|
|
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات شخصیت
| | مستوره افشار؛ از فعالان جنبش [[زنان]] در ایران، رئیس [[جمعیت نسوان وطنخواه]] پس از [[محترم اسکندری]]. |
| | عنوان = مستوره افشار
| |
| تاملات جامعهشناختی
| |
| | عنوان اصلی =
| |
| | تصویر =نسوان وطنخواه.jpg
| |
| | اندازه تصویر =
| |
| | توضیح_تصویر =هیئت مدیره جمعیت نسوان وطنخواه نشسته از چپ به راست: فخرآفاق پارسا، ملوک اسکندری، کبری چنانی، مستوره افشار، نصرت مشیری، صفیه اسکندری، عصمتالملوک شریفی. ایستاده: مهرانگیز اسکندری، بانو چنانی، هائیده افشار، عباسه پایور، قدسیه مشیری.
| |
| | زاده = 1259؛
| |
| | درگذشت = شهریور1344 (65)
| |
| | مکتب =
| |
| | محل سکونت =
| |
| | فرزندان =
| |
| | همسر =
| |
| | آثار =
| |
| | سبک =
| |
| | زبان =
| |
| | دین =
| |
| | مذهب =
| |
| | تحصیلات =
| |
| | محل تحصیل =
| |
| | وبسایت =
| |
| | استادان =
| |
| | مرتبه علمی =
| |
| | معروفترین نظرات =
| |
| | شغل =
| |
| | حرفه = روزنامهنگاری
| |
| }}
| |
| مستوره افشار؛ از فعالان جنبش [[زنان]] در ایران، رئیس [[جمعیت نسوان وطنخواه]] پس از [[محترم اسکندری]]. | |
| ==زندگینامه==
| |
| مستوره افشار در سال 1259ش به دنیا آمد. پدرش مجدالسلطنه افشار از مردان روشنفکر ارومیه و مادر<nowiki/>ش دختر امامقلی میرزا ملک قاسمی شخص مقتدر و مهینپرست آذربایجان بود<ref> بامداد، بدرالملوک،زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، 1347ش، ص49-50</ref> خانم افشار در کودکی با زبان و ادبیات فارسی و سپس زبان روسی، ترکی و فرانسه آشنا شده و آنها را آموخت. <ref> پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، 1374ش، ص73</ref> مرحومه افشار در اواخر عمر سرپرست شیرخوارگاه تهران بود وی در سال ۱۳۴۴ در سن 65 سالگی در گذشت.
| |
| ==فعالیتهای اجتماعی- سیاسی==
| |
| *عضویت در جمعیت نسوان وطنخواه
| |
| خانم افشار در بزرگسالی به عضویت «جمعیت نسوان وطنخواه» در آمد. <ref>ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷)، 1384ش، ص73</ref> <ref group="پانویس"> جمعیت نسوان وطنخواه در حالی که دارای ۱۹۵ عضو رسمی بود در سال ۱۳۱۲ ش به فرمان رضا شاه منحل شد و پس از محترم اسکندری به ریاست آن انجمن منصوب شد.</ref>
| |
| *سخنران کنگره نسوان شرق
| |
| وی از سخنرانان کنگره نسوان شرق بود که در سال 1311 در تهران برگزار شد. کنگره نسوان شرق در پی آشنایی مردم مشرق زمین با فرهنگ و تمدن غرب تشکیل شد. ورود افکار و گرایشهای تجددطلبانه به کشورهای شرقی موجب گسترش بحث آموزش زنان، ارتقای حقوق مدنی آنان و در نهایت ورود هر چه بیشتر آنان در مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بود. به همین دلیل زنان متاثر از اندیشه تجددطلبی و برابری خواهی، برای دستیابی به اهداف خود همگام با تاسیس مدارس دخترانه و انتشار روزنامه، انجمنها و مجامعی را بنیان نهادند و به برگزاری کنگرههایی مبادرت ورزیدند که کنگره نسوان شرق یکی از ثمرات آن بود. البته اگر چه افراد عضو این کنگره اهداف خود را در ترقی و پیشرفت آموزشی و ورود زنان به اجتماع تعریف کردند اما بدر ملوک بامداد هدف کنگره نسوان شرق را چنین بیان میکند: در سال 1311 جمعیت نسوان وطنخواه به ریاست مستوره افشار پذیرای کنگره نسوان شرق شد. موضوع کمیسیونها پیرامون ترقیات روزافزون زنهای اروپایی و محرومیت زنان کشورهای عربی و ایرانی، لزوم جنبش و اقدامات جدی از طرف زنهای روشنفکر موضوعهای مورد بحث کنگره بود.<ref> بامداد، بدرالملوک،زن ایرانی از مشروطه تا انقلاب سفید،1347ش، ص 60</ref><ref group="پانویس">عصر روز دوشنبه در منزل خانم فاضله مستوره افشار عده زیادی از خانمهای فاضله و معدودی از فضلا و ادبا نسبت به تشکیل کنگره و مرام آن حضور یافتند. خانمهای فاضله میهمانان تازهوارد (نورحماده خانم رییسه کنگره، خانم سعید مراد، حنیفه خانم خوری) هر سه حضور داشتند و خانم افشار هم با چهرهای گشاده با کمال مهربانی از واردین پذیرایی میکردند. و اظهار داشتند که کلیه مخارج میهمانان به عهده جمعیت نسوان ایران است. اکثر جلسات و سخنرانیهای جمعیت نسوان به جهت بزرگی خانه مستوره افشار در آنجا برگزار میشد.</ref>
| |
|
| |
|
| پیشینهی اشرافی خانم افشار باعث شده بود که هر گاه که بین حقیقت و مصلحت ناگزیر به انتخاب میشد، جانب احتیاط را از دست نمیداد و نمیگذاشت رشته اتصالش به قدرت گسسته شود. مثلا در جریان برگزاری کنگره، مستوره از دخالتهای نابجای شیخالملک اورنگ که نماینده دولت ایران در کنگره بود دفاع کرد و این موضوع حتی اعتراض نور حماده را به دنبال داشت. در همین کنگره، برخی از اعضای «جمعیت نسوان وطنخواه» برای برکناری او از ریاست این جمعیت تلاش کردند، اما مستوره آنقدر از سیاست سررشته داشت که جلوی این اتفاق را بگیرد.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/106868/%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D9%81%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86.html «اشراف زاده ای در فکر زنان»، روزنامه همشهری]</ref>
| | == زندگینامه == |
| | مستوره افشار در سال ۱۲۵۹ش به دنیا آمد. پدرش مجدالسلطنه افشار از مردان روشنفکر ارومیه و مادر<nowiki/>ش دختر امامقلی میرزا ملک قاسمی شخص مقتدر و مهینپرست آذربایجان بود<ref>بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، 1347ش، ص49-50</ref> خانم افشار در کودکی با زبان و ادبیات فارسی و سپس زبان روسی، ترکی و فرانسه آشنا شده و آنها را آموخت.<ref>پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، 1374ش، ص73</ref> مرحومه افشار در اواخر عمر سرپرست شیرخوارگاه تهران بود وی در سال ۱۳۴۴ در سن ۶۵ سالگی در گذشت. |
|
| |
|
| رويداد مهمى كه در خلال برگزارى كنگره نسوان شرق رخ داد، انشعاب و جدايى اعضاى اين جمعيت بر اثر اقدامات و فعاليتهاى مستوره افشار بود. مستوره افشار به جاى آنكه بـه فعاليتها و اقدامات انجمنهاى زنان از مشروطه به بعد بپردازد، تمامى تغييرات رخداده در وضعيت زنان را ناشى از اقدامات رضاشـاه معرفى كرد. به بيانى ديگر مستوره افشار فعاليتهاى زنان را براى احقاق حقوق خود به مصادره حكومت رضاشاه در آورد، به همين سبب نورالهدى منگنه و همفكرانش در 6 آذر 1311 در اعتراض به اين رويه و عملكرد، استفعا دادند. نورالهدى منگنه در اينباره نوشت: «همه اعضاى خدمتگزار كه نظر عامالمنفعه داشتند از جمله اينجانب كه بار سنگين زحمات جمعيت را بر عهده داشتم رنجيده خاطر شديم و از انجمن
| | == فعالیتهای اجتماعی- سیاسی == |
| استعفا داديم».<ref>«اشراف زاده ای در فکر زنان»، روزنامه همشهری</ref>
| | * عضویت در جمعیت نسوان وطنخواه |
| *تشکیل کلاسهای سوادآموزی مخصوص زنان
| | خانم افشار در بزرگسالی به عضویت «جمعیت نسوان وطنخواه» درآمد.<ref>ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷)، 1384ش، ص73</ref><ref group="پانویس">جمعیت نسوان وطنخواه در حالی که دارای ۱۹۵ عضو رسمی بود در سال ۱۳۱۲ ش به فرمان رضا شاه منحل شد و پس از محترم اسکندری به ریاست آن انجمن منصوب شد.</ref> |
| *نگارش مقاله در نشریات مختلف با موضوع [[حقوق زنان]]
| | * سخنران کنگره نسوان شرق |
| *تشکیل جلسات سخنرانی با موضوع زنان
| | وی از سخنرانان کنگره نسوان شرق بود که در سال ۱۳۱۱ در تهران برگزار شد. کنگره نسوان شرق در پی آشنایی مردم مشرق زمین با فرهنگ و تمدن غرب تشکیل شد. ورود افکار و گرایشهای تجددطلبانه به کشورهای شرقی موجب گسترش بحث آموزش زنان، ارتقای حقوق مدنی آنان و در نهایت ورود هر چه بیشتر آنان در مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بود. به همین دلیل زنان متأثر از اندیشه تجددطلبی و برابری خواهی، برای دستیابی به اهداف خود همگام با تأسیس مدارس دخترانه و انتشار روزنامه، انجمنها و مجامعی را بنیان نهادند و به برگزاری کنگرههایی مبادرت ورزیدند که کنگره نسوان شرق یکی از ثمرات آن بود. البته اگر چه افراد عضو این کنگره اهداف خود را در ترقی و پیشرفت آموزشی و ورود زنان به اجتماع تعریف کردند اما بدر ملوک بامداد هدف کنگره نسوان شرق را چنین بیان میکند: در سال ۱۳۱۱ جمعیت نسوان وطنخواه به ریاست مستوره افشار پذیرای کنگره نسوان شرق شد. موضوع کمیسیونها پیرامون ترقیات روزافزون زنهای اروپایی و محرومیت زنان کشورهای عربی و ایرانی، لزوم جنبش و اقدامات جدی از طرف زنهای روشنفکر موضوعهای مورد بحث کنگره بود.<ref>بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از مشروطه تا انقلاب سفید،1347ش، ص 60</ref><ref group="پانویس">عصر روز دوشنبه در منزل خانم فاضله مستوره افشار عده زیادی از خانمهای فاضله و معدودی از فضلا و ادبا نسبت به تشکیل کنگره و مرام آن حضور یافتند. خانمهای فاضله میهمانان تازهوارد (نورحماده خانم رئیسه کنگره، خانم سعید مراد، حنیفه خانم خوری) هر سه حضور داشتند و خانم افشار هم با چهرهای گشاده با کمال مهربانی از واردین پذیرایی میکردند. و اظهار داشتند که کلیه مخارج میهمانان به عهده جمعیت نسوان ایران است. اکثر جلسات و سخنرانیهای جمعیت نسوان به جهت بزرگی خانه مستوره افشار در آنجا برگزار میشد.</ref> |
| از مهمترین فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مستوره افشار به شمار میرود. | |
|
| |
|
| | پیشینهٔ اشرافی خانم افشار باعث شده بود که هر گاه که بین حقیقت و مصلحت ناگزیر به انتخاب میشد، جانب احتیاط را از دست نمیداد و نمیگذاشت رشته اتصالش به قدرت گسسته شود؛ مثلاً در جریان برگزاری کنگره، مستوره از دخالتهای نابجای شیخالملک اورنگ که نماینده دولت ایران در کنگره بود دفاع کرد و این موضوع حتی اعتراض نور حماده را به دنبال داشت. در همین کنگره، برخی از اعضای «جمعیت نسوان وطنخواه» برای برکناری او از ریاست این جمعیت تلاش کردند، اما مستوره آنقدر از سیاست سررشته داشت که جلوی این اتفاق را بگیرد.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/106868/اشرافزادهای-فکر-زنان.html «اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری]</ref> |
|
| |
|
| ==یادداشت== | | رویداد مهمی که در خلال برگزاری کنگره نسوان شرق رخ داد، انشعاب و جدایی اعضای این جمعیت بر اثر اقدامات و فعالیتهای مستوره افشار بود. مستوره افشار به جای آنکه به فعالیتها و اقدامات انجمنهای زنان از مشروطه به بعد بپردازد، تمامی تغییرات رخداده در وضعیت زنان را ناشی از اقدامات رضاشاه معرفی کرد. به بیانی دیگر مستوره افشار فعالیتهای زنان را برای احقاق حقوق خود به مصادره حکومت رضاشاه درآورد، به همین سبب نورالهدی منگنه و همفکرانش در ۶ آذر ۱۳۱۱ در اعتراض به این رویه و عملکرد، استفعا دادند. نورالهدی منگنه در اینباره نوشت: «همه اعضای خدمتگزار که نظر عامالمنفعه داشتند از جمله اینجانب که بار سنگین زحمات جمعیت را بر عهده داشتم رنجیده خاطر شدیم و از انجمن |
| | استعفا دادیم».<ref>«اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری</ref> |
| | * تشکیل کلاسهای سوادآموزی مخصوص زنان |
| | * نگارش مقاله در نشریات مختلف با موضوع [[حقوق زنان]] |
| | * تشکیل جلسات سخنرانی با موضوع زنان |
| | از مهمترین فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مستوره افشار بهشمار میرود. |
| | |
| | == یادداشت == |
| {{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} | | {{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} |
| ==پانویس== | | |
| | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| ==منابع==
| |
| *بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. تهران: ابن سینا، 1347ش.
| |
| *پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، واشنگتن: مهرایران،1374ش.
| |
| *ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷). ترجمه نوشین احمدی خراسانی. تهران: اختران، 1384ش.
| |
| *«اشراف زاده ای در فکر زنان»، روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1399ش، تاریخ بازدید: 16 اسفند 1401ش.
| |
|
| |
|
| [[رده: ویکیجنسیت]]
| | == منابع == |
| [[رده:کنشگران]]
| | * بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. تهران: ابن سینا، ۱۳۴۷ش. |
| | * پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، واشینگتن: مهرایران، ۱۳۷۴ش. |
| | * ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷). ترجمه نوشین احمدی خراسانی. تهران: اختران، ۱۳۸۴ش. |
| | * «اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۱۶ اسفند ۱۴۰۱ش. |
| | |
| | {{جنبش زنان در ایران}} |
