پرش به محتوا

فحشا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
دیداریویکی‌متن
imported>مجید مفید بجنوردی
صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>فحشای جنسی</big>'''، تن‏دادن مستمر به رابطه جنسی نامشروع در ازای دریافت پول یا مشابه آن. فحشای جنسی، در جوامع بشری از دیرباز وجود داشته است. امروزه این آسیب اجتماعی با اثرپذیری از عوامل روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی مدرن و نیز با گسترش فناو...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''<big>فحشای جنسی</big>'''، تن‏دادن مستمر به رابطه جنسی نامشروع در ازای دریافت پول یا مشابه آن.  
'''{{درشت|فحشا؛}}''' رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است<ref group="دیدگاه">در مقاله نگارش شناسه به معنای لغوی خود را محدود نکنید</ref>.  


فحشای جنسی، در جوامع بشری از دیرباز وجود داشته است. امروزه این آسیب اجتماعی با اثرپذیری از عوامل روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی مدرن و نیز با گسترش فناوری‌های رسانه‌ای مانند شبکه‌های اجتماعی، افزایش یافته است. سقوط جایگاه زن، تبدیل شدن او به کالا و بحران نهاد خانواده، از پیامدهای شیوع فحشای جنسی در جامعه است.  
فحشا به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، عرفی، دینی یا حقوقی ناپسند یا نامشروع تلقی می‌شوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، [[روسپی‌گری]] و تجارت جنسی به‌کار می‌رود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرم‌انگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.


==مفهوم‏شناسی==
== مفهوم‌شناسی ==
واژۀ عربی «فحشاء» به رفتار یا گفتاری گفته می‏شود که زشتی آن بسیار بزرگ و آشکار باشد.<ref>. راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> «فحشای جنسی» به تن‏فروشی و روسپی‏گری اطلاق می‏شود؛ «روسپی» به‏معنای گرفتن پول برای در اختیار نهادن تن به‏منظور ایجاد ارتباط جنسی است و کنایه از زنان هرزه و روسیاهی بوده که به تمسخر و طعنه، آنان را «روسپید» می‌گفتند؛ <ref>. صفاری‏نیا، آسیب‏شناسی اجتماعی، 1399ش، ص106.</ref> فحشای جنسی در حوزه آسیب‌های اجتماعی، نوعی معاملۀ بی‏بندوبارانۀ جنسی توسط مرد یا زن برای کسب درآمد و تامین معاش است.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص335-336.</ref>
«فَحْشاء» از مادّه‌ «فحش» به معناى هر كارى است كه از حد اعتدال خارج گردد و صورت «فاحش» به‌خود بگيرد، بنابراين شامل تمامى منكرات وقبائح واضح وآشكار مى‌گردد. و به معناى هر كار زشت و بسيار قبيح است، و در آيه ۲۶۸ [[سوره‌ بقره]] به تناسب بحث، به معناى بخل و ترك انفاق، كه در بسيارى از موارد، نوعى معصيت و گناه است آمده (هر چند واژه فحشاء در مواردى به معناى گناه بى‌عفتى آمده)، حتى بعضى از مفسران تصريح كرده‌اند كه: عرب به شخص بخيل، فاحش مى‌گويد. فرق ميان «فحشاء» و «منكر» در يك عبارت كوتاه مى‌توان گفت: «فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانى، و «منكر» گناهان بزرگ آشكار است، و يا «فحشاء» گناهانى است كه بر اثر غلبه قواى شهويه، و «منكر» بر اثر غلبه قوه غضبيه صورت مى‌گيرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref>


==تفاوت فحشای جنسی با زنا==
فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند [[زنا]]، لواط، [[ازدواج با همسر پدر]] و طواف برهنه اطلاق شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و [[لواط]] است،<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref> در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
فحشای جنسی هرچند یکی از مصادیق زنا بوده و به‏لحاظ فقهی، حکم آن را دارد؛ اما ماهیت این دو عمل با یکدیگر از جهات زیر متفاوت است:
# زن در فحشا معمولاً نقشی فعال و اجراکننده دارد؛ اما زنا ممکن است با اکراه زن صورت بگیرد.  
# فحشا یک فعالیت درآمدزا محسوب می‏شود؛ اما زنا غالباً به‏دلیل نیاز و تحریک جنسی صورت می‏گیرد.  
# فحشای جنسی، عملی مداوم است؛ در حالی‌که زنا در بسیاری از مواقع، تکرار نمی‏شود.<ref>. حاجی‏ده‏آبادی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپی‏گری»،  1385ش، ص183.</ref>


==تاریخچه==
در اصطلاح رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسی‌ای]] گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپی‌گری]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref>
اگرچه ادیان ابراهیمی، فحشا را تحریم کرده و مجازات‌هایی برای آن وضع کرده‌اند؛ اما فحشای جنسی در جوامع مختلف، کم‌وبیش وجود داشته است. در بسیاری از منابع مکتوب به وجود فحشا میان بابلیان، هندیان، رومیان، یونانیان و اروپای قرون وسطی اشاره شده است؛ بر اساس متن عهد عتیق، قبطی‌ها، زن خود را به مهمان، پیش‏کش می‏کردند و استقبال زن از مهمان، یک نوع خدمت اجتماعی محسوب می‏شد.<ref>. مدنی‏ قهفرخی، بررسی‏ آسیب‏های اجتماعی روسپیگری، 1392ش، ص35.</ref> در هند باستان گاهی زنان، دختران خود را برای روسپی‌گری در معبد وقف می‏کردند و در یونان باستان نیز فحشا به‏رسمیت شناخته شده و از آن مالیات می‏ستاندند.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص326.</ref> فحشای جنسی در فرهنگ جاهلیِ عرب، یکی از انواع ازدواج بوده و زنان روسپی معمولاً پرچمی بالای خانه خود می‏زدند تا با آن شناخته شوند.<ref>. مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1377ش، ج19، ص301.</ref>


==اسلام و فحشای جنسی==
== مجازات قانونی ==
شریعت اسلامی، علاوه بر تحریم و نهی از هرگونه فحشا، <ref>. سوره بقره، آیه 168.</ref><ref> سوره انعام، آیه 151.</ref><ref> سوره شوری، آیه 37.</ref> فحشای جنسی را نیز تحت عنوان «زنا» تحریم کرده و ضمن نکوهش این عمل، برای مرتکبین آن، مجازات سختی تعیین کرده است.<ref>. سوره نساء، آیه 15-16.</ref><ref> سوره نور، آیه 2.</ref> از آن‌جا که فحشای جنسی همواره به‌صورت غیررسمی در جوامع وجود داشته است، جامعه‏شناسان کارکردگرا آن را به‌مثابه نهاد، پاسخ‌گوی یک نیاز در نظام اجتماعی، به‌ویژه برای افراد ناتوان از همسرگزینی، جهانگردان، مسافران و افرادی که قادر به ازدواج دائم نیستند، می‏دانند.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص343.</ref> اسلام با توجه به واقعیت‌های جامعه، «متعه» را به‌عنوان سازوکار مشروع برای پاسخ‌گویی به این نیاز تعریف کرده و با توجه به ضوابط و احکام ویژه‌ای که برای آن تعیین شده، از آسیب‏ها و پیامدهای ناگوار فحشا نیز جلوگیری می‌کند.<ref>. مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1377ش، ج19، ص64.</ref>
در حقوق ایران، مفهوم فحشا در مقررات کیفری، به‌ویژه در جرم‌انگاری برخی روابط جنسی خارج از چارچوب قانونی و نیز ایجاد، اداره یا تشویق به مراکز فساد و فحشا به‌کار رفته است.<ref>شعاع‏‌کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص338.</ref> بر اساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دایر یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا و نیز تشویق یا فراهم کردن موجبات آن جرم است و برای مرتکبان مجازات تعیین شده است. همچنین اگر رفتار ارتکابی مشمول عنوان قوادی باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به حد قوادی نیز محکوم می‌شود.<ref>[https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=4693937366938194803 . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»،  ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.]</ref>
 
==تفاوت فحشای جنسی با ازدواج موقت==
متعه/ ازدواج موقت در اسلام جایز است؛ زن در متعه، همانند ازدواج دائم، مهریه دریافت کرده و بدن و جذابیت جنسی خود را در اختیار مرد می‏گذارد؛ اما این گونۀ ازدواج از جهات مختلفی با فحشای جنسی تفاوت دارد:
# ازدواج موقت همانند ازدواج دائم بر اساس عقدی مشروع، صورت گرفته و اذن الهی برای آن وجود دارد.
# فرزند متولدشده از ازدواج موقت، همان احکام فرزند حاصل از ازدواج دائم را دارد؛ اما فرزند متولدشده از فحشا، حرام‏زاده با احکام خاص است؛
# زن در پایان دورۀ ازدواج موقت، باید عِدّه نگه دارد و تا مدت معین از ازدواج با مردان دیگر پرهیز کند؛ اما در فحشا، زن ممکن است بلافاصله با مردان دیگر، آمیزش کند.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/14981 . «تفاوت فحشا و صیغه»،  وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
 
==گسترش و رسمیت‏یافتن فحشای جنسی در دنیای امروز==
===صنعت فحشا و قاچاق زنان===
طبق برآورد سازمان اروپاییِ کنترل و پیشگیری جرم، هر ساله 500 هزار زن ‏و کودک اکثراً از اروپای‌شرقی، آفریقا، آمریکای‌جنوبی و جنوب‌شرق آسیا به کشورهای اروپایی جهت استثمار جنسی قاچاق می‏شوند. این تجارت سالانه 8 میلیارد دلار سودآوری داشته و سبب افزایش مستمر قاچاق و تقاضای روسپی‏گری در اروپا شده است؛ در کشورهای مختلف اروپایی، سوءاستفاده‏های جنسی با قانونی‏شدن صنعت سکس عادی‏سازی شده و روسپی‏گری را به کاری شرافتمندانه با درآمدی بالا تبدیل کرده است که برای دولت‌ها نیز عایدی دارد. در آلمان فاحشه‏خانه‏ها با اهدای پول به مراکز خیریه و برپایی نمایشگاه‏های هنر پورنوگرافی، مقبولیت زیادی یافته‏اند. هلند نیز 5% اقتصاد خود را از طریق روسپی‏گری تامین می‏کند و از 1990-2000م، صنعت سکس آن 25% رشد یافته است. در ایالت ویکتوریای استرالیا نیز روسپی‏گری قانونی شده و به گسترش صنعت سکس انجامیده است.<ref>. ریموند، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»،  1384ش، ص80-84.</ref> در مالزی حدود 142هزار زن روسپی وجود دارد که 10هزار نفر از آنان در کوالالامپور هستند. در چین نیز کازینوهای مخصوص فعالیت‌های جنسی وجود دارد که زنان متعددی در آن روسپی‏گری می‏کنند. در کشور‌اندونزی طبق برآوردها در سال 1994م، حدود 500هزار روسپی وجود داشته که بیش از 65هزار از آنان با ثبت رسمی و دولتی، در فاحشه‏خانه‏های متمرکز فعالیت می‏کردند. اسرائیل (سرزمین‌های اشغالی) نیز یکی از مناطق سودآور صنعت فحشا است و در دهه‏های اخیر، تعداد بسیار زیادی از فاحشه‏خانه‏ها و نمایشگاه‏های فحشا در تل‏آویو و حیفا ساخته شده است.<ref>. مدنی ‏قهفرخی، بررسی‏ آسیب‏های اجتماعی روسپیگری، 1392ش، ص75-82.</ref>
 
===اینترنت و گسترش گردشگری جنسی===
از زمان توسعه اینترنت و افزایش امکانات صوتی ـ تصویری آن، پدیده گردشگری جنسی رونق بسیار یافته و کشورهای مختلف به‏ویژه تایلند و فیلیپین به تبلیغات گسترده اینترنتی برای جذب گردشگر جنسی می‏پردازند. این مکان‌های توریسم جنسی، نخستین‏بار به‏واسطه درخواست نظامیان آمریکا برای زنان روسپی در این کشورها ایجاد شده و پس از آن نیز ادامه یافته و به کشورهای دیگری چون ژاپن و اروپا گسترش یافته است. امروزه حدود 10% از جمعیت تایلند در صنعت توریسم جنسی فعالیت می‌کنند.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  1384ش، ص39.</ref>
 
سازمان ملل متحد، بانک جهانی و گروه‏های مشاوره آمریکایی نیز به کشورهای فقیر توصیه کرده‏اند جهت پرداخت بدهی‏های خود به توسعه صنعت گردشگری بپردازند که روسپی‏گری، بخش مهمی از آن است. همچنین دلالان در کشورهای دارای توریسم جنسی که با کمبود زنان فاحشه مواجه‏اند، سراغ کشورهای فقیر یا بحران‏زده می‏روند تا زنان آسیب‏دیده را با قیمت‌هایی پایین‏تر به‏خدمت مراکز خود بگیرند؛ به‏عنوان‏مثال، حدود 20هزار زن برمه‏ای، 10هزار زن از کشورهای مستقل مشترک‏المنافع و 5هزار زن چینی سالانه به تایلند آورده می‏شوند. این روندها، زنان را به کالاهایی سکسی و قابل‏ تعویض در جهان تبدیل کرده است.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  1384ش، ص40.</ref>
 
===سقوط جایگاه زن و خانواده===
گسترش فحشا و صنعت سکس، به‏تدریج، نگاه به زنان را از عنصری فرهنگ‏ساز، محور عاطفی و کانون آرامش روانی خانواده، به ابزار اطفای شهوت جنسی تقلیل داده و روابط جنسی را نیز از عامل پیوند عاطفی زوجین و تشکیل نسلی پاک، به هیجان‏طلبی تنزل جایگاه می‏دهد؛ <ref>. زیبایی‏نژاد، «نگاهی دیگر به روسپی‏گری»،  1385ش، ص83.</ref> تحقیر اجتماعی و به انزوا کشاندن زنان به‏معنای عدم حضور اثرگذار آنان در جامعه و خلاصه‌کردن جایگاه زنان در حدّ کالای مصرفی، حاصل فحشای جنسی است که در طولانی‏مدت، به «عرف اجتماعی» تبدیل می‏شود.<ref>. مکنون و عطایی‏آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»،  1385ش، ص215.</ref> تبدیل جنسیت زن به کالایی برای فروش، نجابت روحی و پاکی جسمانی او را که جزو حقوق پایه انسانی است، از بین می‏برد.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  1384ش، ص42.</ref>
 
==زمینه‏های فحشای جنسی==
===روانشناختی===
از منظر روانشناسی، فحشا ناشی از تجربۀ انحرافات جنسی یا برآمده از احساس بی‏ارزشی و پایین‏بودن عزت نفس است. همچنین بهره هوشی پایین، ازجمله علل گرایش زنان به فحشا است. برخی روانشناسان نیز فحشا را نزاع درونی و ناشی از عقده‏ها و عدم رشد جنسی می‏دانند که به‌صورت ایجاد رابطه با مردان برای رفع این کمبود ظهور می‏کند.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص342.</ref>
 
===فرهنگی-اجتماعی===
زمینه‌های فرهنگی ـ اجتماعی گرایش زنان به فحشا و انحرافات جنسی عبارتند از: نابسامانی خانواده، اعتیاد، خشونت یا فقدان والدین، ترک تحصیل، فقر فرهنگی، مهارت‌نداشتن در ارتباطات اجتماعی، تعرضات جنسی، اعتیاد شوهر، کاهش معنویت و تضعیف اعتقادات و باورهای دینی در جامعه، فقدان بستر مناسب ازدواج و معاشرت با دوستان ناباب، <ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص342.</ref> رواج فرهنگ لذت‏جویانه غربی، نبود برنامه‏ریزی‏های کلان و راهبردی برای رسیدگی به امور جوانان و نهادینه‏سازی فرهنگ دینی، نابرابری‏های اجتماعی و افراط و تفریط‏های مقطعی در برخورد با ناهنجاری‏های اجتماعی و اخلاقی.<ref>. شفیعی سروستانی، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»،  1385ش، ص18-22.</ref>
 
امروزه شبکه‌های اجتماعی در اینترنت و همچنین شبکه‏های تلویزیونیِ ماهواره‌ای نیز با نمایش تصاویر مستهجن، نمایش زنان ورزش‌کار برهنه، پخش فیلم‏هایی با تم جنسی و ترویج انواع فحشا در قالب داستان و هرزه‏نگاری و صحنه‏های ارتباط جنسی، یکی از عوامل گسترش فحشا هستند.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص34 و 36.</ref><ref> عابدی‏ تهرانی و افشاری، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‏بندوباری و راه‏حل‌های آن»،  1390ش، ص121.</ref> همچنین تصویرپردازی از زنان خانه‏دار و عفیف به‏عنوان زنان فاقد نشاط و جذابیت و نمایش و تحسین مردان بی‏غیرت و بی‏تفاوت نسبت به ناموس و عفت و عادی‏سازی و قبح‏شکنی از انحرافات جنسی، از جمله اقدامات این شبکه‏ها برای گسترش فحشا در جامعه است.<ref>. پناهی، «نقش رسانه‏های جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»،  1385ش، ص8-9.</ref>
 
===اقتصادی===
اقتصاد، عامل اصلی افزایش فحشای جنسی و بهره‏کشی از زنان و کودکان با هدف افزایش سرمایه در نظام‏های اقتصادی حاکم بر جهان است. این مسئله سبب شکل‏گیری تجارت سکس و قاچاق زنان و کودکان در سطح بین‏المللی و ایجاد عرضه و تقاضا بین کشورهای مختلف شده است.<ref>. قنبری و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص224.</ref> فحشای جنسی برای زنان تن‏فروش نیز جنبه اقتصادی داشته و فقر، علت اصلی آن محسوب می‏شود که افزایش نابرابری و نبود شغل مناسب برای زنان نیز می‏تواند این مسئله را تشدید کند.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص342 و 344.</ref>
 
==بررسی قوانین داخلی==
فحشای جنسی در قوانین ایران، ذیل رابطه جنسی زن و مرد خارج از چارچوب ازدواج (دائم یا موقت)،  جرم‌انگاری شده است.<ref>. شعاع‏کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص338.</ref> بر اساس قانون مجازات اسلامی:
# دایرکننده یا اداره‌کننده مرکز فساد و فحشا و تشویق‌کنندۀ مردم به فحشا، به حبس محکوم می‏شود.<ref>[https://qavanin.ir/Law/PrintText/83566 . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»،  ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.]</ref>
# کسی که عفت عمومی را جریحه‏دار کند، به حبس یا شلاق محکوم می‏شود.<ref>. برهانی، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»،  1388ش، ص29 و 35.</ref>
# هرگاه کسی با طرح، کراور، نقاشی، تصاویر، مطبوعات، اعلانات، علایم و فیلم، موجب مخدوش‌شدن عفت و اخلاق عمومی شود، به حبس، جزای نقدی و شلاق، محکوم می‏شود.<ref>. قنبری، و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص229.</ref>
# قانون جرایم رایانه‏ای نیز برای جرایم نافی عفت و اخلاق عمومی و انتشار، توزیع، تجارت، تولید یا ذخیره‏سازی محتویات و آثار مستهجن، مجازات حبس و جریمه نقدی تعیین کرده است.<ref>. «قانون جرایم ‏رایانه‏ای»،  وب‌سایت مرکز‏ پژوهش‌های مجلس ‏شورای‏ اسلامی</ref>


==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}
==منابع==
==منابع==
* برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»،  فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
*برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»،  فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
* پناهی، محمد، «نقش رسانه‏های جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»،  دوفصلنامه یافته‌های جزا و جرم‌شناسی، شماره 2، 1400ش.
*پناهی، محمد، «نقش رسانه‌‏های جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»،  دوفصلنامه یافته‌های جزا و جرم‌شناسی، شماره 2، 1400ش.
* «تفاوت فحشا و صیغه»،  وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1389ش.  
*«تفاوت فحشا و صیغه»،  وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1389ش.
* حاجی‏ده‏آبادی، محمدعلی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپی‏گری با چشم‏انداز متون دینی»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم؛ مرکز مدیریت حوزه‏های علمیه خواهران، 1385ش  
*حاجی‏ده‌‏آبادی، محمدعلی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپی‏‌گری با چشم‏‌انداز متون دینی»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم؛ مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش
* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.
*راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.
* ریموند، جنیس جی.، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»،  نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
*ریموند، جنیس جی.، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»،  نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
* زیبایی‏نژاد، حسین، «نگاهی دیگر به مسئله روسپیگری؛ علل، پیامدها و رویکردها»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‏های علمیه خواهران، 1385ش.
*زیبایی‌‏نژاد، حسین، «نگاهی دیگر به مسئله روسپیگری؛ علل، پیامدها و رویکردها»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‏‌های علمیه خواهران، 1385ش.
* شعاع کاظمی، مهرانگیز و مؤمنی جاوید، مهرآور، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، تهران، آوای نور، 1392ش.
*شعاع کاظمی، مهرانگیز و مؤمنی جاوید، مهرآور، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، تهران، آوای نور، 1392ش.
* شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‏های علمیه خواهران، 1385ش.
*شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش.
* صفاری‏نیا، مجید، آسیب‏شناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
*صفاری‌نیا، مجید، آسیب‏‌شناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
* عابدی ‏تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‏بندوباری و راه‏حلهای آن»،  دوفصلنامه فقه‏وحقوق، شماره 55، 1390ش.
*عابدی ‏تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌‏بندوباری و راه‌‏حل‌های آن»،  دوفصلنامه فقه‌‏وحقوق، شماره 55، 1390ش.
* «قانون جرایم ‏رایانه‏ای»، وب‌سایت مرکز‏ پژوهش‌های مجلس ‏شورای ‏اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1388ش.
*«قانون جرایم ‏رایانه‌‏ای»، وب‌سایت مرکز‏ پژوهش‌های مجلس ‏شورای ‏اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1388ش.
* «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»،  سامانه ملی قوانین و مقررات، تاریخ بازدید: 28 اسفند 1402ش.
*«قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»،  سامانه ملی قوانین و مقررات، تاریخ بازدید: 28 اسفند 1402ش.
* قنبری، حسین و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»،  نشریه پژوهش‌های اخلاقی، شماره 3، 1401ش.
*قنبری، حسین و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»،  نشریه پژوهش‌های اخلاقی، شماره 3، 1401ش.
* مدنی ‏قهفرخی، سعید، بررسی ‏آسیب‏های اجتماعی روسپی‏گری، تهران، یادآوران، 1392ش.
*مدنی ‏قهفرخی، سعید، بررسی ‏آسیب‏‌های اجتماعی روسپی‏گری، تهران، یادآوران، 1392ش.
* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
*مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
* مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
*مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
* مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»،  مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
*مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»،  مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
* هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.  
*هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
[[رده: ویکی‌جنسیت]]

نسخهٔ کنونی تا ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۵۱

فحشا؛ رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است[دیدگاه ۱].

فحشا به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، عرفی، دینی یا حقوقی ناپسند یا نامشروع تلقی می‌شوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، روسپی‌گری و تجارت جنسی به‌کار می‌رود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرم‌انگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.

مفهوم‌شناسی

«فَحْشاء» از مادّه‌ «فحش» به معناى هر كارى است كه از حد اعتدال خارج گردد و صورت «فاحش» به‌خود بگيرد، بنابراين شامل تمامى منكرات وقبائح واضح وآشكار مى‌گردد. و به معناى هر كار زشت و بسيار قبيح است، و در آيه ۲۶۸ سوره‌ بقره به تناسب بحث، به معناى بخل و ترك انفاق، كه در بسيارى از موارد، نوعى معصيت و گناه است آمده (هر چند واژه فحشاء در مواردى به معناى گناه بى‌عفتى آمده)، حتى بعضى از مفسران تصريح كرده‌اند كه: عرب به شخص بخيل، فاحش مى‌گويد. فرق ميان «فحشاء» و «منكر» در يك عبارت كوتاه مى‌توان گفت: «فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانى، و «منكر» گناهان بزرگ آشكار است، و يا «فحشاء» گناهانى است كه بر اثر غلبه قواى شهويه، و «منكر» بر اثر غلبه قوه غضبيه صورت مى‌گيرد.[۱]

فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.[۲][۳] بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند زنا، لواط، ازدواج با همسر پدر و طواف برهنه اطلاق شده است.[۴] کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،[۵] به‌ویژه زنا و لواط است،[۶] در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.[۷]

در اصطلاح رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا روابط جنسی‌ای گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.[۸] این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به روسپی‌گری،[۹][۱۰] تجارت جنسی[۱۱] و در برخی منابع، صنعت سکس نیز به‌کار رفته است.[۱۲]

مجازات قانونی

در حقوق ایران، مفهوم فحشا در مقررات کیفری، به‌ویژه در جرم‌انگاری برخی روابط جنسی خارج از چارچوب قانونی و نیز ایجاد، اداره یا تشویق به مراکز فساد و فحشا به‌کار رفته است.[۱۳] بر اساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دایر یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا و نیز تشویق یا فراهم کردن موجبات آن جرم است و برای مرتکبان مجازات تعیین شده است. همچنین اگر رفتار ارتکابی مشمول عنوان قوادی باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به حد قوادی نیز محکوم می‌شود.[۱۴]

پانویس

  1. ↑ مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.
  2. ↑ راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.
  3. ↑ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.
  4. ↑ سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.
  5. ↑ «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.
  6. ↑ مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.
  7. ↑ «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.
  8. ↑ مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.
  9. ↑ بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.
  10. ↑ صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.
  11. ↑ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.
  12. ↑ مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.
  13. ↑ شعاع‏‌کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص338.
  14. ↑ . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.

دیدگاه‌های ارزیابان

  1. ↑ در مقاله نگارش شناسه به معنای لغوی خود را محدود نکنید

منابع

  • برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»، فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
  • پناهی، محمد، «نقش رسانه‌‏های جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»، دوفصلنامه یافته‌های جزا و جرم‌شناسی، شماره 2، 1400ش.
  • «تفاوت فحشا و صیغه»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1389ش.
  • حاجی‏ده‌‏آبادی، محمدعلی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپی‏‌گری با چشم‏‌انداز متون دینی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم؛ مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.
  • ریموند، جنیس جی.، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
  • زیبایی‌‏نژاد، حسین، «نگاهی دیگر به مسئله روسپیگری؛ علل، پیامدها و رویکردها»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‏‌های علمیه خواهران، 1385ش.
  • شعاع کاظمی، مهرانگیز و مؤمنی جاوید، مهرآور، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، تهران، آوای نور، 1392ش.
  • شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش.
  • صفاری‌نیا، مجید، آسیب‏‌شناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
  • عابدی ‏تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌‏بندوباری و راه‌‏حل‌های آن»، دوفصلنامه فقه‌‏وحقوق، شماره 55، 1390ش.
  • «قانون جرایم ‏رایانه‌‏ای»، وب‌سایت مرکز‏ پژوهش‌های مجلس ‏شورای ‏اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1388ش.
  • «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، سامانه ملی قوانین و مقررات، تاریخ بازدید: 28 اسفند 1402ش.
  • قنبری، حسین و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»، نشریه پژوهش‌های اخلاقی، شماره 3، 1401ش.
  • مدنی ‏قهفرخی، سعید، بررسی ‏آسیب‏‌های اجتماعی روسپی‏گری، تهران، یادآوران، 1392ش.
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
  • مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
  • مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
  • هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=فحشا&oldid=78716»