علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
ایجاد لینک داخلی |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
== پیشینه موسیقی سنتی ایران == | == پیشینه موسیقی سنتی ایران == | ||
[[پرونده:موسیقی سنتی۱.jpg|جایگزین=عارف قزوینی شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی |بندانگشتی|عارف قزوینی شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی - نفر دوم از سمت چپ]] | [[پرونده:موسیقی سنتی۱.jpg|جایگزین=عارف قزوینی شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی |بندانگشتی|عارف قزوینی شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی - نفر دوم از سمت چپ]] | ||
موسیقی سنتی ایران، دارای قدمتی کهن بوده و تاریخچهٔ آن را به دوران باستان نسبت داده میشود.<ref>[https://saednews.com/.post/merfi-sbk-mosiqi-snti-irani «معرفی سبک موسیقی سنتی ایرانی»، ساعد نیوز.]</ref> مُهرنگارههای کشف شده در نقاط مختلف ایران، مانند تپهٔ [[چغازنبیل]] در شهر [[دزفول]]، حکایت از بزمی کهن در این منطقه دارد که نوازندگان و نغمهسازان مختلفی را به تصویر کشیده است. همچنین، اسناد بسیاری نشاندهندهٔ نواخته شدن [[تار]] توسط ایرانیان از سدهٔ ۱۷ پیش از میلاد است. علاوه بر آن، به سازهایی همچون دف، [[چنگ]] و [[تنبک]] نیز بهوفور در آثار کهن ایرانیان اشاره شده است.<ref>[https://weblight.ir/فرهنگ-موسیقایی-ایران-؛-هر-آهنگ-را-چه-وقت/ «فرهنگ موسیقایی ایران؛ هر آهنگ را چه وقت گوش کنیم؟»، وبسایت مجلۀ فرهنگی وبلایت].</ref> برخی از محققان، موسیقی سنتی ایران را از سبکهای موسیقی کهن ایرانی میدانند که از دوران ایران باستان در میان ایرانیان مرسوم بوده است.<ref>[https://www.kaenat.ir/fa/Main/Detail/160203/موسیقی-سنتی-و-بازگشت-به-خویشتن «موسیقی سنتی و بازگشت به خویشتن»، وبسایت کائنات.]</ref> همچنین، گروهی معتقدند با کشف اولین سازهای موسیقی ایرانی، همچون ساز «باربت» در ایران کهن، تاریخ تخمینی این نوع از موسیقی بهحدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح برمیگردد.<ref>[https://saednews.com/.post/merfi-sbk-mosiqi-snti-irani «معرفی سبک موسیقی سنتی ایرانی»، ساعد نیوز.]</ref> | موسیقی سنتی ایران، دارای قدمتی کهن بوده و تاریخچهٔ آن را به دوران باستان نسبت داده میشود.<ref>[https://saednews.com/.post/merfi-sbk-mosiqi-snti-irani «معرفی سبک موسیقی سنتی ایرانی»، ساعد نیوز.]</ref> مُهرنگارههای کشف شده در نقاط مختلف ایران، مانند تپهٔ [[چغازنبیل]] در شهر [[دزفول]]، حکایت از بزمی کهن در این منطقه دارد که نوازندگان و نغمهسازان مختلفی را به تصویر کشیده است. همچنین، اسناد بسیاری نشاندهندهٔ نواخته شدن [[تار]] توسط ایرانیان از سدهٔ ۱۷ پیش از میلاد است. علاوه بر آن، به سازهایی همچون دف، [[چنگ (ساز)|چنگ]] و [[تنبک]] نیز بهوفور در آثار کهن ایرانیان اشاره شده است.<ref>[https://weblight.ir/فرهنگ-موسیقایی-ایران-؛-هر-آهنگ-را-چه-وقت/ «فرهنگ موسیقایی ایران؛ هر آهنگ را چه وقت گوش کنیم؟»، وبسایت مجلۀ فرهنگی وبلایت].</ref> برخی از محققان، موسیقی سنتی ایران را از سبکهای موسیقی کهن ایرانی میدانند که از دوران ایران باستان در میان ایرانیان مرسوم بوده است.<ref>[https://www.kaenat.ir/fa/Main/Detail/160203/موسیقی-سنتی-و-بازگشت-به-خویشتن «موسیقی سنتی و بازگشت به خویشتن»، وبسایت کائنات.]</ref> همچنین، گروهی معتقدند با کشف اولین سازهای موسیقی ایرانی، همچون ساز «باربت» در ایران کهن، تاریخ تخمینی این نوع از موسیقی بهحدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح برمیگردد.<ref>[https://saednews.com/.post/merfi-sbk-mosiqi-snti-irani «معرفی سبک موسیقی سنتی ایرانی»، ساعد نیوز.]</ref> | ||
امروزه، با تأسیس فرهنگستان هنر و گروه موسیقی، مرکز حفظ و پژوهش موسیقی ایرانی و نیز تأسیس رشتههای جدید موسیقیشناسی در دانشگاههای کشور، وضعیت موسیقی سنتی ایران و پژوهش در این زمینه بهبود یافته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/85717/موسیقی-سنتی-ایرانی کیانی،«موسیقی سنتی ایرانی»، 1382ش، ص4.]</ref> کارشناسان، در مجموع، موسیقی سنتی ایران را در سه دوره بررسی کردهاند: | امروزه، با تأسیس فرهنگستان هنر و گروه موسیقی، مرکز حفظ و پژوهش موسیقی ایرانی و نیز تأسیس رشتههای جدید موسیقیشناسی در دانشگاههای کشور، وضعیت موسیقی سنتی ایران و پژوهش در این زمینه بهبود یافته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/85717/موسیقی-سنتی-ایرانی کیانی،«موسیقی سنتی ایرانی»، 1382ش، ص4.]</ref> کارشناسان، در مجموع، موسیقی سنتی ایران را در سه دوره بررسی کردهاند: | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
== ساختار موسیقی سنتی ایران == | == ساختار موسیقی سنتی ایران == | ||
[[موسیقی بومی|موسیقی سنتی]] ایرانی، از نظر کارشناسان، نوعی بدیههگویی است که اساس آن از مدلهای قیاسی بوده و باید حفظ شوند. یک نمایش مرسوم این سبک موسیقی، از «پیشدرآمد (مقدمهٔ اولیه)»، «درآمد (مقدمه)»، «تصنیف (آهنگ، وزندار بههمراه آواز خواننده)»، «[[ | [[موسیقی بومی|موسیقی سنتی]] ایرانی، از نظر کارشناسان، نوعی بدیههگویی است که اساس آن از مدلهای قیاسی بوده و باید حفظ شوند. یک نمایش مرسوم این سبک موسیقی، از «پیشدرآمد (مقدمهٔ اولیه)»، «درآمد (مقدمه)»، «تصنیف (آهنگ، وزندار بههمراه آواز خواننده)»، «[[چهارمضراب]] (وزندار)» و تعداد انتخابی «گوشه (حرکات)»، تشکیل میشود. برخی از موسیقیدانان، گاهی بهصورت غیر مرسوم، برخی قسمتهای این ساختار را تغییر داده یا حذف میکنند.<ref>[https://weblight.ir/فرهنگ-موسیقایی-ایران-؛-هر-آهنگ-را-چه-وقت/ «فرهنگ موسیقایی ایران؛ هر آهنگ را چه وقت گوش کنیم؟»، وبسایت مجلۀ فرهنگی وبلایت].</ref> | ||
== مفاهیم موسیقی سنتی ایران == | == مفاهیم موسیقی سنتی ایران == | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
=== سازها === | === سازها === | ||
از جمله سازهای سنتی ایران نیز میتوان به | از جمله سازهای سنتی ایران نیز میتوان به [[نی]]، [[دف]]، [[تار]]، [[سهتار (ساز)|سهتار]]، [[دوتار]]، [[کمانچه]]، [[قیچک]]/غیژک، [[قانون (ساز)|قانون]]، [[تنبک]]/تمبک، [[چنگ (ساز)|چنگ]]، [[رباب (ساز)|رباب]]، [[سنتور]]، [[بربط]]، [[عود (ساز)|عود]]، [[دایره (ساز)|دایره]]/داریه، [[چگور]]/قوپوز، [[تنبور]]/تمبور، [[سرنا (ساز)|سرنا]]، دودوک/[[بالابان]]، [[نیانبان]]، [[قرهنی]]، [[دونلی]]، [[دهل]]، [[دمام]]، دوضاله/[[دوزله]]»، [[طاس (ساز)|طاس]]، [[نقاره]]، [[زنگ (موسیقی)|زنگ]]، [[طبل]]، [[کرنا]]، [[کوس (ساز)|کوس]] و [[دیوان (ساز)|دیوان]]، اشاره کرد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/music-cinema/iranian-traditional1-music.html «موسیقی سنتی ایران»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
== تفاوت موسیقی سنتی ایرانی و غربی == | == تفاوت موسیقی سنتی ایرانی و غربی == | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
علاوه بر آن، در موسیقی غربی، گسترش اصوات بهصورت عمودی (بهمعنای خطوط متعدد صدا در یک قطعه) از اهمیتی بسیار برخوردار بوده و میتوان آن را به دو صورت «هموفونیک»<ref>یک صدا در نقش ملودی اصلی و باقی صداها در نقش هارمونی آن صدا بهکار میروند.</ref> و «پلی فونیک»<ref>چندین صدا یا ملودی که از نظر ملودیک و ریتمیک مستقل هستند.</ref> مشاهده کرد. این در حالی است که موسیقی سنتی ایران بیشتر بهصورت ملودیمحور بوده و فراز و فرودهای ملودی، تحریرها و لحنهای آن به موسیقی وسعت معنایی میبخشند. | علاوه بر آن، در موسیقی غربی، گسترش اصوات بهصورت عمودی (بهمعنای خطوط متعدد صدا در یک قطعه) از اهمیتی بسیار برخوردار بوده و میتوان آن را به دو صورت «هموفونیک»<ref>یک صدا در نقش ملودی اصلی و باقی صداها در نقش هارمونی آن صدا بهکار میروند.</ref> و «پلی فونیک»<ref>چندین صدا یا ملودی که از نظر ملودیک و ریتمیک مستقل هستند.</ref> مشاهده کرد. این در حالی است که موسیقی سنتی ایران بیشتر بهصورت ملودیمحور بوده و فراز و فرودهای ملودی، تحریرها و لحنهای آن به موسیقی وسعت معنایی میبخشند. | ||
تفاوت دیگر این دو نوع از موسیقی در سازهای مورد استفاده است. سازهای ایرانی، بیشتر از مواد طبیعی همچون چوب و پوست ساخته شده و در مجموع به سازهای زهی- زخمهای، زهی- کوبهای و زهی- آرشهای تقسیم میشوند. این در حالی است که سازهای غربی با سازهای ایرانی بسیار متفاوت بوده و از جمله سازهای رایج آنها میتوان به | تفاوت دیگر این دو نوع از موسیقی در سازهای مورد استفاده است. سازهای ایرانی، بیشتر از مواد طبیعی همچون چوب و پوست ساخته شده و در مجموع به سازهای زهی- زخمهای، زهی- کوبهای و زهی- آرشهای تقسیم میشوند. این در حالی است که سازهای غربی با سازهای ایرانی بسیار متفاوت بوده و از جمله سازهای رایج آنها میتوان به [[ویولن]]، [[پیانو]]، [[ویولا]] و [[چنگ (ساز)|چنگ]] اشاره کرد. از دیگر تفاوتهای مهم این دو نوع از موسیقی درونمایه و مضمون موسیقی است. موسیقی سنتی ایرانی تمرکز بیشتری بر جنبههای معنوی و روحی داشته و با هنر، ادب، [[دین]] و عرفان پیوندی ناگسستنی دارد.<ref>[https://elhammusic.com/تفاوت-موسیقی-اصیل-ایرانی-و-موسیقی-غربی/ «تفاوت موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی غربی»، وبسایت الهام موزیک.]</ref> | ||
از دیگر تفاوتهای مهم این دو نوع از موسیقی درونمایه و مضمون موسیقی است. موسیقی سنتی ایرانی تمرکز بیشتری بر جنبههای معنوی و روحی داشته و با هنر، ادب، [[دین]] و عرفان پیوندی ناگسستنی دارد.<ref>[https://elhammusic.com/تفاوت-موسیقی-اصیل-ایرانی-و-موسیقی-غربی/ «تفاوت موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی غربی»، وبسایت الهام موزیک.]</ref> | |||
== بزرگان موسیقی سنتی ایران == | == بزرگان موسیقی سنتی ایران == | ||
