نصر حامد ابوزید: تفاوت میان نسخه‌ها

یکی از مبانی مهم ابوزید در ارائه اندیشه‌هایش، سکولاریسم است. مبنای سکولاریسم، محوریت عقل بشری است که در آن، عقل در موضعی فراتر از کتاب مقدس قرار می‌گیرد و معیار سنجش حجیت و حقانیت همه امور از جمله کتاب مقدس می‌شود. بر اساس این رویکرد، صدق مطلق کتاب مقدس و خاستگاه و ماهیت ماورای طبیعی آن مورد تردید قرار گرفت. سکولاریسم معتقد است که عقل می‌تواند بدون کمک از منابع وحیانی، امور مربوط به زندگی دنیوی را سامان دهد. ابوزید در رابطه با عقل می‌گوید: «اصل و آغاز، همانا حاکمیت عقل است. سلطه‌ای که اساسا خود وحی نیز بر آن استوار است. عقل یگانه ابزار ما برای فهم است. تنها راه این است که بر تحکیم عقلانیت بکوشیم، آن هم نه فقط با گفتار، بلکه با تمام ابزار ممکن» <ref>ابوزید، نصرحامد المنهج الوافی فی فهم النصوص الدینیه،ص164 </ref> وی بر این باور است که سکولاریسم با معتقدات دینی ناسازگار نیست؛ زیرا اسلام به طور ذاتی، دینی سکولار است.<ref> ابوزید، نصرحامد المنهج الوافی فی فهم النصوص الدینیه،ص37</ref>

همچنین مدعای محوری نظریه ابوزید در زبان‌شناسی، آن است که مفاهیم بازتاب فرهنگ زمانه است و با تغییر فرهنگ تغییر می‌کند، اما این مدعا اشکالات زیادی دارد. یکی اینکه مدعای فوق با توجه به تقسیمات مفاهیم و چگونگی دست‌یابی عقل به هر نوع از آنها کلیت ندارد. برای مثال، برخی از مفاهیم هستند که وهمیات نامیده می‌شوند. این مفاهیم، مصداق خارجی ندارند مانند مفهوم غول. چنین مفاهیمی در فرهنگ و زمانهای مختلف هستند، اما برخی از مفاهیم، مانند عدل، ظلم، مالکیت و زوجیت که موضوعات اخلاقی هستند، در تمام فرهنگ‌ها و زمان‌ها وجود داشته و در تعیین مصداق آنها ممکن است تفاوت وجود داشته باشد، اما مفهوم آنها هرگز تغییر نمی‌کند.<ref>مصباح یزدی، محمدتقی آموزش فلسفه، ج1،ص201</ref>دوم آنکه اگر مفاهیم، بازتاب فرهنگ زمانه باشد و با تغییر فرهنگ، مفاهیم نیز تغییر کند، با توجه به تفاوت فرهنگ جوامع مختلف، تبادل افکار مطالعات دین پژوهی  نباید ممکن باشد. لازمه این نظریه، انسداد باب تفهیم و تفاهم میان افراد متعلق به فرهنگ‌های مختلف است.<ref>مجموعه مقلات جریان‌شناسی و نقد اعتزال نو، ص103</ref>

 

[[رده: ویکی‌جنسیت]]