تجارت جنسی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات مفهوم|تصویر=صنعت سکس۲.jpg|زیرنویس تصویر=فروش زنان اروپایی برای بردگی جنسی در اسرائیل|image_alt=فروش زنان اروپایی برای بردگی جنسی در اسرائیل|فایل پادکست=|حجم فایلپادکست=|تاریخ پادکست=|زیرنویس عنوان=|عنوان اصلی=|عنوان انگلیسی=|عنوان عربی=|عنوان علمی=|شاخه علمی=|نوع مفهوم=|معنای اصطلاحی=|حوزه کاربرد=|گستره جغرافیایی=|منشأ تاریخی=|نخستین کاربرد=|ریشه واژه=|مرتبط با=|اهمیت=|مبدع=|مروج=|مقدس برای=|مورد احترام=|آثار مرتبط=}}

 

تجارت جنسی به مبادله یا بهره‌کشی جنسی در ازای پول یا سایر منافع گفته می‌شود و یکی از ابعاد صنعت سکس است. این پدیده اشکال گوناگونی، از جمله [[روسپی‌گری]]، [[برده‌داری جنسی|بردگی جنسی]] و [[پورنوگرافی]] را دربر می‌گیرد و از منظرهای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی بررسی می‌شود. پژوهش‌ها، عواملی مانند [[سرمایه‌داری]]، [[فقر]]، نابرابری، [[قاچاق انسان]]، ضعف حمایت‌های اجتماعی و تقاضای بازار را از زمینه‌های گسترش آن دانسته‌اند.

تجارت جنسی به خرید، فروش، انتقال یا بهره‌برداری از اشخاص با هدف انجام فعالیت‌های جنسی گفته می‌شود و در بسیاری از موارد با قاچاق انسان، اجبار یا سایر اشکال جرائم سازمان‌یافته همراه است. این پدیده از سودآورترین فعالیت‌های غیرقانونی در جهان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> در پژوهش‌ها، افراد درگیر در تجارت جنسی بر اساس میزان اختیار و اجبار به دو گروه کلی تقسیم شده‌اند: افرادی که به‌صورت داوطلبانه وارد فعالیت‌های جنسی تجاری می‌شوند و افرادی که با زور، فریب، تهدید یا سوءاستفاده از موقعیت به این فعالیت‌ها کشانده می‌شوند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> تجارت جنسی از زیرشاخه‌های [[صنعت سکس]] محسوب می‌شود. صنعت سکس مفهومی گسترده‌تر است و مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با کالاها و خدمات جنسی، از جمله [[روسپی‌گری]]، تولید و توزیع [[پورنوگرافی]] و سایر فعالیت‌های درآمدزا در این حوزه را دربر می‌گیرد.<ref name=":0">[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص221.]</ref><ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref>

مؤلفه‌های تجارت جنسی عبارتند از:  

* '''ارائه‌دهنده خدمت:''' ارائه‌دهندگان عمدتاً [[زن]] و در موارد نادر، [[مرد]] هستند.

* '''فقدان پیوند عاطفی:''' این روابط فاقد دلبستگی عاطفی است و عمل جنسی به‌صورت مکانیکی و تکرارپذیر انجام می‌شود.

* '''انگیزه مالی:''' هدف اصلی کسب درآمد است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص222.]</ref>

طبق گزارش گروه کارشناسان شورای اروپا، سودآوری تجارت زنان در دهه‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته؛ به‌طوری‌که تنها در اروپای شرقی سالانه ۱۳ میلیارد دلار سود به همراه دارد.<ref>اشتری، ‌قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص33.</ref> همچنین، [[کمیسیون مقام زن ملل متحد|کمیسیون مقام زن]]، سود سالانه تجارت جنسی زنان و کودکان را ۸ میلیارد دلار اعلام کرده است.<ref>مهرآراد، زمینه روانشناسی اجتماعی، 1373ش، ص160.</ref>

==کارگزاران تجارت جنسی==

[[پرونده:صنعت سکس۱.jpg|جایگزین=سولومون فریدمن؛ خاخام یهودی|بندانگشتی|سولومون فریدمن؛ خاخام یهودی مالک بزرگ‌ترین وب‌سایت ارائه‌کننده‌ محتوای پورنوگرافی در جهان]]

تمام اشخاصی که از طریق تولید محتوای صوتی، تصویری یا متنی در زمینه پورنوگرافی فعالیت می‌کنند، بخشی از کارگزاران تجارت جنسی به‌شمار می‌روند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/443541/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%A2%D9%86-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%86%D9%88%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF طاهری‌پور، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»،  1398ش، ص231.]</ref> مهم‌ترین کارگزاران این عرصه عبارتند از:

* تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و نگهدارندگان محتوای پورنوگرافیک.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص212.]</ref>

* واسطه‌گران و دلالان برقراری روابط جنسی.

* مؤسسان و مدیران روسپی‌خانه‌ها و اماکن ارائه خدمات جنسی.<ref>زراعت، قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی، 1380ش، ص480.</ref>

== عوامل گسترش تجارت جنسی ==

گسترش تجارت جنسی در جوامع گوناگون، متأثر از عوامل مختلفی است؛ ازجمله:

* [[پرونده:صنعت-سکس۵.jpg|جایگزین=پنجره‌های چراغ‌قرمز در منطقهٔ سرخ آمستردام|بندانگشتی|پنجره‌های چراغ‌قرمز در منطقهٔ سرخ آمستردام؛ محل فعالیت قانونی تن‌فروشی در هلند.]]'''وضعیت حقوقی و اجتماعی:''' پژوهش‌ها نشان می‌دهد در کشورهایی که روسپی‌گری به‌صورت قانونی یا عرفی پذیرفته شده است، زمینه گسترش تجارت جنسی بیشتر است؛ هرچند این پدیده در جوامع مختلف تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی قرار دارد.<ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص15.</ref>

* '''عوامل خانوادگی:''' از هم‌گسیختگی خانواده، فقدان نظارت و حمایت عاطفی، تعارض‌های خانوادگی و ضعف کنترل بر روابط و [[سبک زندگی]] فرزندان، از عوامل اجتماعی مؤثر بر افزایش آسیب‌پذیری افراد در برابر تجارت جنسی دانسته شده است.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»،  1389ش، ص8 و 12.]</ref> همچنین برخی پژوهش‌ها، قرار گرفتن کودکان و نوجوانان در معرض محتوای جنسی یا رفتارهای نامناسب در محیط خانواده را از عوامل افزایش خطر انحرافات جنسی معرفی کرده‌اند.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»،  1389ش، ص10.]</ref>

* '''جهانی‌شدن اقتصاد:''' جهانی‌شدن اقتصاد، توسعه فناوری‌های ارتباطی و گسترش گردشگری بین‌المللی، زمینه شکل‌گیری بازارهای فراملی تجارت جنسی و رشد گردشگری جنسی را فراهم کرده است.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»،  1384ش، ص333.]</ref> برخی مطالعات، افزایش تقاضا در کشورهای ثروتمند و جذب زنان و کودکان از کشورهای کم‌درآمد را از پیامدهای این روند دانسته‌اند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»،  1384ش، ص348.]</ref><ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص229.</ref> بر پایه برخی دیدگاه‌های اقتصاد سیاسی، جهانی‌شدن سرمایه‌داری، به صنعتی‌شدن و فراملی‌شدن تجارت جنسی و کالایی‌شدن [[بدن]] انسان، به‌ویژه زنان و کودکان، انجامیده است.<ref>[http://www.negaresh.de/?p=1987 پولین، «جهانی شدن تجارت سکس»، وب‌سایت نگرش.]</ref> در همین چارچوب، فقر،<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref> بیکاری، نابرابری اقتصادی، [[مهاجرت]]، سودآوری بالای تجارت جنسی و <ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص68-69.]</ref> [[زنانه‌شدن فقر]] از مهم‌ترین عوامل اقتصادی این پدیده به شمار می‌روند.<ref> [https://journals.usb.ac.ir/article_5586.html کریمی، و دیگران، «از فقر تا فحشاء؛از ثروت تا قدرت: تحلیل گفتمان انتقادی داستان مارتا البانیه نوشته جبران خلیل جبران»،  1399ش، ص198-202.]</ref>

* '''عوامل فرهنگی و نهادی:''' ضعف [[جامعه‌پذیری]]، کاهش پای‌بندی به ارزش‌های دینی،<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، خانواده و روسپیان خیابانی، 1389ش، ص15.]</ref> شیوع انحرافات اخلاقی،<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص52.]</ref> ناکارآمدی نهادهای فرهنگی و آموزشی، دگرگونی ارزش‌های اجتماعی<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص41 و 45.]</ref> و همچنین فساد در دستگاه‌های اداری، قضایی و انتظامی، از عوامل مؤثر بر گسترش تجارت جنسی معرفی شده‌اند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref>

* '''جنگ و بحران‌ها:''' [[جنگ]]، درگیری‌های داخلی و بلایای طبیعی با افزایش فقر، آوارگی و بی‌ثباتی اجتماعی، زمینه سوءاستفاده از زنان و کودکان و گسترش تجارت جنسی را فراهم می‌کنند.<ref>معتمدی و مستوفی‌فر، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، 1388ش، ص151.</ref> در این زمینه، جنگ‌های منطقه‌ای و بحران‌های انسانی در برخی کشورهای آسیا و آفریقا از عوامل مؤثر بر افزایش قاچاق و بهره‌کشی جنسی گزارش شده‌اند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»،  1387ش، ص122.]</ref><ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص69.</ref>

[[پرونده:صنعت سکس.jpg|جایگزین=خالکوبی بدن بردگان جنسی|بندانگشتی|براساس گزارش آژانس ملی جرایم بریتانیا (NCA)، برخی باندهای قاچاق با خالکوبی بدن بردگان جنسی، آنان را کنترل می‌کردند.]]

تجارت جنسی دارای پیامدهای اقتصادی و اجتماعی متعددی است. از نظر اقتصادی، این پدیده با ایجاد بازارهای غیررسمی و اقتصاد زیرزمینی، زمینه فعالیت شبکه‌های سازمان‌یافته و مجرمانه را فراهم می‌کند. همچنین مقابله با آن، ارائه خدمات حمایتی و بازتوانی افراد درگیر، هزینه‌هایی را برای نهادهای عمومی و خانواده‌ها به همراه دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223.]</ref> از نظر اجتماعی نیز، با افزایش خشونت، تبعیض و تقویت نگاه ابزاری به زنان مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223-226.]</ref>

در پژوهش‌های مربوط به پیشگیری و مقابله با تجارت جنسی، راهکارهایی مانند تقویت و اجرای قوانین، حمایت حقوقی و اجتماعی از افراد درگیر، افزایش آگاهی عمومی، توانمندسازی اقتصادی زنان و دختران، گسترش فرصت‌های اشتغال و کاهش عوامل زمینه‌ساز ورود به تجارت جنسی پیشنهاد شده است.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص85-93.]</ref> همچنین برخی مطالعات، افزایش مشارکت زنان در فرایندهای تصمیم‌گیری و تقویت دسترسی آنان به حقوق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و سیاسی را از راهبردهای کاهش زمینه‌های گسترش تجارت جنسی معرفی کرده‌اند.<ref>اشتری، ‌قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص146.</ref>

== منابع ==

* آشوری، محمد و وروایی، اکبر، «خانواده و روسپیان خیابانی»، فصلنامه حقوق، دوره ۴۰، شماره ۱، بهار ۱۳۸۹ش.

* اشتری، بهناز، قاچاق زنان: بردگی معاصر، تهران، میزان، ۱۳۸۵ش.

* السان، مصطفی، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال چهارم، شماره ۱۶، ۱۳۸۴ش.

* بهرامی، طاهره، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»، فصلنامه الکترونیکی پژوهش‌های حقوقی قانون‌یار، دوره دوم، شماره پنجم، بهار ۱۳۹۸ش.

* پولین، ریچارد، «جهانی شدن تجارت سکس»، وب‌سایت نگرش، تاریخ درج مطلب: ۲۹ می ۲۰۰۴م.

* رمضان‌نرگسی، رضا، بررسی پدیده قاچاق زنان، قم، مرکزپژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، ۱۳۸۳ش.

* زراعت، عباس، قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی، تهران، ققنوس، ۱۳۸۰ش.

* طاهری‌پور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، پژوهش دینی، شماره ۳۹، ۱۳۹۸ش.

* قنبری، حسین و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»، پژوهش‌های اخلاق، سال دوازدهم، شماره ۳، بهار ۱۴۰۱ش.

* کریمی، عباس و دیگران، «از فقر تا فحشاء؛ از ثروت تا قدرت: تحلیل گفتمان انتقادی داستان مارتا البانیه نوشته جبران خلیل جبران»، پژوهش‌نامه ادب غنایی، سال هجدهم، شماره ۳۵، پاییز و زمستان۱۳۹۹ش.

* کولایی، الهه وهاشمی، طاهره سادات، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، آیین، شماره ۱۹ و ۲۰، بهمن و اسفند ۱۳۸۷ش.

* معتمدی، هادی و مستوفی‌فر، فرزانه، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام: مرکز تحقیقات استراتژیک، ۱۳۸۸ش.

* مک‌کیب، کیمبرلی و مانیان، سابینا، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، مترجمان سمانه سادات سدیدپور و فروغ شجاع‌نوری، تهران، پارس کتاب، ۱۳۹۷ش.

* مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، سال ۱۳۸۴ش.

[[رده:مصورسازی]]