بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''خانواده طیب؛'''</big> کانون آرامش، امنیت، صمیمیت و تجلیبخش حیات طیبه قرآنی. | <big>'''خانواده طیب؛'''</big> کانون آرامش، امنیت، صمیمیت و تجلیبخش حیات طیبه قرآنی. | ||
خانواده طیب، الگوی خانواده مطلوب در فرهنگ اسلامی بوده، سازگاری، امنیت و آرامش از ویژگیهای آن است. خانواده طیب بر بنیاد ازدواج طیب ساخت مییابد، عقاید و ارزشهای حاکم بر آن توحیدی است. نقشهای جنسیتی زن و مرد از امور عبادی دانسته شده و هرکدام در صدد تحصیل رضایت همدیگر هستند. معیشت خانواده طیب از روزی حلال تأمین میشود و محیطی برای پرورش انسانهای صالح است. | خانواده طیب، الگوی [[خانواده]] مطلوب در فرهنگ اسلامی بوده، سازگاری، امنیت و آرامش از ویژگیهای آن است. خانواده طیب بر بنیاد ازدواج طیب ساخت مییابد، عقاید و ارزشهای حاکم بر آن توحیدی است. نقشهای جنسیتی [[زن]] و مرد از امور عبادی دانسته شده و هرکدام در صدد تحصیل رضایت همدیگر هستند. معیشت خانواده طیب از روزی حلال تأمین میشود و محیطی برای پرورش انسانهای صالح است. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
مفهوم محوری در خانواده طیب، حیات طیبه است. حيات، ضد مرگ و داراي مراتب است.<ref>ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ج 14، ذیل واژه حیا.</ref> طیب یعنی لذتبخش<ref>راغب اصفهانى، المفردات، 1412ق. ذیل واژه طیب.</ref> که با نفس انسان سازگار بوده و موجب انبساط و کمال او میشود.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج17، ص29.</ref> طیب در قرآن برای توصيف انسان، كلام، مال، شهر، رزق، باد، مسكن، فرشته و درخت آمده و در مقابل آن خبيث است. <ref>قرائتى، تفسير نور، 1383ش. ج8، ص168.</ref> حیات طیب مرتبه عالی از حیات است، حیاتی خالص و بدون خباثت.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج12، ص493-491.</ref> حیات طیب، ابعادش سازگار، دلگرم کننده و فاقد نگرانى است.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج3، ص274.</ref> حیات طیب از طریق ایمان و عمل صالح کسب میشود.<ref>سوره نحل، آیه 97.</ref> خانواده طیب از مصادیق کلمه طیبه است، خاصیتش این است که مرتب از خود برکت میتراود و به پیرامون خودش نفوذ میدهد.<ref>«خانواده و ازدواج از نگاه رهبری»، وبسایت کیهان.https://kayhan.ir/fa/news/128929/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C</ref> از جلوههای حیات طیب در خانواده، آرامش، صمیمیت و امنیت است.<ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص3. https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> | مفهوم محوری در خانواده طیب، حیات طیبه است. حيات، ضد مرگ و داراي مراتب است.<ref>ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ج 14، ذیل واژه حیا.</ref> طیب یعنی لذتبخش<ref>راغب اصفهانى، المفردات، 1412ق. ذیل واژه طیب.</ref> که با نفس انسان سازگار بوده و موجب انبساط و کمال او میشود.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج17، ص29.</ref> طیب در قرآن برای توصيف انسان، كلام، مال، شهر، رزق، باد، مسكن، فرشته و درخت آمده و در مقابل آن خبيث است. <ref>قرائتى، تفسير نور، 1383ش. ج8، ص168.</ref> حیات طیب مرتبه عالی از حیات است، حیاتی خالص و بدون خباثت.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج12، ص493-491.</ref> حیات طیب، ابعادش سازگار، دلگرم کننده و فاقد نگرانى است.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج3، ص274.</ref> حیات طیب از طریق ایمان و عمل صالح کسب میشود.<ref>سوره نحل، آیه 97.</ref> خانواده طیب از مصادیق کلمه طیبه است، خاصیتش این است که مرتب از خود برکت میتراود و به پیرامون خودش نفوذ میدهد.<ref>«خانواده و ازدواج از نگاه رهبری»، وبسایت کیهان.https://kayhan.ir/fa/news/128929/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C</ref> از جلوههای حیات طیب در خانواده، آرامش، صمیمیت و امنیت است.<ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص3. https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
از منظر مفسران قرآن، مراد از كلمه طيب در آیه 24 سوره ابراهیم، عقايد حقى است كه ريشه در قلب انسانها دارد.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج12، ص74-72.</ref> عزت فردی، خانوادگی و اجتماعی زن و مرد در داشتن عقاید طیب و عمل صالح است.<ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج18، ص194. </ref> روابط اعضای خانواده، بر بنیاد بندگی خدا استوار است، دارای گفتار طیب و حسن معاشرت بوده، <ref>سوره نساء، آیه 19.</ref> از گمراهی همدیگر جلوگیری میکنند.<ref>حقخواه و محمدحسنی، «پیشرفت فرهنگی و جایگاه حیات طیبه در فقه خانواده»، 1395ش. ص70.</ref> مراد از گفتار طيب، طاهر بودن كلام از هرگونه لغو، شتم، خشونت و ساير كدورتها است.<ref>طباطبائی، الميزان، 1363ش، ج12، ص344.</ref> مرد، متناسب با ایمانش، به همسر خود محبت میکند.<ref> نورى، مستدرك الوسائل، 1408ق، ج14، ص157.</ref> زنی که به همسرش احترام گذاشته و او را دلداری دهد، پاداش او بهشت و اجر شهید است.<ref> طبرسى، مكارم الأخلاق، 1412ق، ص200.</ref> زن دوران بارداری خود را جهاد در راه خدا میداند.<ref>مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج100، ص252.</ref> مرد، همسرش را امانت الهی دانسته،<ref>نوری، مستدرك الوسائل، 1408ق، ج14، ص255.</ref> سعی میکند در مقابلش اف نگوید.<ref>نورى، مستدركالوسائل،1408ق، ج 14، ص252. </ref> فرزندان اطاعت از والدین خود را در ردیف اطاعت از خدا دانسته و به خود اجازه نمیدهند که به آنها حتی اف بگویند.<ref>سوره اسرا، آیه 23.</ref> مرد، همکاری <ref>مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج101، ص132.</ref> و نشستن در کنار همسرش را عبادت دانسته<ref>ابن ابیفراس، مجموعه ورام، 1410ق، ج2، ص122. </ref> و جهاد زن، خوب شوهرداری کردن تلقی میشود.<ref>كلينى، الكافي، 1407ق، ج5، ص9.</ref> بهترين زن، کسی است که همسرش را در امر دنيا و آخرت ياري میکند.<ref>ابنبابويه، الخصال، 1362ش، ج1، ص159. </ref> زن طیب مرد طیب را ساخته و مردان طیب جامعه را طیب میسازند.<ref>ماشاءالهزادهکاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص7.https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> خدمت کردن به خانواده، کفاره گناهان کبیره بهشمار میآید.<ref>نورى، مستدركالوسائل، 1408ق، ج13، ص49.</ref> بهترین مرد بهترین سرپرست برای زنان و دختران خود است.<ref>نورى، مستدركالوسائل، 1408ق، ج14، ص255.</ref> | از منظر مفسران قرآن، مراد از كلمه طيب در آیه 24 سوره ابراهیم، عقايد حقى است كه ريشه در قلب انسانها دارد.<ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج12، ص74-72.</ref> عزت فردی، خانوادگی و اجتماعی زن و مرد در داشتن عقاید طیب و عمل صالح است.<ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج18، ص194. </ref> روابط اعضای خانواده، بر بنیاد بندگی خدا استوار است، دارای گفتار طیب و حسن معاشرت بوده، <ref>سوره نساء، آیه 19.</ref> از گمراهی همدیگر جلوگیری میکنند.<ref>حقخواه و محمدحسنی، «پیشرفت فرهنگی و جایگاه حیات طیبه در فقه خانواده»، 1395ش. ص70.</ref> مراد از گفتار طيب، طاهر بودن كلام از هرگونه لغو، شتم، خشونت و ساير كدورتها است.<ref>طباطبائی، الميزان، 1363ش، ج12، ص344.</ref> مرد، متناسب با ایمانش، به همسر خود محبت میکند.<ref> نورى، مستدرك الوسائل، 1408ق، ج14، ص157.</ref> زنی که به همسرش احترام گذاشته و او را دلداری دهد، پاداش او بهشت و اجر شهید است.<ref> طبرسى، مكارم الأخلاق، 1412ق، ص200.</ref> زن دوران بارداری خود را جهاد در راه خدا میداند.<ref>مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج100، ص252.</ref> مرد، همسرش را امانت الهی دانسته،<ref>نوری، مستدرك الوسائل، 1408ق، ج14، ص255.</ref> سعی میکند در مقابلش اف نگوید.<ref>نورى، مستدركالوسائل،1408ق، ج 14، ص252. </ref> فرزندان اطاعت از والدین خود را در ردیف اطاعت از خدا دانسته و به خود اجازه نمیدهند که به آنها حتی اف بگویند.<ref>سوره اسرا، آیه 23.</ref> مرد، همکاری <ref>مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج101، ص132.</ref> و نشستن در کنار همسرش را عبادت دانسته<ref>ابن ابیفراس، مجموعه ورام، 1410ق، ج2، ص122. </ref> و جهاد زن، خوب شوهرداری کردن تلقی میشود.<ref>كلينى، الكافي، 1407ق، ج5، ص9.</ref> بهترين زن، کسی است که همسرش را در امر دنيا و آخرت ياري میکند.<ref>ابنبابويه، الخصال، 1362ش، ج1، ص159. </ref> زن طیب مرد طیب را ساخته و مردان طیب جامعه را طیب میسازند.<ref>ماشاءالهزادهکاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص7.https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> خدمت کردن به خانواده، کفاره گناهان کبیره بهشمار میآید.<ref>نورى، مستدركالوسائل، 1408ق، ج13، ص49.</ref> بهترین مرد بهترین سرپرست برای زنان و دختران خود است.<ref>نورى، مستدركالوسائل، 1408ق، ج14، ص255.</ref> | ||
===3. معیشت طیب=== | ===3. معیشت طیب=== | ||
خداوند طیبات را حلال و خبایث را حرام کرده است.<ref>سوره اعراف، آیه 157.</ref> حلال چيزى است كه تصرف در آن در عرف متشرع، امر طيب و معقول شمرده شود. <ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج5، ص324. </ref> غذاهاى مختلف، آثار اخلاقى متفاوتى در روحيات انسان داشته و انسانها با تغذیه از طیبات، قادر به انجام دادن عمل صالح میشوند. <ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج14، ص255.</ref> رزق طیب شامل درآمد و مصرف میشود. <ref>سوره بقره، آیه267؛ سوره انفال، آیه 69.</ref> از مصادیق رزق طیب، رزق کریم <ref>سوره نور، آیه 26.</ref> و رزق حسن<ref>سوره طلاق، آیه 11.</ref> است. رزق طیب در قرآن، همنشین با مفاهیم ارزشی؛ تقوا،<ref>سوره انفال، آیه 69.</ref> شکر، <ref> سوره بقره، آیه 172.</ref> عمل صالح، <ref> سوره مومنون، آیه 51.</ref> انفاق از طیبات،<ref>سوره بقره، آیه 267.</ref> عدم ایمان به باطل،<ref>سوره نحل، آیه 72.</ref> عدم پیروی از شیطان،<ref>سوره بقره، آیه 168.</ref> عدم کفران، <ref> سوره بقره، آیه 57.</ref> عدم طغیان، <ref>سوره طه، آیه 81.</ref> عدم استکبار و فسق <ref>سوره احقاف، آیه 20.</ref> و عدم اختلاف، <ref>سوره يونس، آیه 93.</ref> استفاده شده است. مرد، معیشت خانواده خود را از رزق طیب تأمین کرده <ref>كلينى، الكافي، 1407ق، ج1، ص411.</ref> و زن با قناعتورزی آن را مدیریت میکند.<ref> | خداوند طیبات را حلال و خبایث را حرام کرده است.<ref>سوره اعراف، آیه 157.</ref> حلال چيزى است كه تصرف در آن در عرف متشرع، امر طيب و معقول شمرده شود. <ref>طباطبایی، الميزان، 1363ش، ج5، ص324. </ref> غذاهاى مختلف، آثار اخلاقى متفاوتى در روحيات انسان داشته و انسانها با تغذیه از طیبات، قادر به انجام دادن عمل صالح میشوند. <ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج14، ص255.</ref> رزق طیب شامل درآمد و مصرف میشود. <ref>سوره بقره، آیه267؛ سوره انفال، آیه 69.</ref> از مصادیق رزق طیب، رزق کریم <ref>سوره نور، آیه 26.</ref> و رزق حسن<ref>سوره طلاق، آیه 11.</ref> است. رزق طیب در قرآن، همنشین با مفاهیم ارزشی؛ تقوا،<ref>سوره انفال، آیه 69.</ref> شکر، <ref> سوره بقره، آیه 172.</ref> عمل صالح، <ref> سوره مومنون، آیه 51.</ref> انفاق از طیبات،<ref>سوره بقره، آیه 267.</ref> عدم ایمان به باطل،<ref>سوره نحل، آیه 72.</ref> عدم پیروی از شیطان،<ref>سوره بقره، آیه 168.</ref> عدم کفران، <ref> سوره بقره، آیه 57.</ref> عدم طغیان، <ref>سوره طه، آیه 81.</ref> عدم استکبار و فسق <ref>سوره احقاف، آیه 20.</ref> و عدم اختلاف، <ref>سوره يونس، آیه 93.</ref> استفاده شده است. مرد، معیشت خانواده خود را از رزق طیب تأمین کرده <ref>كلينى، الكافي، 1407ق، ج1، ص411.</ref> و زن با قناعتورزی آن را مدیریت میکند.<ref>عاملى، وسائل الشيعه، 1409ق، ج20، ص164.</ref> حیات طیب ارتباط مستقیم با قناعت داشته و زندگی گوارا در قناعت است. <ref>خوانسارى، شرح بر غرر الحكم و درر الكلم، 1366ش، ج2، ص383.</ref> زنان بیقناعت مورد غضب الهی هستند.<ref>عاملى، وسائل الشيعه، 1409ق، ج20، ص164. </ref> | ||
===4. منزل طیب=== | ===4. منزل طیب=== | ||
در ادبیات قرآنی، مفهوم مسکن طیب، عمدتا برای محل سکونت در بهشت استفاده شده است،<ref>سوره صف، آیه 12.</ref> اما منزل دنیوی نیز در شرایطی صبغه الهی یافته و پرتوی از مساکن بهشتی دانسته میشود، خانه طیب محل آسایش و آرامش اعضای خانواده، <ref>سوره نحل، آیه 80.</ref> محل تسبیح الهی،<ref>سوره نور، آیه 36.</ref> تلاوت قرآن، <ref>سوره احزاب، آیه 34. </ref> تجلیگاه صفات جمال و جلال ربوبی<ref>سوره نور، آیه 36-35. </ref> و پرورشگاه مردان و زنان با فضیلت است. <ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص8.https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> از مصادیق برجسته منزل طیب؛ مساجد، خانههای انبیاء و اولیای الهی است که از آنها حقایق اسلام و احکام خدا نشر میشود.<ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج3، ص299.</ref> خانه طیب، حریم اهل خانه و دارای قداست است و وارد شدن مؤدبانه از درب منزل از نشانه تقوی بوده،<ref> سوره بقره، آیه 189.</ref> کسی حق ندارد بدون اجازه و سلام کردن وارد منزل دیگری شود. <ref>سوره نور، آیه 27.</ref> وقتی وارد خانه خود میشود نیز باید سلام کند <ref>مجلسى، بحار الأنوار، 1403ق، ج73، ص3.</ref> حتی اگر کسی در آن نباشد باز سلام کند که تحیتی پربرکت و پاکیزه بوده<ref>سوره نور، آیه 61. </ref> و برکت آن به خود انسان بر میگردد.<ref>ابنبابويه، معاني الاخبار، 1377ش، ج1، ص365. </ref> سلام کردن فرشتگان را با انسان مأنوس ساخته و موجب برکت در منزل میشود. <ref>ابنبابويه، علل الشرائع، 1385ش، ج2، ص583.</ref> در خانه طیب کارهای بیرونی به عهده مرد بوده <ref>حميرى، قرب الإسناد، 1413ق. ص52.</ref> و زن متولی امور داخلی منزل است. <ref>پاينده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص614. </ref> لازمه خانهداری دانایی، زیرکی و شادابی بوده و خانه محل تدریس زنان طیب است. زن طیب خانه محقر و فقیر را نیز تبدیل به محل آسایش، فضیلت و خوشبختی افراد میکند.<ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص8-9. https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> | در ادبیات قرآنی، مفهوم مسکن طیب، عمدتا برای محل سکونت در بهشت استفاده شده است،<ref>سوره صف، آیه 12.</ref> اما منزل دنیوی نیز در شرایطی صبغه الهی یافته و پرتوی از مساکن بهشتی دانسته میشود، خانه طیب محل آسایش و آرامش اعضای خانواده، <ref>سوره نحل، آیه 80.</ref> محل تسبیح الهی،<ref>سوره نور، آیه 36.</ref> تلاوت قرآن، <ref>سوره احزاب، آیه 34. </ref> تجلیگاه صفات جمال و جلال ربوبی<ref>سوره نور، آیه 36-35. </ref> و پرورشگاه مردان و زنان با فضیلت است. <ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص8.https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> از مصادیق برجسته منزل طیب؛ مساجد، خانههای انبیاء و اولیای الهی است که از آنها حقایق اسلام و احکام خدا نشر میشود.<ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1366-1353ش، ج3، ص299.</ref> خانه طیب، حریم اهل خانه و دارای قداست است و وارد شدن مؤدبانه از درب منزل از نشانه تقوی بوده،<ref> سوره بقره، آیه 189.</ref> کسی حق ندارد بدون اجازه و سلام کردن وارد منزل دیگری شود. <ref>سوره نور، آیه 27.</ref> وقتی وارد خانه خود میشود نیز باید سلام کند <ref>مجلسى، بحار الأنوار، 1403ق، ج73، ص3.</ref> حتی اگر کسی در آن نباشد باز سلام کند که تحیتی پربرکت و پاکیزه بوده<ref>سوره نور، آیه 61. </ref> و برکت آن به خود انسان بر میگردد.<ref>ابنبابويه، معاني الاخبار، 1377ش، ج1، ص365. </ref> سلام کردن فرشتگان را با انسان مأنوس ساخته و موجب برکت در منزل میشود. <ref>ابنبابويه، علل الشرائع، 1385ش، ج2، ص583.</ref> در خانه طیب کارهای بیرونی به عهده مرد بوده <ref>حميرى، قرب الإسناد، 1413ق. ص52.</ref> و زن متولی امور داخلی منزل است. <ref>پاينده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص614. </ref> لازمه خانهداری دانایی، زیرکی و شادابی بوده و خانه محل تدریس زنان طیب است. زن طیب خانه محقر و فقیر را نیز تبدیل به محل آسایش، فضیلت و خوشبختی افراد میکند.<ref>ماشاءالهزاده کاشانی و رضیان، «مفهوم حیات طیبه و نمودهای آن در خانواده و زن از منظر قرآن کریم و فرهنگ اهلبیت»، 1396ش، ص8-9. https://www.sid.ir/paper/884023/fa</ref> | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
*مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالکتاب الاسلاميه، 1366-1353ش. | *مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالکتاب الاسلاميه، 1366-1353ش. | ||
*نورى، میرزاحسین، مستدرك الوسائل، قم، مؤسسه آلالبیت، 1408ق. | *نورى، میرزاحسین، مستدرك الوسائل، قم، مؤسسه آلالبیت، 1408ق. | ||
