پرش به محتوا

شهلا شفیق: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
 
(۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''شهلا شفیق'''</big>؛ جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانی‌.<br>
{{جعبه اطلاعات افراد
| تصویر            =شهلا شفق.png
| زیرنویس تصویر    =شهلا شفیق
|image_alt=شهلا شفق
| فایل پادکست      =شهلا شفیق.ogg
| حجم فایلپادکست    =۳/۴۶
| تاریخ پادکست      =۰۷-۱۰-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    = جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانی


شهلا شفیق بِسکی، پژوهشگر، جامعه‌شناس و نویسندۀ ایرانیِ مقیم فرانسه است. حوزۀ تخصصی پژوهش‌های او بر بررسی پیوند میان اسلام‌گراییِ سیاسی، مناسبات جنسیتی و ساختارهای اجتماعی متمرکز است. او به‌دلیل فعالیت‌های علمی و مدنی خود، نشان لژیون دونوُر فرانسه را دریافت کرده و آثار متعددی به زبان‌های فارسی و فرانسوی در زمینۀ مسائل زنان، توتالیتاریسم و آثار ادبی از جمله رمان و داستان منتشر کرده است.
| نام              = شهلا
==زندگی‌نامه==  
| نام خانوادگی      = شفیق
والدین شهلا شفیق از مهاجران آذری‌زبانی بودند که پیش از تولد او در اتحاد جماهیر شوروی سکونت داشتند. مادر او پس از تبعید پدر به سیبری در دوران حکومت استالین، به ایران بازگشت. شفیق در خانواده‌ای شهری و غیرمذهبی رشد کرد و هم‌زمان با جریانات انقلاب ۱۳۵۷ش، به فعالیت‌های سیاسی روی آورد. پس از استقرار جمهوری اسلامی و به‌دلیل تضاد دیدگاه‌ها با نظام حاکم، او به تبعید رفت.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/bio/ «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref> شفیق در سال ۲۰۰۹م، دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه «دوفین پاریس» دریافت کرد. رسالۀ او با عنوان «اسلام سیاسی و جنسیت» موفق به دریافت جایزۀ بهترین پژوهش دانشگاهی روزنامۀ لوموند شد که از جوایز معتبر علمی در فرانسه به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>
| زادهٔ              =
| ناپدید شدن        =
| درگذشت            =
| علت مرگ          =
| مدفن              =
| محل زندگی        = فرانسه
| ملیت              = ایرانی
| دیگر نام‌ها        = شهلا شفق
| تحصیلات            = دکترای [[جامعه‌شناسی]]
| محل تحصیل        = دانشگاه دوفین پاریس
| شناخته‌شده برای    = پژوهش دربارهٔ [[اسلام‌گرایی]] سیاسی و جنسیت{{سخ}}مطالعات [[جامعه‌شناختی]] دربارهٔ [[حقوق زنان]]


==دیدگاه‌ها==
| آثار              = زنان زیر حجاب؛ چهرهٔ قوانین اسلامی{{سخ}}توتالیتاریسم اسلامی؛ پندار یا واقعیت؟{{سخ}}اسلام سیاسی، جنسیت و جنس‌گونگی{{سخ}}جاده و مه{{سخ}}از آینه بپرس
اندیشه‌های شهلا شفیق بر تحلیل نظام‌های ایدئولوژیک مبتنی بر تفکیک جنسیتی متمرکز است. <br>
| منصب              = عضو شورای عالی برابری زنان و مردان فرانسه{{سخ}}همکار آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی
* '''اسلام‌گرایی و نظام مردسالار:''' شفیق، اسلام‌گرایی سیاسی را ایدئولوژی‌ای مبتنی بر تفکیک جنسیتی و نظم مردسالارانه می‌داند که از شریعت برای مشروعیت‌بخشی به نابرابری میان زنان و مردان بهره می‌گیرد. او معتقد است بسیاری از تحلیل‌ها نقش محوری روابط جنسیتی را در فهم این جنبش‌ها نادیده گرفته‌اند.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/1-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%8c-%d8%ac%d9%86%d8%b3-%d9%88-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c%d8%aa/ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref> <br>
| دوره              = ۲۰۰۴–۲۰۱۴{{سخ}}۲۰۱۶–۲۰۱۹
* '''سکولاریسم (لائیسیته):''' لیلا شفیق، سکولاریسم را چارچوبی حقوقی و سیاسی برای محدود کردن امر قدسی به حوزۀ فردی و معنوی می‌داند. او خروج دین از عرصۀ قانون‌گذاری را شرط لازم برای تضمین آزادی عقیده و جلوگیری از سرکوب تنوع فکری در جامعه می‌داند.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/1-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%8c-%d8%ac%d9%86%d8%b3-%d9%88-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c%d8%aa/ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref> <br>
| پس از            =
* '''نقد فمینیسم اسلامی:''' به باور او، تلاش برای تحقق برابری جنسیتی در چارچوب متون دینی، به تقویت هویت‌های مذهبی و در نهایت بازتولید اسلام‌گرایی می‌انجامد. شفیق تأکید می‌کند که برابری تنها در بستر حقوقی و فرادینی امکان‌پذیر است.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%e2%80%8c%da%af%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%81%d9%85%db%8c%d9%86%db%8c%d8%b3%d9%85-%d8%a7/ «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref> <br>
| پیش از           =
* '''حجاب و عاملیت:''' او حجاب را در نظام‌های ایدئولوژیک تنها پوشش نمی‌داند بلکه آن را نمادی سیاسی برای سازمان‌دهی هویت جمعی و تفکیک جنسیتی در فضای عمومی تحلیل می‌کند.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/%d8%a7%db%8c%d8%af%d8%a6%d9%88%d9%84%d9%88%da%98%db%8c-%d9%88-%d9%84%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8-%d9%88-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%da%af%d9%81%d8%aa%da%af%d9%88/ «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref> <br>
| همسر              =
* '''حق اغواگری:''' در واکنش به مباحث پس از جنبش «می‌تو»، شفیق ضمن دفاع از «آزادی اغواگری دوطرفه»، آزار جنسی را پدیده‌ای مرتبط با سلطه و رابطۀ قدرت می‌داند که در آن فرد به «شیء» تقلیل یافته و رضایت متقابل وجود ندارد.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2/ «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref>
| فرزندان          =
| پدر              =
| مادر              =
| خویشاوندان        =
| جوایز            = نشان لژیون دونور فرانسه{{سخ}}جایزه بهترین پژوهش دانشگاهی روزنامه لوموند{{سخ}}چهره برتر گفت‌وگوی بین‌فرهنگی اروپا (۲۰۰۸)
| افتخارات          =
| درجه نظامی        =
| درجه علمی        = دکترای [[جامعه‌شناسی]]
}}
{{درشت|'''شهلا شفیق'''}}؛ جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در فرانسه.


==فعالیت‌ها و نقش‌ها==
شهلا شفیق، [[جامعه‌شناس]]، نویسنده و [[پژوهشگر]] ایرانیِ مقیم فرانسه است. حوزهٔ تخصصی او بر تحلیل نظری و جامعه‌شناختی پیوند میان اسلام‌گرایی سیاسی، مناسبات جنسیتی و ساختارهای اجتماعی متمرکز است. او به‌دلیل فعالیت‌های علمی و مدنی، نشان لژیون دونوُر فرانسه را دریافت کرده و آثار متعددی در [[مسائل زنان]]، [[توتالیتاریسم]] و [[ادبیات]] منتشر کرده است.
فعالیت‌های شفیق در دو حوزۀ فکری و مدنی متمرکز است. او به‌عنوان تحلیل‌گر در همایش‌ها و رسانه‌های بین‌المللی به بررسی وضعیت حقوق زنان و پیامدهای حاکمیت قوانین مذهبی می‌پردازد. در عرصۀ ادبی نیز با نگارش داستان و نمایشنامه، تجربه‌های تبعید، زندان و مهاجرت را بازنمایی کرده است. برخی نقش او را به‌عنوان رابط فرهنگی میان فضای فکری ایران و فرانسه، به‌ویژه در موضوعاتی چون لائیسیته و حقوق شهروندی، قابل توجه می‌دانند.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>


==اشتغال‌ها، مسئولیت‌ها و سمت‌ها==
== زندگی‌نامه ==
شهلا شفیق از سال ۲۰۰۴م تا ۲۰۱۴م با آژانس توسعۀ روابط بین‌فرهنگی شهروندی همکاری داشت و از سال ۲۰۱۶م تا ۲۰۱۹م  عضو شورای عالی برابری زنان و مردان از کشور فرانسه است.<ref>[https://denabooks.com/author-fa/%D8%B4%D9%81%DB%8C%D9%82%D8%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7/ «شفیق، شهلا»، وب‌سایت نشر دنا]</ref> فعالیت‌های او در آژانس توسعۀ روابط بین‌فرهنگی شهروندی شامل مدیریت پروژه‌های پیشگیری از خشونت علیه زنان، آموزش و حمایت از زنان مهاجر و ترویج سکولاریسم در جوامع چندفرهنگی بوده است. شفیق در سال ۲۰۰۸م نیز به‌عنوان چهرۀ برتر گفت‌وگوی بین‌فرهنگی اروپا مورد تقدیر قرار گرفت.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>
شهلا شفیق در خانواده‌ای غیرمذهبی رشد کرد و او هم‌زمان با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در سال ۱۳۵۷ش، فعالیت سیاسی خود را آغاز کرد. پس از استقرار [[جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] شفیق از [[ایران]] [[مهاجرت]] کرد.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/bio/ «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref> شفیق در سال ۲۰۰۹م، دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه دوفین پاریس دریافت کرد. رسالهٔ او با عنوان «اسلام سیاسی و جنسیت» جایزهٔ بهترین پژوهش دانشگاهی [[روزنامه لوموند|روزنامهٔ لوموند]] را دریافت کرد که از جوایز معتبر علمی در [[فرانسه]] به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>
==آثار و نوشته‌ها==
 
از مهم‌ترین آثار شهلا شفیق می‌توان به کتاب‌های «زنان زیر حجاب؛ چهرۀ قوانین اسلامی» (با همکاری فرهاد خسروخاور)، «توتالیتاریسم اسلامی؛ پندار یا واقعیت؟»، «اسلام سیاسی، جنسیت و جنس‌گونگی» و همچنین آثار ادبی مانند «جاده و مه» و «از آینه بپرس» اشاره کرد.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/category/livres/ «کتاب‌ها»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref>  
== دیدگاه‌ها ==
==پانویس==
محور اصلی اندیشه‌های شهلا شفیق، تحلیل سازوکارهای شناختی و اجتماعیِ نظام‌های ایدئولوژیک بر پایهٔ [[تفکیک جنسیتی]] است.
* شفیق، اسلام‌گرایی سیاسی را ایدئولوژی مبتنی بر تفکیک جنسیتی و نظم [[مردسالاری|مردسالارانه]] می‌داند که از شریعت برای تبیین نابرابری‌ها استفاده می‌کند.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/1-اسلام،-جنس-و-جنسیت/ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref>
* [[سکولاریسم]] از منظر شفیق، امکان تنظیم عقلانیِ مناسبات اجتماعی را فراهم می‌کند؛ بنابراین، خروج [[دین]] از عرصهٔ قانون‌گذاری، شرط لازم برای تضمین آزادی عقیده است.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/1-اسلام،-جنس-و-جنسیت/ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref>
* تلاش برای تحقق [[برابری جنسیتی]] در چارچوب آموزه‌های دینی، به تقویت هویت‌های مذهبی و بازتولید [[اسلام‌گرایی]] می‌انجامد. شفیق تأکید می‌کند که برابری جنسیتی تنها در بستر حقوقی و بر مبنای اصول فرادینی و جهان‌شمول امکان‌پذیر است.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/اسلام‌گرایی،-انقلاب-ایران-و-فمینیسم-ا/ «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref>
* او [[حجاب]] را در نظام‌های ایدئولوژیک، ابزار سامان‌دهی معرفتیِ [[هویت جمعی]] و [[تفکیک جنسیتی]] در فضای عمومی می‌داند.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/ایدئولوژی-و-لباس-حجاب-و-سیاست-در-گفتگو/ «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref>
* در واکنش به جنبش Me Too، شفیق ضمن دفاع از «آزادی اغواگری دوطرفه»، [[آزار جنسی]] را پدیده‌ای مرتبط با [[قدرت]] می‌داند که در آن فرد به «شیء» تقلیل یافته و رضایت متقابل وجود ندارد.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/شهلا-شفیق-با-دفاع-از-خشونت-نمی‌توان-از/ «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.]</ref>
 
== فعالیت‌های شهلا شفیق ==
فعالیت‌های شفیق در دو حوزهٔ فکری و مدنی متمرکز است. او به‌عنوان تحلیل‌گر در همایش‌ها و رسانه‌های بین‌المللی به بررسی وضعیت حقوق زنان و پیامدهای حاکمیت قوانین مذهبی می‌پردازد. در عرصهٔ ادبی نیز با نگارش [[داستان]] و [[نمایشنامه]]، تجربه‌های [[تبعید]]، [[زندان]] و مهاجرت را بازنمایی کرده است. نقش او به‌عنوان رابط فرهنگی میان فضای فکری [[ایران]] و [[فرانسه]]، به‌ویژه در موضوعاتی چون [[لائیسیته]] و [[حقوق شهروندی]]، قابل توجه است.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>
 
=== مسئولیت‌ها ===
شهلا شفیق از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴م با آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی همکاری داشت و از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹م عضو شورای عالی برابری زنان و مردان در کشور فرانسه است.<ref>[https://denabooks.com/author-fa/شفیق،-شهلا/ «شفیق، شهلا»، وب‌سایت نشر دنا]</ref> فعالیت‌های او در آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی شامل مدیریت پروژه‌های پیشگیری از [[خشونت علیه زنان]]، آموزش و حمایت از زنان مهاجر و ترویج [[سکولاریسم]] در جوامع چندفرهنگی بوده است. شفیق در سال ۲۰۰۸م به‌عنوان چهرهٔ برتر گفت‌وگوی بین‌فرهنگی اروپا مورد تقدیر قرار گرفت.<ref>[https://www.rfi.fr/fa/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/20170323-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.]</ref>
 
=== آثار و نوشته‌ها ===
[[کتاب]] «زنان زیر حجاب؛ چهرهٔ قوانین اسلامی»، کتاب «توتالیتاریسم اسلامی؛ پندار یا واقعیت؟»، کتاب «اسلام سیاسی، جنسیت و جنس‌گونگی» و همچنین آثار ادبی مانند «جاده و مه» و «از آینه بپرس»، بخشی از آثار شهلا شفیق است.<ref>[https://chahlachafiq.com/farsi/category/livres/ «کتاب‌ها»، وب‌سایت شهلا شفیق.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
* «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: 13 می 2014م.
== منابع ==
* «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: 18 آپریل 2021م.
{{آغاز منابع}}
* «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: 1 نوامبر 2018م.
* «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱۳ می ۲۰۱۴م.
* «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: 27 ژانویه 2018م.
* «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱۸ آپریل ۲۰۲۱م.
* «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: 22 آذر 1404ش.
* «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱ نوامبر ۲۰۱۸م.
* «کتاب‌ها»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: 22 آذر 1404ش.
* «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۲۷ ژانویه ۲۰۱۸م.
* «شهلا شفیق»، وب‌سایت نشر دنا، تاریخ بازدید: 23آذر 1404ش.
* «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
* «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi، تاریخ بارگذاری: 23 مارس 2017م.
* «شهلا شفیق»، وب‌سایت نشر دنا، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
* «کتاب‌ها»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
* «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi، تاریخ بارگذاری: ۲۳ مارس ۲۰۱۷م.
{{پایان منابع}}
 
{{فمینیسم در ایران}}
 
[[رده:جامعه‌شناسان اهل فرانسه]]
[[رده:فعالان اهل فرانسه]]
[[رده:نویسندگان اهل فرانسه]]
[[رده:نویسندگان زن اهل ایران]]

نسخهٔ کنونی تا ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۲:۰۹

شهلا شفیق
شهلا شفق
شهلا شفیق
جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانی


نامشهلا
نام خانوادگیشفیق
محل زندگیفرانسه
ملیتایرانی
تحصیلاتدکترای جامعه‌شناسی
محل تحصیلدانشگاه دوفین پاریس
شناخته‌شده
برای		پژوهش دربارهٔ اسلام‌گرایی سیاسی و جنسیت
مطالعات جامعه‌شناختی دربارهٔ حقوق زنان
آثارزنان زیر حجاب؛ چهرهٔ قوانین اسلامی
توتالیتاریسم اسلامی؛ پندار یا واقعیت؟
اسلام سیاسی، جنسیت و جنس‌گونگی
جاده و مه
از آینه بپرس
منصبعضو شورای عالی برابری زنان و مردان فرانسه
همکار آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی
دوره۲۰۰۴–۲۰۱۴
۲۰۱۶–۲۰۱۹

شهلا شفیق؛ جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در فرانسه.

شهلا شفیق، جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ایرانیِ مقیم فرانسه است. حوزهٔ تخصصی او بر تحلیل نظری و جامعه‌شناختی پیوند میان اسلام‌گرایی سیاسی، مناسبات جنسیتی و ساختارهای اجتماعی متمرکز است. او به‌دلیل فعالیت‌های علمی و مدنی، نشان لژیون دونوُر فرانسه را دریافت کرده و آثار متعددی در مسائل زنان، توتالیتاریسم و ادبیات منتشر کرده است.

زندگی‌نامه

شهلا شفیق در خانواده‌ای غیرمذهبی رشد کرد و او هم‌زمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، فعالیت سیاسی خود را آغاز کرد. پس از استقرار جمهوری اسلامی شفیق از ایران مهاجرت کرد.[۱] شفیق در سال ۲۰۰۹م، دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه دوفین پاریس دریافت کرد. رسالهٔ او با عنوان «اسلام سیاسی و جنسیت» جایزهٔ بهترین پژوهش دانشگاهی روزنامهٔ لوموند را دریافت کرد که از جوایز معتبر علمی در فرانسه به‌شمار می‌رود.[۲]

دیدگاه‌ها

محور اصلی اندیشه‌های شهلا شفیق، تحلیل سازوکارهای شناختی و اجتماعیِ نظام‌های ایدئولوژیک بر پایهٔ تفکیک جنسیتی است.

  • شفیق، اسلام‌گرایی سیاسی را ایدئولوژی مبتنی بر تفکیک جنسیتی و نظم مردسالارانه می‌داند که از شریعت برای تبیین نابرابری‌ها استفاده می‌کند.[۳]
  • سکولاریسم از منظر شفیق، امکان تنظیم عقلانیِ مناسبات اجتماعی را فراهم می‌کند؛ بنابراین، خروج دین از عرصهٔ قانون‌گذاری، شرط لازم برای تضمین آزادی عقیده است.[۴]
  • تلاش برای تحقق برابری جنسیتی در چارچوب آموزه‌های دینی، به تقویت هویت‌های مذهبی و بازتولید اسلام‌گرایی می‌انجامد. شفیق تأکید می‌کند که برابری جنسیتی تنها در بستر حقوقی و بر مبنای اصول فرادینی و جهان‌شمول امکان‌پذیر است.[۵]
  • او حجاب را در نظام‌های ایدئولوژیک، ابزار سامان‌دهی معرفتیِ هویت جمعی و تفکیک جنسیتی در فضای عمومی می‌داند.[۶]
  • در واکنش به جنبش Me Too، شفیق ضمن دفاع از «آزادی اغواگری دوطرفه»، آزار جنسی را پدیده‌ای مرتبط با قدرت می‌داند که در آن فرد به «شیء» تقلیل یافته و رضایت متقابل وجود ندارد.[۷]

فعالیت‌های شهلا شفیق

فعالیت‌های شفیق در دو حوزهٔ فکری و مدنی متمرکز است. او به‌عنوان تحلیل‌گر در همایش‌ها و رسانه‌های بین‌المللی به بررسی وضعیت حقوق زنان و پیامدهای حاکمیت قوانین مذهبی می‌پردازد. در عرصهٔ ادبی نیز با نگارش داستان و نمایشنامه، تجربه‌های تبعید، زندان و مهاجرت را بازنمایی کرده است. نقش او به‌عنوان رابط فرهنگی میان فضای فکری ایران و فرانسه، به‌ویژه در موضوعاتی چون لائیسیته و حقوق شهروندی، قابل توجه است.[۸]

مسئولیت‌ها

شهلا شفیق از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴م با آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی همکاری داشت و از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹م عضو شورای عالی برابری زنان و مردان در کشور فرانسه است.[۹] فعالیت‌های او در آژانس توسعهٔ روابط بین‌فرهنگی شهروندی شامل مدیریت پروژه‌های پیشگیری از خشونت علیه زنان، آموزش و حمایت از زنان مهاجر و ترویج سکولاریسم در جوامع چندفرهنگی بوده است. شفیق در سال ۲۰۰۸م به‌عنوان چهرهٔ برتر گفت‌وگوی بین‌فرهنگی اروپا مورد تقدیر قرار گرفت.[۱۰]

آثار و نوشته‌ها

کتاب «زنان زیر حجاب؛ چهرهٔ قوانین اسلامی»، کتاب «توتالیتاریسم اسلامی؛ پندار یا واقعیت؟»، کتاب «اسلام سیاسی، جنسیت و جنس‌گونگی» و همچنین آثار ادبی مانند «جاده و مه» و «از آینه بپرس»، بخشی از آثار شهلا شفیق است.[۱۱]

پانویس

  1. ↑ «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.
  2. ↑ «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.
  3. ↑ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.
  4. ↑ «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.
  5. ↑ «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شهلا شفیق.
  6. ↑ «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شهلا شفیق.
  7. ↑ «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق.
  8. ↑ «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.
  9. ↑ «شفیق، شهلا»، وب‌سایت نشر دنا
  10. ↑ «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi.
  11. ↑ «کتاب‌ها»، وب‌سایت شهلا شفیق.

منابع

  • «اسلام، جنس و جنسیت»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱۳ می ۲۰۱۴م.
  • «اسلام‌گرایی، انقلاب ایران و فمینیسم اسلامی»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱۸ آپریل ۲۰۲۱م.
  • «ایدئولوژی و لباس: حجاب و سیاست در گفت‌وگو با شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۱ نوامبر ۲۰۱۸م.
  • «شهلا شفیق: با دفاع از خشونت نمی‌توان از آزادی دفاع کرد»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بارگذاری: ۲۷ ژانویه ۲۰۱۸م.
  • «شهلا شفیق»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «شهلا شفیق»، وب‌سایت نشر دنا، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «کتاب‌ها»، وب‌سایت شخصی شهلا شفیق، تاریخ بازدید: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «قدردانی فرانسه از سه دهه تلاش فکری و اجتماعی شهلا شفیق»، وب‌سایت rfi، تاریخ بارگذاری: ۲۳ مارس ۲۰۱۷م.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=شهلا_شفیق&oldid=45854»