فاطمه کمالی (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «جایگزین=کوزههای شراب- قدمت ۵ هزار ساله - مصر |بندانگشتی|کوزههای شراب با قدمت ۵ هزار ساله در کاوش باستان شناسان در مصر کشف شد '''{{درشت|شراب}}'''، مایعی مستکننده که از تخمیر برخی میوهها و غلات بهدست میآید. شراب به معنای نوشیدن...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|شراب}}'''، مایعی مستکننده که از تخمیر برخی میوهها و غلات بهدست میآید. | '''{{درشت|شراب}}'''، مایعی مستکننده که از تخمیر برخی میوهها و غلات بهدست میآید. | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۴: | ||
==شراب در ادیان== | ==شراب در ادیان== | ||
===دین زرتشت=== | ===دین زرتشت=== | ||
در کهنترین متن دینی ایرانیان یعنی [[اوستا]]، اثری از بادهٔ [[انگور]] و مانند آن نیست و همچنین در هیچیک از کتابهای دینی زرتشتی، از تحریم می سخنی به میان نیامده، بااینحال بادهگساری هم تشویق نشده است<ref>معین، مزدیسنا و تأثیر آن در ادبیات پارسی، 1380ش، ص۲۶۶.</ref> حتی در نکوهش شراب سخن رفته و شراب، پلید و مایهٔ جسارت پادشاهان بیدادگر معرفی شده است.<ref>اوستا، 1374ش، ج1، ص67.</ref> | در کهنترین متن دینی ایرانیان یعنی [[اوستا]]، اثری از بادهٔ [[انگور]] و مانند آن نیست و همچنین در هیچیک از کتابهای دینی زرتشتی، از تحریم می سخنی به میان نیامده، بااینحال بادهگساری هم تشویق نشده است<ref>معین، مزدیسنا و تأثیر آن در ادبیات پارسی، 1380ش، ص۲۶۶.</ref> حتی در نکوهش شراب سخن رفته و شراب، پلید و مایهٔ جسارت پادشاهان بیدادگر معرفی شده است.<ref>اوستا، 1374ش، ج1، ص67.</ref> | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۱: | ||
شماری از آیات قرآن در مورد شراب موضعگیری کردهاند.<ref>سوره بقره، آیه ۲۱۹؛ سوره مائده، آیه ۹۱–۹۰؛ سوره محمد، آیه ۱۵؛ یوسف، آیه ۳۶، ۴۱؛ «سَکَر» در نحل، آیه ۶۷؛ «رَحیق» در مطفّفین، آیه ۲۵؛ «کَأس» در طور، آیه ۲۳، انسان، آیه ۵، ۱۷، سوره نبأ، آیه ۳۴ و «کأسٍ مِنْ معینٍ» در سوره صافّات، آیه ۴۵ و سوره واقعه، آیه ۱۸.</ref> نظر به حکم صریح قرآن مبنی بر پرهیز از نوشیدن شراب،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> حرمت آن به منزلهٔ حکمی ضروری درآمده است و مخالفان این حکم در شمار کافراناند.<ref>زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلّته، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۵۷.</ref> بااینحال میان پژوهشگران و دانشمندان علوم مختلف اسلامی، نظر واحدی در مورد زمان تحریم شراب وجود ندارد؛ برای نمونه آیه ۹۰ سوره مائده که آخرین آیه دربارهٔ حرمت خمر بهشمار میرود، بنا بر نظر برخی در سال چهارم هجری<ref>آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، 1378ش، ص۳۴۷.</ref> یا اواخر سال پنجم یا سال فتح مکه بنا بر استنباط یکی از عالمان اهل سنت<ref>ابنحجر عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری ۱۴۰۲ق، ج۸، ص۲۲۴–۲۲۵.</ref> نازل شده است. | شماری از آیات قرآن در مورد شراب موضعگیری کردهاند.<ref>سوره بقره، آیه ۲۱۹؛ سوره مائده، آیه ۹۱–۹۰؛ سوره محمد، آیه ۱۵؛ یوسف، آیه ۳۶، ۴۱؛ «سَکَر» در نحل، آیه ۶۷؛ «رَحیق» در مطفّفین، آیه ۲۵؛ «کَأس» در طور، آیه ۲۳، انسان، آیه ۵، ۱۷، سوره نبأ، آیه ۳۴ و «کأسٍ مِنْ معینٍ» در سوره صافّات، آیه ۴۵ و سوره واقعه، آیه ۱۸.</ref> نظر به حکم صریح قرآن مبنی بر پرهیز از نوشیدن شراب،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> حرمت آن به منزلهٔ حکمی ضروری درآمده است و مخالفان این حکم در شمار کافراناند.<ref>زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلّته، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۵۷.</ref> بااینحال میان پژوهشگران و دانشمندان علوم مختلف اسلامی، نظر واحدی در مورد زمان تحریم شراب وجود ندارد؛ برای نمونه آیه ۹۰ سوره مائده که آخرین آیه دربارهٔ حرمت خمر بهشمار میرود، بنا بر نظر برخی در سال چهارم هجری<ref>آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، 1378ش، ص۳۴۷.</ref> یا اواخر سال پنجم یا سال فتح مکه بنا بر استنباط یکی از عالمان اهل سنت<ref>ابنحجر عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری ۱۴۰۲ق، ج۸، ص۲۲۴–۲۲۵.</ref> نازل شده است. | ||
در آیهای گونهٔ بهرهگیری مردم از [[خرما]] و [[انگور]] را به صورت مستکنندگی و رزق نیکو دانسته است.<ref>سوره نحل، آیه ۶۷.</ref> افزون بر پیش گفتهها، آیاتی بر آسیبهای شراب پای فشردهاند که از آن جمله میتوان به موارد ذیل اشاره کرد: پلیدی،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> شیطانی بودن،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> ایجاد دشمنی و کینه میان انسانها،<ref>سوره مائده، آیه 91.</ref> بازدارندگی از یاد خدا و جلوگیری از اقامهٔ [[نماز]].<ref>سوره مائده، آیه 91.</ref> | در آیهای گونهٔ بهرهگیری مردم از [[خرما]] و [[انگور]] را به صورت مستکنندگی و رزق نیکو دانسته است.<ref>سوره نحل، آیه ۶۷.</ref> افزون بر پیش گفتهها، آیاتی بر آسیبهای شراب پای فشردهاند که از آن جمله میتوان به موارد ذیل اشاره کرد: پلیدی،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> شیطانی بودن،<ref>سوره مائده، آیه 90.</ref> ایجاد دشمنی و کینه میان انسانها،<ref>سوره مائده، آیه 91.</ref> بازدارندگی از یاد خدا و جلوگیری از اقامهٔ [[نماز]].<ref>سوره مائده، آیه 91.</ref> بااینحال حرمت شراب از همان آغاز نزول قرآن و بعثت [[حضرت محمد|پیامبر]] به صورت علنی بازگو نشده است و بنا بر روایات،<ref>بخاری، الجامع الصحیح، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۴۱۶.</ref> [[مسلمان|مسلمانان]] تا زمان نزول آیه ۹۰ سورهٔ مائده از نوشیدن شراب بهصورت کامل اجتناب نداشتند و حتی روایاتی به بادهنوشی عدهای از صحابیان پیامبر قبل از جنگ احد اشاره دارند.<ref>سهیلی، الروض الاُنُف، 1412ق، ج۳، ص۳۷۸–۳۸۰.</ref> | ||
===شراب در روایات=== | ===شراب در روایات=== | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۹: | ||
#نبود تفاوت میان شرابخوار، کافر و بتپرست؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/404/باب کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص404.]</ref> | #نبود تفاوت میان شرابخوار، کافر و بتپرست؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/404/باب کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص404.]</ref> | ||
#عدم دستیابی شرابخوار به [[بهشت]] و [[شفاعت]] در قیامت؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/400 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص400.]</ref> | #عدم دستیابی شرابخوار به [[بهشت]] و [[شفاعت]] در قیامت؛<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/400 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص400.]</ref> | ||
#سلام نکردن به شرابخوار، نرفتن به عیادت او، عدم حضور در تشییع | #سلام نکردن به شرابخوار، نرفتن به عیادت او، عدم حضور در [[تشییع جنازه]]، تحریم [[ازدواج]] با او، نپذیرفتن شهادت بادهگسار و اعتماد نکردن به او در امور مالی.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/396 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص396-398.]</ref> | ||
===شراب در فقه=== | ===شراب در فقه=== | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۳: | ||
==آسیبهای شرابخواری== | ==آسیبهای شرابخواری== | ||
===آسیبهای فردی شراب خواری=== | ===آسیبهای فردی شراب خواری=== | ||
دانشمندانی که پیرامون شراب پژوهیدهاند، بر مضرات و عوارض زیانبخش آن پافشاری کردهاند<ref>رازی، طب روحانی، 1381ش، ص۷۷–۷۹.</ref> و آسیبهای آن را بیشتر از سودهای آن دانستهاند؛<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، 1382ش، ج۲، ص۹۵.</ref> این آسیبها و زیانها بیشتر ناظر بر زیادهروی در نوشیدن شراب است که از آن جمله میتوان به سکته، خناق، نقرس، سرسام، تباهی جگر، ضعف مزاج، استسقا، سردرد، دنداندرد و مرگ ناگهانی اشاره کرد.<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، 1382ش، ج2، ص93-94.</ref> | دانشمندانی که پیرامون شراب پژوهیدهاند، بر مضرات و عوارض زیانبخش آن پافشاری کردهاند<ref>رازی، طب روحانی، 1381ش، ص۷۷–۷۹.</ref> و آسیبهای آن را بیشتر از سودهای آن دانستهاند؛<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، 1382ش، ج۲، ص۹۵.</ref> این آسیبها و زیانها بیشتر ناظر بر زیادهروی در نوشیدن شراب است که از آن جمله میتوان به سکته، خناق، نقرس، سرسام، تباهی جگر، ضعف مزاج، استسقا، سردرد، دنداندرد و مرگ ناگهانی اشاره کرد.<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، 1382ش، ج2، ص93-94.</ref> | ||
| خط ۶۳: | خط ۵۹: | ||
===آسیبهای اجتماعی شراب خواری=== | ===آسیبهای اجتماعی شراب خواری=== | ||
افزون بر مضرات فردی و جسمی شراب، برخی به آسیبهای اجتماعی آن تأکید داشتهاند، بهگونهای که بیشتر جنایتها در طول تاریخ و کنش و واکنشهای تند و جنگها را در نتیجهٔ شرابخواری ذکر کردهاند؛<ref>شهری، طهران قدیم، 1383ش، ج۵، ص۳۵۷.</ref> ازاینرو، بسیاری از حکما و عقلا مردم را از خوردن شراب نهی کرده و انواع مسکرات و شراب را امالخبائث نامیدهاند.<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh5 «آن تلخوش که صوفی امالخبائثش خواند.»؛ دیوان حافظ، غزل شماره 5.]</ref> | افزون بر مضرات فردی و جسمی شراب، برخی به آسیبهای اجتماعی آن تأکید داشتهاند، بهگونهای که بیشتر جنایتها در طول تاریخ و کنش و واکنشهای تند و جنگها را در نتیجهٔ شرابخواری ذکر کردهاند؛<ref>شهری، طهران قدیم، 1383ش، ج۵، ص۳۵۷.</ref> ازاینرو، بسیاری از حکما و عقلا مردم را از خوردن شراب نهی کرده و انواع مسکرات و شراب را امالخبائث نامیدهاند.<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh5 «آن تلخوش که صوفی امالخبائثش خواند.»؛ دیوان حافظ، غزل شماره 5.]</ref> برخی شرابخواری را از عیبهای پادشاهان و مردان سیاست دانستهاند؛ زیرا میگساریهای پادشاهان در بسیاری از موارد، بدفرجام بوده است.<ref>سیفی هروی، تاریخنامهٔ هرات، ۱۳۵۲ش، ص453.</ref> غزالی مستی با دیوانگی را یکسان گرفته است.<ref>غزالی، نصیحة الملوک، 1351ش، ص۲۵۰–۲۵۱.</ref> | ||
برخی بر این باورند که برای آگاهی از طبایع مردم، هیچ محکی بهتر از شراب نیست.<ref>عمر خیام، نوروزنامه، 1312ش، ص۶۰.</ref> در بعد خانوادگی نیز نوشیدن شراب آسیبهای بسیاری در پی دارد که از جملهٔ آنها میتوان به [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، زوال عقل، رفتاریهای خود آسیبزا، [[حسد|حسادت]] بیمارگونه، فراموشی، هذیان، [[خشونت علیه زن|خشونت علیه همسر]]، تجاوز جنسی، تشویق همسران و فرزندان به رابطهٔ جنسی با دیگران، زنای با محارم، دلسردی از نقش همسری، تنزل پایگاه اجتماعی زن، پرورش نسل بیمار، فقدان امنیت اقتصادی [[خانواده]] و قتل اشاره کرد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/90773/مشروبخواری-مردان-جرمی-علیه-زن-و-خانواده ضمیری، «مشروبخواری مردان، جرمی علیه زن و خانواده»، 1382ش، ص 228- 219.]</ref> | برخی بر این باورند که برای آگاهی از طبایع مردم، هیچ محکی بهتر از شراب نیست.<ref>عمر خیام، نوروزنامه، 1312ش، ص۶۰.</ref> در بعد خانوادگی نیز نوشیدن شراب آسیبهای بسیاری در پی دارد که از جملهٔ آنها میتوان به [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، زوال عقل، رفتاریهای خود آسیبزا، [[حسد|حسادت]] بیمارگونه، فراموشی، هذیان، [[خشونت علیه زن|خشونت علیه همسر]]، تجاوز جنسی، تشویق همسران و فرزندان به رابطهٔ جنسی با دیگران، زنای با محارم، دلسردی از نقش همسری، تنزل پایگاه اجتماعی زن، پرورش نسل بیمار، فقدان امنیت اقتصادی [[خانواده]] و قتل اشاره کرد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/90773/مشروبخواری-مردان-جرمی-علیه-زن-و-خانواده ضمیری، «مشروبخواری مردان، جرمی علیه زن و خانواده»، 1382ش، ص 228- 219.]</ref> | ||