سلمان قاسمی (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «'''{{درشت|همزیستی با حیوانات خانگی}}'''؛ نگهداری از حیوانات خانگی بهجهت سرگرمی یا بهعنوان همدم. پرونده:هم زیستی با حیوانات خانوادگی.jpg|جایگزین=قوانین نگهداری حیوانات خانگی|بندانگشتی|تابلوی اطلاعرسانی در یک محل پیادهروی سگ که صاحبان ر...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
نگهداری حیوانات خانگی در [[زندگی]] مدرن، بیشتر از آنکه بازتاب عشق به طبیعت باشد، نماد تغییر سبک زندگی، نمایش طبقه اجتماعی و گاهی جایگزینی رابطه انسانی است. روندی که در آن «حیوانفرزندی» به جای فرزند واقعی قرار میگیرد، نشاندهنده تنهایی، خلأهای عاطفی و تأثیر فرهنگ غربی است. همزیستی با حیوانات، اگرچه مزایای روانی دارد، اما خطرات انتقال بیماری، آسیبهای اجتماعی و تخریب ارزشهای فرهنگی را نیز به همراه میآورد و بدون توجه به این پیامدها، ابعاد مثبت و منفی پدیده قابل تفکیک نخواهد بود | نگهداری حیوانات خانگی در [[زندگی]] مدرن، بیشتر از آنکه بازتاب عشق به طبیعت باشد، نماد تغییر سبک زندگی، نمایش طبقه اجتماعی و گاهی جایگزینی رابطه انسانی است. روندی که در آن «حیوانفرزندی» به جای فرزند واقعی قرار میگیرد، نشاندهنده تنهایی، خلأهای عاطفی و تأثیر فرهنگ غربی است. همزیستی با حیوانات، اگرچه مزایای روانی دارد، اما خطرات انتقال بیماری، آسیبهای اجتماعی و تخریب ارزشهای فرهنگی را نیز به همراه میآورد و بدون توجه به این پیامدها، ابعاد مثبت و منفی پدیده قابل تفکیک نخواهد بود | ||
==مفهومشناسی همزیستی با حیوانات خانگی== | == مفهومشناسی همزیستی با حیوانات خانگی == | ||
همزیستی انسان با حیوانات اهلی از مسئله [[همزیستی|همزیستی]] با حیوانات خانگی<ref>pet</ref> جدا است. حیوان خانگی در فرهنگ امروزی به تمام حیواناتی اطلاق میشود که بهعنوان همدم یا بهمنظور سرگرمی در منزل نگهداری میشوند. همچنین منافع حیوانات خانگی بیشتر در قالب [[تفریح]] و سرگرمی و ارضاء نیازهای روانی و اجتماعی دستهبندی میشوند. | همزیستی انسان با حیوانات اهلی از مسئله [[همزیستی|همزیستی]] با حیوانات خانگی<ref>pet</ref> جدا است. حیوان خانگی در فرهنگ امروزی به تمام حیواناتی اطلاق میشود که بهعنوان همدم یا بهمنظور سرگرمی در منزل نگهداری میشوند. همچنین منافع حیوانات خانگی بیشتر در قالب [[تفریح]] و سرگرمی و ارضاء نیازهای روانی و اجتماعی دستهبندی میشوند. | ||
==انواع حیوانات خانگی== | == انواع حیوانات خانگی == | ||
[[پرونده:حیوانات خانگی.jpg|alt=خرگوش هلندی خانگی|بندانگشتی|خرگوش هلندی خانگی]] | [[پرونده:حیوانات خانگی.jpg|alt=خرگوش هلندی خانگی|بندانگشتی|خرگوش هلندی خانگی]] | ||
در یک تقسیمبندی کلی، حیوانات خانگی در دو دسته متعارف (معمولی) و نامتعارف (عجیب و غریب)<ref>exotic</ref> قرار میگیرند.<ref>[https://petha.ir/۱۰-حیوان-خانگی-غیرمعمول/ «حیوان خانگی غیرمعمول و خاص»، مجله اینترنتی حیوانات خانگی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | در یک تقسیمبندی کلی، حیوانات خانگی در دو دسته متعارف (معمولی) و نامتعارف (عجیب و غریب)<ref>exotic</ref> قرار میگیرند.<ref>[https://petha.ir/۱۰-حیوان-خانگی-غیرمعمول/ «حیوان خانگی غیرمعمول و خاص»، مجله اینترنتی حیوانات خانگی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
داشتن نوع خاصی از حیوانات خانگی که دارای شرایط نگهداری ویژه یا در بر دارنده هزینه بالایی هستند، خودبهخود معرِّف و نماد طبقه اجتماعی خاص است. خزندگانی نظیر [[مار]]، جوجهتیغی، تمساح، برخی حیوانات وحشی مانند [[گرگ]]، [[ببر]]، [[پلنگ]] و حیوانات نادر و کمیابی چون شوگر گلایدر، برگچهخوار، والارو، آکسواوتل و قورباغه پکمن از این نمونهاند.<ref>[https://petha.ir/۱۰-حیوان-خانگی-غیرمعمول/ «حیوان خانگی غیرمعمول و خاص»، مجله اینترنتی حیوانات خانگی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | داشتن نوع خاصی از حیوانات خانگی که دارای شرایط نگهداری ویژه یا در بر دارنده هزینه بالایی هستند، خودبهخود معرِّف و نماد طبقه اجتماعی خاص است. خزندگانی نظیر [[مار]]، جوجهتیغی، تمساح، برخی حیوانات وحشی مانند [[گرگ]]، [[ببر]]، [[پلنگ]] و حیوانات نادر و کمیابی چون شوگر گلایدر، برگچهخوار، والارو، آکسواوتل و قورباغه پکمن از این نمونهاند.<ref>[https://petha.ir/۱۰-حیوان-خانگی-غیرمعمول/ «حیوان خانگی غیرمعمول و خاص»، مجله اینترنتی حیوانات خانگی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ||
==پیشینه تاریخی همزیستی با حیوانات خانگی== | == پیشینه تاریخی همزیستی با حیوانات خانگی == | ||
ورود حیوانات خانگی به زندگی انسان، تاریخی به درازای اهلیشدن این حیوانات دارد. طبق اطلاعات باستانشناسی، سگ اولین حیوانی است که پس از اهلیشدن، اجازهٔ همزیستی مسالمتآمیز با انسان را یافته است. کمک برای دستیابی به غذا و تأمین امنیت دو دلیل عمدهٔ انسان برای اهلیکردن سگ بهشمار میرود. در ادامه، اسب و [[گربه]] حیوانات دیگری بودند که وارد محیط زندگی انسانها شدند. یافتههای باستانشناسی نشان میدهد که انسانها از حدود ۱۵ هزار سال پیش به نگهداری از حیوانات خانگی روی آوردند.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/66371/انسانها-از-۱۵-هزار-سال-پیش-به-نگهداری-حیوانات-خانگی-روی-آوردند «پیشینه نگهداری از حیوانات خانگی»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 6 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ورود حیوانات خانگی به زندگی انسان، تاریخی به درازای اهلیشدن این حیوانات دارد. طبق اطلاعات باستانشناسی، سگ اولین حیوانی است که پس از اهلیشدن، اجازهٔ همزیستی مسالمتآمیز با انسان را یافته است. کمک برای دستیابی به غذا و تأمین امنیت دو دلیل عمدهٔ انسان برای اهلیکردن سگ بهشمار میرود. در ادامه، اسب و [[گربه]] حیوانات دیگری بودند که وارد محیط زندگی انسانها شدند. یافتههای باستانشناسی نشان میدهد که انسانها از حدود ۱۵ هزار سال پیش به نگهداری از حیوانات خانگی روی آوردند.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/66371/انسانها-از-۱۵-هزار-سال-پیش-به-نگهداری-حیوانات-خانگی-روی-آوردند «پیشینه نگهداری از حیوانات خانگی»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 6 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ||
در یونان، مصر و ایران باستان، نگهداری از حیوانات خانگی در میان شاهزادگان و ثروتمندان رواج داشت و حیوانات گوناگون از [[نگهداری سگ|سگ]] و گربه تا [[شیر]] و [[پلنگ]] را شامل میشد. اما نوع مدرن نگهداری از حیوانات خانگی در سدههای هفدهم و هجدهم میلادی و از اروپا آغاز شد. [[نقاشی|نقاشیهایی]] که از شاهزادگان اروپایی به همراه حیوانات خانگیشان به تصویر درآمدند، درستی این مسئله را تأیید میکنند.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/66371/انسانها-از-۱۵-هزار-سال-پیش-به-نگهداری-حیوانات-خانگی-روی-آوردند «پیشینه نگهداری از حیوانات خانگی»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 6 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | در یونان، مصر و ایران باستان، نگهداری از حیوانات خانگی در میان شاهزادگان و ثروتمندان رواج داشت و حیوانات گوناگون از [[نگهداری سگ|سگ]] و گربه تا [[شیر]] و [[پلنگ]] را شامل میشد. اما نوع مدرن نگهداری از حیوانات خانگی در سدههای هفدهم و هجدهم میلادی و از اروپا آغاز شد. [[نقاشی|نقاشیهایی]] که از شاهزادگان اروپایی به همراه حیوانات خانگیشان به تصویر درآمدند، درستی این مسئله را تأیید میکنند.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/66371/انسانها-از-۱۵-هزار-سال-پیش-به-نگهداری-حیوانات-خانگی-روی-آوردند «پیشینه نگهداری از حیوانات خانگی»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 6 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ||
==فلسفه همزیستی با حیوانات خانگی== | == فلسفه همزیستی با حیوانات خانگی == | ||
مهمترین علت حیواندوستی انسانها را باید در راستای تأمین منافع شخصی جستجو کرد. با این تفاوت که پیشتر، تأمین منافع زیستی انسان نظیر همراهی در شکار، تأمین امنیت و جابجایی و حمل بار اولویت داشت ولی امروزه با ورود به دوران مدرنیته و تغییر [[سبک زندگی]] بشری، ارضاء برخی نیازهای روانی و اجتماعی در اولویت قرار گرفته است. | مهمترین علت حیواندوستی انسانها را باید در راستای تأمین منافع شخصی جستجو کرد. با این تفاوت که پیشتر، تأمین منافع زیستی انسان نظیر همراهی در شکار، تأمین امنیت و جابجایی و حمل بار اولویت داشت ولی امروزه با ورود به دوران مدرنیته و تغییر [[سبک زندگی]] بشری، ارضاء برخی نیازهای روانی و اجتماعی در اولویت قرار گرفته است. | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
[[محمدتقی جعفری]] (۱۳۰۲–۱۳۷۷ش)، فیلسوف و فقیه معاصر ایرانی، دو موضوعِ روانی را توجیهگر علاقهمندی زیاد ساکنین کشورهای اروپایی به نگهداری از سگ دانسته است؛ ابتدا تسلیمی که حیوان از خود نشان میدهد و حس اطاعتجویی مردم را اشباع مینماید. دوم، احساس لزوم [[وفا]] و محبت که میان انسانها نایاب یا کمیاب است، بهوسیلهٔ سگ، اشباع میشود.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/29872/تحلیل-علامه-محمدتقی-جعفری-از-دلایل-علاقه-مردم-اروپا-به-سگ «تحلیل علامه محمدتقی جعفری از دلایل علاقه مردم اروپا به سگ»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | [[محمدتقی جعفری]] (۱۳۰۲–۱۳۷۷ش)، فیلسوف و فقیه معاصر ایرانی، دو موضوعِ روانی را توجیهگر علاقهمندی زیاد ساکنین کشورهای اروپایی به نگهداری از سگ دانسته است؛ ابتدا تسلیمی که حیوان از خود نشان میدهد و حس اطاعتجویی مردم را اشباع مینماید. دوم، احساس لزوم [[وفا]] و محبت که میان انسانها نایاب یا کمیاب است، بهوسیلهٔ سگ، اشباع میشود.<ref>[http://hakimemehr.ir/fa/news/29872/تحلیل-علامه-محمدتقی-جعفری-از-دلایل-علاقه-مردم-اروپا-به-سگ «تحلیل علامه محمدتقی جعفری از دلایل علاقه مردم اروپا به سگ»، مرکز مجازی پژوهشهای راهبردی دامپزشکی، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
==همزیستی با حیوانات در آموزههای اسلامی== | == همزیستی با حیوانات در آموزههای اسلامی == | ||
تعامل و بهرهمندی باضابطه از نعمتهای زیستمحیطی که حیوانات یکی از مصادق آن بهشمار میرود بهعنوان یکی از جلوههای زندگی دنیوی، مورد تأکید آیات [[قرآن]] است.<ref>سوره قصص، آیه 77.</ref> مسائل مربوط به حیوانات در [[دین]] [[اسلام]] به رسمیت شناخته شده و [[فقه اسلامی|فقه]] محیط زیست یکی از مباحث قدیمی در منابع، متون و مباحث اسلامی است.<ref>کلانتری ارسنجانی، «فقه شیعه و حقوق حیوانات»، 1382ش، ص248.</ref> | تعامل و بهرهمندی باضابطه از نعمتهای زیستمحیطی که حیوانات یکی از مصادق آن بهشمار میرود بهعنوان یکی از جلوههای زندگی دنیوی، مورد تأکید آیات [[قرآن]] است.<ref>سوره قصص، آیه 77.</ref> مسائل مربوط به حیوانات در [[دین]] [[اسلام]] به رسمیت شناخته شده و [[فقه اسلامی|فقه]] محیط زیست یکی از مباحث قدیمی در منابع، متون و مباحث اسلامی است.<ref>کلانتری ارسنجانی، «فقه شیعه و حقوق حیوانات»، 1382ش، ص248.</ref> | ||
توجه و اهمیت به رسیدگی به حیوانات در فرهنگ اسلامی تا جایی است که گوستاو لوبون<ref>Gustave Le Bon</ref> با مشاهده رفتار [[مسلمانان]] با حیوانات، کشورهای اسلامی را [[بهشت]] حیوانات معرفی مینماید. وی با اشاره به رعایت حقوق حیوانات و کمال آزادی حیوانات در معابر و محل زندگی مسلمانان، به اروپاییان توصیه میکند که باید خیلی چیزها را از مسلمانان بیاموزند.<ref>[http://nedaesfahan.ir/138063/بررسی-نگهداری-حیوانات-خانگی-از-دیدگاه.htm میرشکار، یاسین، «بررسی نگهداری حیوانات خانگی از دیدگاه اسلام و انجمن جهانی حمایت از حیوانات»، وبسایت جامعه تحلیلی خبری ندای اصفهان، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | توجه و اهمیت به رسیدگی به حیوانات در فرهنگ اسلامی تا جایی است که گوستاو لوبون<ref>Gustave Le Bon</ref> با مشاهده رفتار [[مسلمانان]] با حیوانات، کشورهای اسلامی را [[بهشت]] حیوانات معرفی مینماید. وی با اشاره به رعایت حقوق حیوانات و کمال آزادی حیوانات در معابر و محل زندگی مسلمانان، به اروپاییان توصیه میکند که باید خیلی چیزها را از مسلمانان بیاموزند.<ref>[http://nedaesfahan.ir/138063/بررسی-نگهداری-حیوانات-خانگی-از-دیدگاه.htm میرشکار، یاسین، «بررسی نگهداری حیوانات خانگی از دیدگاه اسلام و انجمن جهانی حمایت از حیوانات»، وبسایت جامعه تحلیلی خبری ندای اصفهان، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
==احکام همزیستی با حیوانات خانگی== | == احکام همزیستی با حیوانات خانگی == | ||
احکام همزیستی با حیوانات در آموزههای اسلامی از دو منظر قابل بررسی است. نخست، با عنوان پاکی و نجاست و دوم در رابطه با احکام پنجگانه شامل [[حلال]]، [[حرام]]، [[مستحب]]، [[مکروه]] و [[مباح]]. در رابطه با حیوانات اهلی برخی احکام دایر مدار عناوین فقهی است به نحوی که گاهی نگهداری و سرپرستی از حیوانات با حکم وجوب همراه میشود مانند رسیدگی به حیواناتی که در ملکیت انسان قرار دارند.<ref>[https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=481758 سلیمانی و طباطبایی، «بازشناسی حقوق حیوانات در فقه امامیه، با تأکید بر حق نفقه»، 1398ش، ص120.]</ref> در برخی روایات، توصیه به مراقبت و نگهداری برخی از حیوانات مانند [[خروس]] و [[کبوتر]] در محیط زندگی به منظور رهایی از هراس و تنهایی مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص548.</ref> | احکام همزیستی با حیوانات در آموزههای اسلامی از دو منظر قابل بررسی است. نخست، با عنوان پاکی و نجاست و دوم در رابطه با احکام پنجگانه شامل [[حلال]]، [[حرام]]، [[مستحب]]، [[مکروه]] و [[مباح]]. در رابطه با حیوانات اهلی برخی احکام دایر مدار عناوین فقهی است به نحوی که گاهی نگهداری و سرپرستی از حیوانات با حکم وجوب همراه میشود مانند رسیدگی به حیواناتی که در ملکیت انسان قرار دارند.<ref>[https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=481758 سلیمانی و طباطبایی، «بازشناسی حقوق حیوانات در فقه امامیه، با تأکید بر حق نفقه»، 1398ش، ص120.]</ref> در برخی روایات، توصیه به مراقبت و نگهداری برخی از حیوانات مانند [[خروس]] و [[کبوتر]] در محیط زندگی به منظور رهایی از هراس و تنهایی مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص548.</ref> | ||
البته مراجع تقلید [[شیعه]]، نگهداری حیوانات را در صورتی جایز دانستهاند که موجب آزار دیگران، ترتّب مفسده، مخالفت با قوانین یا موجب بازداری انسان از مشاغل عرفی نشود.<ref>[https://article.tebyan.net/331248/حکم-نگهداری-کبوتر-در-منزل-و-احکام-آن «حکم نگهداری کبوتر در منزل و احکام آن»، سایت تبیان، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1401ش.]</ref> در این زمینه و بهمنظور فهم بهتر روایات موافق با نگهداری از حیوانات خانگی، زمان صدور روایت و سبکزندگی راویان و مخاطب روایات مورد توجه قرار میگیرد. | البته مراجع تقلید [[شیعه]]، نگهداری حیوانات را در صورتی جایز دانستهاند که موجب آزار دیگران، ترتّب مفسده، مخالفت با قوانین یا موجب بازداری انسان از مشاغل عرفی نشود.<ref>[https://article.tebyan.net/331248/حکم-نگهداری-کبوتر-در-منزل-و-احکام-آن «حکم نگهداری کبوتر در منزل و احکام آن»، سایت تبیان، تاریخ بازدید: 2 خرداد 1401ش.]</ref> در این زمینه و بهمنظور فهم بهتر روایات موافق با نگهداری از حیوانات خانگی، زمان صدور روایت و سبکزندگی راویان و مخاطب روایات مورد توجه قرار میگیرد. | ||
==آسیبشناسی همزیستی با حیوانات خانگی== | == آسیبشناسی همزیستی با حیوانات خانگی == | ||
[[پرونده:Sci308.jpg|جایگزین=کبوتر خانگی|بندانگشتی|کبوتران خانگی در قفس]] | [[پرونده:Sci308.jpg|جایگزین=کبوتر خانگی|بندانگشتی|کبوتران خانگی در قفس]] | ||
برخی محققان نگهداری از حیوانات خانگی و [[همزیستی|همزیستی]] با آنان را با عوامل دیگری نظیر موقعیت اجتماعی، باورها و عوامل فرهنگی در ارتباط میدانند. برخی تحقیقات نشان میدهد انس با حیوانات به کاهش سطح فشار خون کمک میکند و باعث افزایش آندروفینها میشود، میزان رضایت و آرامش را افزایش میدهد و اثر ضد درد دارد. | برخی محققان نگهداری از حیوانات خانگی و [[همزیستی|همزیستی]] با آنان را با عوامل دیگری نظیر موقعیت اجتماعی، باورها و عوامل فرهنگی در ارتباط میدانند. برخی تحقیقات نشان میدهد انس با حیوانات به کاهش سطح فشار خون کمک میکند و باعث افزایش آندروفینها میشود، میزان رضایت و آرامش را افزایش میدهد و اثر ضد درد دارد. | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
در واقع، فرد، با نگهداری این حیوانات و اختصاص توجه و علاقه فراوان به آنها، [[لذتجویی|لذت]] میبرد. از معایب این وابستگی روانی، تجربه فشار روانی بالا در نتیجه از دستدادن حیوان خانگی است که با توجه به شرایط نگهداری و دلایل متنوع دیگر بسیار محتمل است. این مسئله در کودکان و نوجوانان آسیب بیشتری به همراه دارد.<ref>[http://www.iana.ir/بخش-اجتماعی-3/37186-وابستگی-روانی-به-حیوانات-خانگی «وابستگی روانی به حیوانات خانگی»، خبرگزاری ایانا، تاریخ بازدید: 5 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | در واقع، فرد، با نگهداری این حیوانات و اختصاص توجه و علاقه فراوان به آنها، [[لذتجویی|لذت]] میبرد. از معایب این وابستگی روانی، تجربه فشار روانی بالا در نتیجه از دستدادن حیوان خانگی است که با توجه به شرایط نگهداری و دلایل متنوع دیگر بسیار محتمل است. این مسئله در کودکان و نوجوانان آسیب بیشتری به همراه دارد.<ref>[http://www.iana.ir/بخش-اجتماعی-3/37186-وابستگی-روانی-به-حیوانات-خانگی «وابستگی روانی به حیوانات خانگی»، خبرگزاری ایانا، تاریخ بازدید: 5 اردیبهشت 1401ش.]</ref> | ||
===بیماریهای مشترک انسان و حیوانات خانگی=== | === بیماریهای مشترک انسان و حیوانات خانگی === | ||
همه حیوانات خانگی به صورت بالقوه توانایی انتقال بیماری به انسان را دارند و بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان از مهمترین نگرانیهای حیواندوستان بهشمار میرود. بیماری مشترک انسان و حیوانات یا زُئونوز<ref>Zoonosis</ref> به بیماریهای عفونی گفته میشود که بین حیوانات و انسان قابل انتقال هستند. اغلب این واژه بهطور اختصاصی برای بیماریهایی که از دیگر گونههای حیوانات منشأ میگیرند و به انسان منتقل میشوند، به کار میرود. | همه حیوانات خانگی به صورت بالقوه توانایی انتقال بیماری به انسان را دارند و بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان از مهمترین نگرانیهای حیواندوستان بهشمار میرود. بیماری مشترک انسان و حیوانات یا زُئونوز<ref>Zoonosis</ref> به بیماریهای عفونی گفته میشود که بین حیوانات و انسان قابل انتقال هستند. اغلب این واژه بهطور اختصاصی برای بیماریهایی که از دیگر گونههای حیوانات منشأ میگیرند و به انسان منتقل میشوند، به کار میرود. | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
عفونت کرمهای قلابدار، تب مالت، کامپیلوباکتریوز، چنگ گربه، آنفولانزای پرندگان، سالمونلوز، کاپنوسیتوفاگا، سارقوپتیک، استافیلوکوکوس اورئوس، لپتوسپیروز، طاعون و هاری از مهمترین بیماریهای قابل انتقال از حیوانات خانگی به انسان است.<ref>[https://happypet.pet/joint-disease-of-humans-and-dogs/ «بیماریهای مشترک انسان و سگ خانگی»، وبسایت هپیپت، تاریخ بازدید: 24 خرداد 1401ش.]</ref> | عفونت کرمهای قلابدار، تب مالت، کامپیلوباکتریوز، چنگ گربه، آنفولانزای پرندگان، سالمونلوز، کاپنوسیتوفاگا، سارقوپتیک، استافیلوکوکوس اورئوس، لپتوسپیروز، طاعون و هاری از مهمترین بیماریهای قابل انتقال از حیوانات خانگی به انسان است.<ref>[https://happypet.pet/joint-disease-of-humans-and-dogs/ «بیماریهای مشترک انسان و سگ خانگی»، وبسایت هپیپت، تاریخ بازدید: 24 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
===آسیبهای اجتماعی=== | === آسیبهای اجتماعی === | ||
آسیبهای اجتماعی هر گونه رفتار فردی یا جمعی است که در چارچوب اصول اخلاقی و قواعد عمل جمعی قرار نمیگیرد و در نتیجه با منع قانونی یا قبح اخلاقی و اجتماعی روبرو میشود.<ref>[https://www.donyayeamn.org/social-harm/ «آسیبهای اجتماعی» وبسایت دنیای امن، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> امروزه برخی از وجوه نگهداری از حیوانات خانگی، کمکم تبدیل به یک معضل و آسیب اجتماعی شده است. سگگردانی در کوچه، خیابان و پارکها و نگهداری حیوانات خانگی در محیط اشتراکی نظیر آپارتمانها، تکثیر نسل غیرقانونی و برهم زدن تعادل زیستی در طبیعت، ترویج ارزشهای غیربومی و تضعیف ارزشهای دینی و فرهنگی در کنار تغییر سبک زندگی از مهمترین آسیبهای اجتماعی مرتبط با نگهداری از حیوانات خانگی است.<ref>[https://www.porseman.com/article/نگهداري-حيوان--حيوانپروري--معضلات-اجتماعي/52458 «نگهداری از حیوان و معضلات اجتماعی»، وبسایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ بازدید: 23 خرداد 1401ش.]</ref> | آسیبهای اجتماعی هر گونه رفتار فردی یا جمعی است که در چارچوب اصول اخلاقی و قواعد عمل جمعی قرار نمیگیرد و در نتیجه با منع قانونی یا قبح اخلاقی و اجتماعی روبرو میشود.<ref>[https://www.donyayeamn.org/social-harm/ «آسیبهای اجتماعی» وبسایت دنیای امن، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> امروزه برخی از وجوه نگهداری از حیوانات خانگی، کمکم تبدیل به یک معضل و آسیب اجتماعی شده است. سگگردانی در کوچه، خیابان و پارکها و نگهداری حیوانات خانگی در محیط اشتراکی نظیر آپارتمانها، تکثیر نسل غیرقانونی و برهم زدن تعادل زیستی در طبیعت، ترویج ارزشهای غیربومی و تضعیف ارزشهای دینی و فرهنگی در کنار تغییر سبک زندگی از مهمترین آسیبهای اجتماعی مرتبط با نگهداری از حیوانات خانگی است.<ref>[https://www.porseman.com/article/نگهداري-حيوان--حيوانپروري--معضلات-اجتماعي/52458 «نگهداری از حیوان و معضلات اجتماعی»، وبسایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ بازدید: 23 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
سگگردانی نسبت به بقیه آسیبها جنبه اجتماعی پررنگتری دارد. در این زمینه، فوبیای حیوانات، اختلالی است که در نتیجه مواجهه کودکان با حیواناتی نظیر سگها رخ میدهد. کودکی که در خیابان در حال راه رفتن است یا در پاک مشغول بازی است و بهیکباره با یک حیوان خانگی مانند سگ مواجه میشود. ترس و وحشت ناشی از این مواجهه ممکن است اثرات جبران ناپذیری بر فرد داشته باشد و تا آخر عمر با وی همراه باشد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5273958/تأثیرات-روانشناختی-سگ-گردانی-احتمال-ایجاد-فوبیای-حیوانات-در «تأثیرات روانشناختی سگگردانی و احتمال ایجاد فوبیای حیوانات در کودکان»، خبرگزاری مهر، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | سگگردانی نسبت به بقیه آسیبها جنبه اجتماعی پررنگتری دارد. در این زمینه، فوبیای حیوانات، اختلالی است که در نتیجه مواجهه کودکان با حیواناتی نظیر سگها رخ میدهد. کودکی که در خیابان در حال راه رفتن است یا در پاک مشغول بازی است و بهیکباره با یک حیوان خانگی مانند سگ مواجه میشود. ترس و وحشت ناشی از این مواجهه ممکن است اثرات جبران ناپذیری بر فرد داشته باشد و تا آخر عمر با وی همراه باشد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5273958/تأثیرات-روانشناختی-سگ-گردانی-احتمال-ایجاد-فوبیای-حیوانات-در «تأثیرات روانشناختی سگگردانی و احتمال ایجاد فوبیای حیوانات در کودکان»، خبرگزاری مهر، تاریخ بازدید: 25 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
===حیوانهمزیستی و فرزندآوری=== | === حیوانهمزیستی و فرزندآوری === | ||
برخی محققان تغییر الگوی [[فرزندآوری]] و عدم مبادرت به فرزندآوری یا گرایش به تکفرزندی را در ارتباط با رشد توجه به نگهداری از حیوانات خانگی میدانند. سگفرزندی یا حیوانفرزندی پدیده جدیدی است که در میان زوجها و حتی جوانان مجرد، بهشدت در حال گسترش است. بسیاری از کسانی که از حیوانات خانگی نگهداری میکنند برای این حیوانات دو نقش را بازی میکنند؛ نقش همبازی و نقش [[پدر]] و [[مادر]]. رابطه و نحوه نگهداری از این حیوانات نشان میدهد تنهایی، کمبود وسایل سرگرمکننده، [[طلاق عاطفی]]، اثرپذیری از فرهنگ غربی، افزایش سن [[ازدواج]]، [[اشتغال زنان]]، عدم اعتماد اجتماعی و بیکاری از عوامل مؤثر در نگهداری از حیوانات خانگی هستند.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/897008/نگهداری-ازحیوانات-خانگی-درحال-تبدیل-شدن-به-آسیب-اجتماعی-و-تجمل «حیوانات خانگی یک فرزند بیدردسر»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ بازدید: 21 خرداد 1401ش.]</ref> | برخی محققان تغییر الگوی [[فرزندآوری]] و عدم مبادرت به فرزندآوری یا گرایش به تکفرزندی را در ارتباط با رشد توجه به نگهداری از حیوانات خانگی میدانند. سگفرزندی یا حیوانفرزندی پدیده جدیدی است که در میان زوجها و حتی جوانان مجرد، بهشدت در حال گسترش است. بسیاری از کسانی که از حیوانات خانگی نگهداری میکنند برای این حیوانات دو نقش را بازی میکنند؛ نقش همبازی و نقش [[پدر]] و [[مادر]]. رابطه و نحوه نگهداری از این حیوانات نشان میدهد تنهایی، کمبود وسایل سرگرمکننده، [[طلاق عاطفی]]، اثرپذیری از فرهنگ غربی، افزایش سن [[ازدواج]]، [[اشتغال زنان]]، عدم اعتماد اجتماعی و بیکاری از عوامل مؤثر در نگهداری از حیوانات خانگی هستند.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/897008/نگهداری-ازحیوانات-خانگی-درحال-تبدیل-شدن-به-آسیب-اجتماعی-و-تجمل «حیوانات خانگی یک فرزند بیدردسر»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ بازدید: 21 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
==مسائل قانونی نگهداری حیوانات خانگی== | == مسائل قانونی نگهداری حیوانات خانگی == | ||
در [[قانون اساسی ایران]]، نگهداری از حیوانات خانگی در ملک اختصاصی یا واحد خصوصی جرم نیست. تنها در برخی قوانین مانند قانون تملک آپارتمانها یا [[قانون مجازات اسلامی]] با توجه به آثار سوء نگهداری از حیوانات خانگی میتوان بر علیه آن اعلام جرم نمود؛ مثلاً در صورتی که برای دیگران آسیب یا اذیتی داشته باشد مانند ایجاد [[ترس]] یا اشغال فضای مشترک و ایجاد سر و صدا. همچنین مصداق اقدام بر علیه بهداشت عمومی تلقی شود. در این صورت اگر همسایگان یا مدعی العموم اثبات کنند که وجود حیوان خانگی در ملک اختصاصی فرد هم باعث ایجاد مزاحمت، انتقال بیماری و سلب آسایش میشود این عمل مجرمانه تلقی خواهد شد.<ref>[https://soroushadl.com/سگ-گردانی/ «نگاهی به قوانین ایران در زمینهی نگهداری از سگ و سگگردانی»، وبسایت مرکز حقوقی بینالمللی سروش عدل، تاریخ بازدید: 21 خرداد 1401ش.]</ref> | در [[قانون اساسی ایران]]، نگهداری از حیوانات خانگی در ملک اختصاصی یا واحد خصوصی جرم نیست. تنها در برخی قوانین مانند قانون تملک آپارتمانها یا [[قانون مجازات اسلامی]] با توجه به آثار سوء نگهداری از حیوانات خانگی میتوان بر علیه آن اعلام جرم نمود؛ مثلاً در صورتی که برای دیگران آسیب یا اذیتی داشته باشد مانند ایجاد [[ترس]] یا اشغال فضای مشترک و ایجاد سر و صدا. همچنین مصداق اقدام بر علیه بهداشت عمومی تلقی شود. در این صورت اگر همسایگان یا مدعی العموم اثبات کنند که وجود حیوان خانگی در ملک اختصاصی فرد هم باعث ایجاد مزاحمت، انتقال بیماری و سلب آسایش میشود این عمل مجرمانه تلقی خواهد شد.<ref>[https://soroushadl.com/سگ-گردانی/ «نگاهی به قوانین ایران در زمینهی نگهداری از سگ و سگگردانی»، وبسایت مرکز حقوقی بینالمللی سروش عدل، تاریخ بازدید: 21 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
در [[آبان]] ماه ۱۴۰۰ش طرحی به مجلس ارائه شد که در صورت تصویب، چهار ماده به قانون مجازات اسلامی اضافه خواهد شد تا از حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک و مضر دفاع نماید. این طرح که با توجه به درخواستها و کارزارهای مردمی در رسانهها در مخالفت با سگگردانی و بیتوجهی به حقوق عامه توسط صاحبان حیوانات خانگی خصوصاً سگها پیگیری شده، با هدف جرمزایی برای نگهداری کنندگان از حیوانات خانگی مثل سگ و گربه ارائه شده است.<ref>[https://www.yjc.news/fa/news/7971722/ماجرای-طرح-مجلس-برای-مجازات-نگهداری-از-حیوانات-خانگی-چیست «طرح مجلس برای مجازات نگهداری از حیوانات خانگی»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ بازدید: 22 خرداد 1401ش.]</ref> | در [[آبان]] ماه ۱۴۰۰ش طرحی به مجلس ارائه شد که در صورت تصویب، چهار ماده به قانون مجازات اسلامی اضافه خواهد شد تا از حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک و مضر دفاع نماید. این طرح که با توجه به درخواستها و کارزارهای مردمی در رسانهها در مخالفت با سگگردانی و بیتوجهی به حقوق عامه توسط صاحبان حیوانات خانگی خصوصاً سگها پیگیری شده، با هدف جرمزایی برای نگهداری کنندگان از حیوانات خانگی مثل سگ و گربه ارائه شده است.<ref>[https://www.yjc.news/fa/news/7971722/ماجرای-طرح-مجلس-برای-مجازات-نگهداری-از-حیوانات-خانگی-چیست «طرح مجلس برای مجازات نگهداری از حیوانات خانگی»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ بازدید: 22 خرداد 1401ش.]</ref> | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «آسیبهای اجتماعی» وبسایت دنیای امن، تاریخ بازدید: ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ش. | * «آسیبهای اجتماعی» وبسایت دنیای امن، تاریخ بازدید: ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ش. | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۰۴: | ||
* «وابستگی روانی به حیوانات خانگی»، خبرگزاری ایانا، تاریخ درج مطلب: ۱ آذر ۱۳۹۵ش. | * «وابستگی روانی به حیوانات خانگی»، خبرگزاری ایانا، تاریخ درج مطلب: ۱ آذر ۱۳۹۵ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{زندگی}} | |||
