حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
جز ویکی سازی |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =اخلاق جنسی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =10/9 | |||
| تاریخ پادکست =18-3-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''اخلاق جنسی'''</big>؛ قواعد غیرالزامی حاکم بر روابط جنسی. <br> | <big>'''اخلاق جنسی'''</big>؛ قواعد غیرالزامی حاکم بر روابط جنسی. <br> | ||
| خط ۴: | خط ۳۴: | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
اخلاق جنسی، ناظر به [[روابط دختر و پسر|روابط دو جنس مخالف]]،<ref>. مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1398ش، ص66.</ref> بخشی از اخلاق عام است که به عادات، ملکات و روشهای انسانی مرتبط با غریزه جنسی میپردازد<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص21-22.</ref> و از هنجارهای حاکم بر آنها و نیز از ابعاد فعالیت صحیح و غیرصحیح غریزه جنسی سخن میگوید و [[رابطه جنسی سالم]] را از ناروا متمایز میسازد.<ref>. غلامی، اخلاق و رفتارهای جنسی، 1386ش، ص16.</ref> | اخلاق جنسی، ناظر به [[روابط دختر و پسر|روابط دو جنس مخالف]]،<ref>. مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1398ش، ص66.</ref> بخشی از اخلاق عام است که به عادات، ملکات و روشهای انسانی مرتبط با غریزه جنسی میپردازد<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص21-22.</ref> و از هنجارهای حاکم بر آنها و نیز از ابعاد فعالیت صحیح و غیرصحیح غریزه جنسی سخن میگوید و [[رابطه جنسی سالم]] را از روابط ناروا متمایز میسازد.<ref>. غلامی، اخلاق و رفتارهای جنسی، 1386ش، ص16.</ref> | ||
==مسائل و ابعاد اخلاق جنسی== | ==مسائل و ابعاد اخلاق جنسی== | ||
موضوعاتی همانند حیای زن، غیرت ناموسی مرد، عفاف، وفاداری زن به شوهر، ستر عورت، پوشاندن [[بدن]] از نامحرم، منع زنا، ممنوعیت لذت بصری و لمسی از غیر همسر، منع [[ازدواج]] با محارم، منع نزدیکی با زن در ایام عادت، منع انتشار تصاویر قبیحه و تقدس یا پلیدی تجرد، ذیل اخلاق جنسی مطرح میشوند.<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص21-22.</ref> وجه مشترک تمام این موضوعات در اخلاق و هنجارهای حاکم بر روابط زن و مرد خلاصه میشود؛<ref>غلامی، اخلاق و رفتارهای جنسی، 1386ش، ص17.</ref> [[غیرت]]، [[عفت]]،<ref>. مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1398ش، ص66.</ref> [[حیا]] و پوشش چهار مفهوم کلیدی در حوزۀ اخلاق جنسی است.<ref>. متقیفر، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، 1389ش، ص37.</ref> | موضوعاتی همانند حیای زن، غیرت ناموسی مرد، عفاف، وفاداری زن به شوهر، ستر عورت، پوشاندن [[بدن]] از نامحرم، منع زنا، ممنوعیت لذت بصری و لمسی از غیر همسر، منع [[ازدواج]] با محارم، منع نزدیکی با زن در ایام عادت، منع انتشار تصاویر قبیحه و تقدس یا پلیدی تجرد، ذیل [[اخلاق جنسی]] مطرح میشوند.<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص21-22.</ref> وجه مشترک تمام این موضوعات در اخلاق و هنجارهای حاکم بر روابط زن و مرد خلاصه میشود؛<ref>غلامی، اخلاق و رفتارهای جنسی، 1386ش، ص17.</ref> [[غیرت]]، [[عفت]]،<ref>. مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1398ش، ص66.</ref> [[حیا]]، [[حجاب]] و پوشش چهار مفهوم کلیدی در حوزۀ اخلاق جنسی است.<ref>. متقیفر، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، 1389ش، ص37.</ref> | ||
==رویکردها دربارۀ آمیزش جنسی== | ==رویکردها دربارۀ آمیزش جنسی== | ||
===رهبانیت=== | ===رهبانیت=== | ||
اخلاق مبتنی بر رهبانیت معتقد به پلیدی ذاتی علاقه و آمیزش جنسی حتی با همسر شرعی و قانونی است؛ این اخلاق، غالبا در مسیحیت و دین بودا مشاهده شده است و میان اسنیتهای یهودی و همچنین طریقه کلبیون در یونان و روم نیز رواج داشته است؛ علتهای مختلفی درباره اینگونه اخلاق جنسی بیان شده است، بهعنوان مثال انگارۀ پلیدی علاقه و آمیزش جنسی میان مسیحیان، برگرفته از تفسیری است که آنها از مجرد زیستن حضرت عیسی دارند. کلیسای مسیحی بهدلیل ضرورت تولید نسل و همچنین جلوگیری از آمیزش بیقیدوبند مردان و زنان، ازدواج را پذیرفته است، اما ازدواج را نافیِ پلیدی ذاتی آمیزش جنسی نمیداند.<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص10-15.</ref> | اخلاق مبتنی بر رهبانیت معتقد به پلیدی ذاتی علاقه و آمیزش جنسی حتی با همسر شرعی و قانونی است؛ این اخلاق، غالبا در [[ازدواج در مسیحیت|مسیحیت]] و دین بودا مشاهده شده است و میان اسنیتهای [[ازدواج در آیین یهودیت|یهودی]] و همچنین طریقه کلبیون در یونان و روم نیز رواج داشته است؛ علتهای مختلفی درباره اینگونه اخلاق جنسی بیان شده است، بهعنوان مثال انگارۀ پلیدی علاقه و آمیزش جنسی میان مسیحیان، برگرفته از تفسیری است که آنها از مجرد زیستن حضرت عیسی دارند. کلیسای مسیحی بهدلیل ضرورت تولید نسل و همچنین جلوگیری از آمیزش بیقیدوبند مردان و زنان، [[ازدواج]] را پذیرفته است، اما ازدواج را نافیِ پلیدی ذاتی آمیزش جنسی نمیداند.<ref>. مطهری، اخلاق جنسی، بیتا، ص10-15.</ref> | ||
===آزادی جنسی=== | ===آزادی جنسی=== | ||
| خط ۴۲: | خط ۷۲: | ||
===هنجارهای اخلاقی در روابط زن و مرد غیرزوج=== | ===هنجارهای اخلاقی در روابط زن و مرد غیرزوج=== | ||
برخی از این اصول مشترک بین زنان و مردان و برخی مختص به جنس خاصی است. طراحی فضای اجتماعی بهگونهای که کمترین ارتباط بین زنان و مردان صورت بگیرد،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/58116/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C . پاکنیا، «معاشرت با نامحرم از نگاه نبوی»، 1385ش.]</ref> پرهیز از شوخی با | برخی از این اصول مشترک بین زنان و مردان و برخی مختص به جنس خاصی است. طراحی فضای اجتماعی بهگونهای که کمترین ارتباط بین زنان و مردان صورت بگیرد،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/58116/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C . پاکنیا، «معاشرت با نامحرم از نگاه نبوی»، 1385ش.]</ref> پرهیز از [[شوخی با نامحرم]]،<ref>[http://noo.rs/Gq3Vv . حر عاملی، وسائل الشیعه، 1416ق، ج20، ص197.]</ref> پرهیز از [[چشم چرانی]]<ref>. طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ق، ج15، ص111.</ref> و عدم آزادی مطلق در روابط جنسی، از اصول مشترک اخلاقی میان زنان و مردان است؛ بر این اساس زن، در خارج از محیط خانوادگی حق تحریک و تهییج جنس مخالف را ندارد. | ||
مرد نیز خارج از محیط خانواده حق التذاذ جنسی، چشمچرانی و لمس زنان را ندارد.<ref>. مطهری، روابط زن و مرد در اسلام، بیتا، ص23-29.</ref> رعایت عفت در پوشش نیز از جمله اصولی است که شایسته تمام زنان و مردان است، اما در زنان بهدلیل جذابیت فطری آنها شایستهتر است.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa9335 . «پوشیدن لباس تنگ و چسبان، برای زن و مرد چه حکمی دارد؟»، وبسایت اسلام کوئست.]</ref> همچنین شایسته است که زنان از آشکار کردن زینتهای جاذب توجه مردان و نازک کردن صدا هنگام صحبت کردن با مردان نامحرم، پرهیز کنند. مردان نیز شایسته است که از ورود بیاجازه و بدون اعلام به حریم زنان، خودداری کنند. همچنین درخواست از زنان بهتر است با حفظ حریم یا از پشت پرده و حائل باشد.<ref>[https://akhlagh.morsalat.ir/article_68059_418e0e025da71877cbbf83c8e189bde5.pdf زاده عبداللهی، «هنجارهای اخلاقی حاکم بر ارتباط با ناهمجنس در قرآن با تمرکز بر سورههای احزاب و نور»، 1398ش، ص178-182.]</ref> | مرد نیز خارج از محیط خانواده حق التذاذ جنسی، چشمچرانی و لمس زنان را ندارد.<ref>. مطهری، روابط زن و مرد در اسلام، بیتا، ص23-29.</ref> رعایت عفت در پوشش نیز از جمله اصولی است که شایسته تمام زنان و مردان است، اما در زنان بهدلیل جذابیت فطری آنها شایستهتر است.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa9335 . «پوشیدن لباس تنگ و چسبان، برای زن و مرد چه حکمی دارد؟»، وبسایت اسلام کوئست.]</ref> همچنین شایسته است که زنان از آشکار کردن زینتهای جاذب توجه مردان و نازک کردن صدا هنگام صحبت کردن با مردان نامحرم، پرهیز کنند. مردان نیز شایسته است که از ورود بیاجازه و بدون اعلام به حریم زنان، خودداری کنند. همچنین درخواست از زنان بهتر است با حفظ حریم یا از پشت پرده و حائل باشد.<ref>[https://akhlagh.morsalat.ir/article_68059_418e0e025da71877cbbf83c8e189bde5.pdf زاده عبداللهی، «هنجارهای اخلاقی حاکم بر ارتباط با ناهمجنس در قرآن با تمرکز بر سورههای احزاب و نور»، 1398ش، ص178-182.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| خط ۵۹: | خط ۹۰: | ||
*مطهری، مرتضی، خانواده و اخلاق جنسی، قم، صدرا، 1398ش. | *مطهری، مرتضی، خانواده و اخلاق جنسی، قم، صدرا، 1398ش. | ||
*مطهری، مرتضی، روابط زن و مرد در اسلام، قم، صدرا، بیتا. | *مطهری، مرتضی، روابط زن و مرد در اسلام، قم، صدرا، بیتا. | ||
*مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، قم، صدرا، بیتا. | *مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، قم، صدرا، بیتا. | ||