با ایران]]، تحریم‌های طولانی‌مدت و [[همه‌گیری کرونا]]، پایداری نظام و جامعه را در برابر فشارهای ترکیبی به بوته آزمایش گذاشت که به اعتقاد مقامات ایران، نشان‌دهنده سطح بالایی از [[تاب‌آوری]] است.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور]؛ [https://president.ir/fa/117286 روحانی، «امروز روز تاب‌آوری مضاعف برای ملت بزرگ ایران است...»، وب‌سایت ریاست جمهوری.]</ref>
خط ۵۵: خط ۵۴:
تاب‌آوری در ایران با هویت ایرانی‌اسلامی پیوند دارد:<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref>
تاب‌آوری در ایران با هویت ایرانی‌اسلامی پیوند دارد:<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref>
* '''زبان و ادبیات فارسی:''' زبان فارسی نقشی کلیدی در حفظ پیوستگی ملت ایران ایفا کرده است.<ref>[https://www.resiliency.ir/تابآوری-هویتمحور/ مقدسی، «تاب‌آوری هویت‌محور»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران.]</ref> ادبیات کلاسیک با تبدیل تجربیات تلخ تاریخی به حکمت، به‌عنوان یک مکانیسم روان‌درمانی جمعی برای حفظ امید عمل کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''زبان و ادبیات فارسی:''' زبان فارسی نقشی کلیدی در حفظ پیوستگی ملت ایران ایفا کرده است.<ref>[https://www.resiliency.ir/تابآوری-هویتمحور/ مقدسی، «تاب‌آوری هویت‌محور»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران.]</ref> ادبیات کلاسیک با تبدیل تجربیات تلخ تاریخی به حکمت، به‌عنوان یک مکانیسم روان‌درمانی جمعی برای حفظ امید عمل کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''دین و آیین‌ها:''' [[مناسک دینی]] و آیین‌های ملی مانند نوروز و شب یلدا، با ایجاد احساس تعلق، تاب‌آوری را تقویت می‌کنند.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> الگوهایی نظیر [[واقعه عاشورا]] نیز ظرفیت‌های اعتقادی جامعه را برای تحمل فشارها افزایش داده‌اند.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور.]</ref> رهبر دوم جمهوری اسلامی، [[سید علی خامنه‌ای]]، تاب‌آوری ملت ایران را نشئت‌گرفته از معارف دینی دانسته است.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/4331/رهبر-معظم-انقلاب:-تاب‌آوریِ-ملّتِ-ایران-برای-ناظران-جهانی-حیرت‌انگیز-است «رهبر معظم انقلاب: تاب‌آوریِ ملّتِ ایران برای ناظران جهانی حیرت‌انگیز است»، وب‌سایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری]؛ [https://iranemoaser.ir/تاب‌آوری-ملت-ایران/ «تاب‌آوری ملت ایران!»، وب‌سایت بنیاد تاریخ‌پژوهشی و دانشنامه انقلاب اسلامی.]</ref>
* '''[[دین]] و آیین‌ها:''' [[مناسک دینی]] و آیین‌های ملی مانند نوروز و شب یلدا، با ایجاد احساس تعلق، تاب‌آوری را تقویت می‌کنند.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> الگوهایی نظیر [[واقعه عاشورا]] نیز ظرفیت‌های اعتقادی جامعه را برای تحمل فشارها افزایش داده‌اند.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور.]</ref> رهبر دوم جمهوری اسلامی، [[سید علی خامنه‌ای]]، تاب‌آوری ملت ایران را نشئت‌گرفته از معارف دینی دانسته است.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/4331/رهبر-معظم-انقلاب:-تاب‌آوریِ-ملّتِ-ایران-برای-ناظران-جهانی-حیرت‌انگیز-است «رهبر معظم انقلاب: تاب‌آوریِ ملّتِ ایران برای ناظران جهانی حیرت‌انگیز است»، وب‌سایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری]؛ [https://iranemoaser.ir/تاب‌آوری-ملت-ایران/ «تاب‌آوری ملت ایران!»، وب‌سایت بنیاد تاریخ‌پژوهشی و دانشنامه انقلاب اسلامی.]</ref>
* '''ارزش‌های مشترک و حافظه جمعی:''' ارزش‌هایی نظیر [[فداکاری]] و [[ایثار]] از فروپاشی روانی جامعه جلوگیری می‌کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1151955/ابعاد-فرهنگی-تاب-آوری-در-جنگ «ابعاد فرهنگیِ تاب‌آوری در جنگ»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> بازخوانی روایت‌های تاریخی از بقا و پیروزی نیز احساس تداوم تاریخی را در شرایط جنگی چون [[جنگ رمضان]] افزایش می‌دهد و به رنج‌ها معنا می‌بخشد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''ارزش‌های مشترک و حافظه جمعی:''' ارزش‌هایی نظیر [[فداکاری]] و [[ایثار]] از فروپاشی روانی جامعه جلوگیری می‌کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1151955/ابعاد-فرهنگی-تاب-آوری-در-جنگ «ابعاد فرهنگیِ تاب‌آوری در جنگ»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> بازخوانی روایت‌های تاریخی از بقا و پیروزی نیز احساس تداوم تاریخی را در شرایط جنگی چون [[جنگ رمضان]] افزایش می‌دهد و به رنج‌ها معنا می‌بخشد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''معنویت ترکیبی:''' جهان‌بینی مبتنی بر هارمونی اجتماعی و معنویت ترکیبی در عرفان ایرانی، باعث شده تا [[تمدن ایرانی]] شکست و ستم را تبدیل به معنا و الهام کند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''معنویت ترکیبی:''' جهان‌بینی مبتنی بر هارمونی اجتماعی و معنویت ترکیبی در عرفان ایرانی، باعث شده تا [[تمدن ایرانی]] شکست و ستم را تبدیل به معنا و الهام کند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
خط ۶۳: خط ۶۲:
در بررسی ابعاد اجتماعی تاب‌آوری ایرانی به مؤلفه‌های زیر اشاره می‌شود:
در بررسی ابعاد اجتماعی تاب‌آوری ایرانی به مؤلفه‌های زیر اشاره می‌شود:
* '''شبکه‌های حمایت غیررسمی:''' نهادهای [[خانواده]]، [[همسایگی]] و شبکه‌های محلی با ارائه حمایت‌های مادی و روانی، احساس انزوا را در زمان بحران کاهش می‌دهند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1151955/ابعاد-فرهنگی-تاب-آوری-در-جنگ «ابعاد فرهنگیِ تاب‌آوری در جنگ»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> استفاده از [[مسجد|مساجد]] و گروه‌های داوطلب مردمی از ارکان این حمایت‌ها ذکر شده است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1766252-تاب-آوری-اجتماعی-راز-موفقیت-در-جنگ-تحمیلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، «تاب آوری اجتماعی راز موفقیت در جنگ تحمیلی»، ایلنا.]</ref>
* '''شبکه‌های حمایت غیررسمی:''' نهادهای [[خانواده]]، [[همسایگی]] و شبکه‌های محلی با ارائه حمایت‌های مادی و روانی، احساس انزوا را در زمان بحران کاهش می‌دهند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1151955/ابعاد-فرهنگی-تاب-آوری-در-جنگ «ابعاد فرهنگیِ تاب‌آوری در جنگ»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> استفاده از [[مسجد|مساجد]] و گروه‌های داوطلب مردمی از ارکان این حمایت‌ها ذکر شده است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1766252-تاب-آوری-اجتماعی-راز-موفقیت-در-جنگ-تحمیلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، «تاب آوری اجتماعی راز موفقیت در جنگ تحمیلی»، ایلنا.]</ref>
* '''ملت‌بودگی و ناسیونالیسم تمدنی:''' پیوند سرنوشت مردم با تمامیت ارضی، همبستگی داخلی را در برابر تهدیدات بیرونی و پروژه‌های تغییر نظام تقویت کرده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1148898/ملت-بودگی-راز-تاب-آوری-ایران-جنگ-استقلال-ایران-در-مرکز-دومینوی-قرن-سیاسی-جدید فاتح، ««ملت‌بودگی»، راز تاب آوری ایران / جنگ استقلال «ایران»، در مرکز «دومینوی قرن سیاسی جدید»»، وب‌سایت، عصر ایران]؛ [https://www.tabnak.ir/fa/news/1314801/چرا-حملات-اسرائیل-باعث-تغییر-نظام-ایران-نشد-مساله-آمریکا-و-اسرائیل-ایران-است-نه-نظام-آن «چرا حملات اسرائیل باعث تغییر نظام ایران نشد؟/ مسئله آمریکا و اسرائیل «ایران» است نه نظام آن»، وب‌سایت تابناک.]</ref> پرهیز از [[شی‌ءانگاری]] بخش‌هایی از جامعه مانند تفاوت‌های قومی برای حفظ این پیوستگی هویتی ضروری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''ملت‌بودگی و ناسیونالیسم تمدنی:''' پیوند سرنوشت مردم با تمامیت ارضی، همبستگی داخلی را در برابر تهدیدات بیرونی و پروژه‌های تغییر نظام تقویت کرده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1148898/ملت-بودگی-راز-تاب-آوری-ایران-جنگ-استقلال-ایران-در-مرکز-دومینوی-قرن-سیاسی-جدید فاتح، ««ملت‌بودگی»، راز تاب آوری ایران / جنگ استقلال «ایران»، در مرکز «دومینوی قرن سیاسی جدید»»، وب‌سایت، عصر ایران]؛ [https://www.tabnak.ir/fa/news/1314801/چرا-حملات-اسرائیل-باعث-تغییر-نظام-ایران-نشد-مساله-آمریکا-و-اسرائیل-ایران-است-نه-نظام-آن «چرا حملات اسرائیل باعث تغییر نظام ایران نشد؟/ مسئله آمریکا و اسرائیل «ایران» است نه نظام آن»، وب‌سایت تابناک.]</ref> پرهیز از [[شیءانگاری]] بخش‌هایی از جامعه مانند تفاوت‌های قومی برای حفظ این پیوستگی هویتی ضروری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207036/از-هجوم-اسکندر-تا-بحران-های-امروز-تاب-آوری-تمدن-ایرانی-چگونه «از هجوم اسکندر تا بحران‌های امروز؛ تاب‌آوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''نقش رهبری:''' در گفتمان سیاسی ایران، دشمن‌شناسی و اعتماد به الگوهای ارائه‌شده از سوی حاکمیت و جایگاه رهبری جمهوری اسلامی ایران، از عوامل جلوگیری از فروپاشی سیاسی در مواقع بحرانی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور.]</ref>
* '''نقش رهبری:''' در گفتمان سیاسی ایران، دشمن‌شناسی و اعتماد به الگوهای ارائه‌شده از سوی حاکمیت و جایگاه [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبری جمهوری اسلامی ایران]]، از عوامل جلوگیری از فروپاشی سیاسی در مواقع بحرانی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://paydarymelli.ir/fa/news/61307/درایت-رهبری-رکن-تاب‌آوری-کشور-در-برابر-کارزار-فشار-حداکثری «درایت «رهبری» رکن تاب‌آوری کشور در برابر کارزار فشار حداکثری»، وب‌سایت سازمان غیر عامل کشور.]</ref>


== بعد ژئوپلیتیک و راهبردی ==
== بعد ژئوپلیتیک و راهبردی ==
خط ۷۳: خط ۷۲:


== چالش‌های ساختاری تاب‌آوری در ایران ==
== چالش‌های ساختاری تاب‌آوری در ایران ==
در کنار مؤلفه‌های مثبت، کارشناسان چالش‌هایی را برای تاب‌آوری ایرانی برمی‌شمارند که شامل غلبه رویکرد امنیتی،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص17.]</ref> فساد ساختاری، بی‌اعتمادی اجتماعی،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص17.]</ref> فرسودگی اخلاقی<ref>[https://www.resiliency.ir/تابآوری-و-فرسودگی-اخلاقی/ مقدسی، «تاب‌آوری و فرسودگی اخلاقی»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران.]</ref> و مخاطرات سلامت روان ناشی از انباشت مشکلات اقتصادی است.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> با این حال، مقایسه تاریخی نشان می‌دهد ثبات داخلی و حفظ تمامیت ارضی در دهه‌های اخیر نسبت به مقاطع گذشته افزایش یافته است.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=تاب‌آوری-ایران-در-بزنگاه-بحران-جهانی_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تاب‌آوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref>  
در کنار مؤلفه‌های مثبت، کارشناسان چالش‌هایی را برای تاب‌آوری ایرانی برمی‌شمارند که شامل غلبه رویکرد امنیتی،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص17.]</ref> فساد ساختاری، بی‌اعتمادی اجتماعی،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص17.]</ref> فرسودگی اخلاقی<ref>[https://www.resiliency.ir/تابآوری-و-فرسودگی-اخلاقی/ مقدسی، «تاب‌آوری و فرسودگی اخلاقی»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران.]</ref> و مخاطرات سلامت روان ناشی از انباشت مشکلات اقتصادی است.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> با این حال، مقایسه تاریخی نشان می‌دهد ثبات داخلی و حفظ تمامیت ارضی در دهه‌های اخیر نسبت به مقاطع گذشته افزایش یافته است.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=تاب‌آوری-ایران-در-بزنگاه-بحران-جهانی_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تاب‌آوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref>


== آینده تاب‌آوری ایرانی ==
== آینده تاب‌آوری ایرانی ==
خط ۱۱۳: خط ۱۱۲:
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری هویت‌محور»،'' وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری هویت‌محور»،'' وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری و فرسودگی اخلاقی''»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران. تاریخ درج مطلب: ۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری و فرسودگی اخلاقی''»، وب‌سایت خانه تاب‌آوری ایران. تاریخ درج مطلب: ۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری اجتماعی چیست؟''»، وب‌سایت خانه تاب‌آوران ایران، تاریخ بازدید: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش.  
* مقدسی، محمد رضا، «''تاب‌آوری اجتماعی چیست؟''»، وب‌سایت خانه تاب‌آوران ایران، تاریخ بازدید: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{تاب‌آوری}}
[[رده:تاب‌آوری]]
[[رده:روان‌شناسی اجتماعی]]
[[رده:فرهنگ در ایران]]
[[رده:هویت ایرانی]]