جهیزیه: تفاوت میان نسخه‌ها

جهیزیه به اسباب و اثاثیه‌ای گفته می‌شود که خانواده عروس به خانه داماد می‌برند و پیشینۀ آن به قانون حمورابی در ۱۸ قرن پیش از میلاد می‌رسد. در ایران باستان، جهیزیه جایگزین سهم ارث دختران بود و تهیۀ آن نزد مادران اهمیت ویژه‌ای داشت؛ گاه با همکاری خویشاوندان یا حتی بر عهدۀ داماد انجام می‌شد و فهرست جهیزیه پیش از عروسی به‌عنوان سندی حقوقی ثبت می‌گردید تا در صورت اختلاف خانواده عروس بتواند آن را بازپس گیرد. جهازبران با تشریفات خاص، وسایل را به خانه داماد منتقل می‌کردند و گاه برای پنهان‌کاری این کار در سپیده‌دم انجام می‌شد. امروزه جهیزیه به یکی از موانع ازدواج تبدیل شده و خانواده‌ها برای چشم‌وهم‌چشمی هزینه‌های سنگینی متحمل می‌شوند؛ به‌طوری‌که برخی دختران به‌دلیل ناتوانی مالی خانواده از ازدواج صرف‌نظر می‌کنند، در حالی‌که آموزه‌های اسلامی و رفتار پیامبر خدا بر سادگی جهیزیه تأکید دارد و جهیز دختر پیامبر شامل وسایل بسیار ساده‌ای بود که با دعایی برای برکت در زندگی همراه شد.

جَهاز یا جِهاز واژه‌ای [[زبان عربی|عربی]] و به‌معنای اثاثیه و اسباب است.<ref>قیم، فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی، 1387ش، ذیل واژۀ جهاز.</ref> معادل [[زبان فارسی|فارسی]] آن، وَردَک، وردوک، جهیز و [[جهیزیه]] است و به اسباب و اثاثیه‌ای که [[خانواده|خانوادۀ]] عروس به خانۀ شوهر می‌برند، گفته می‌شود.<ref>محمد پادشاه، فرهنگ آنندراج، 1363ش، ذیل واژۀ جهیزیه.</ref>

==پیشینه جهیزیه==

پیشینه جهیزیه را تا قانون حمورابی در ۱۸ قرن پیش از میلاد پی گرفته‌اند که در آن، بندهایی به شرایط و ضوابط جهیزیه اختصاص داشته است.<ref>Iroku, A Day in the Life of God, 2008, p298, 301, 302, 303 and 304.</ref> در ایران، تهیۀ جهاز و اسباب زندگی توسط والدین همواره رایج بوده است. فردوسی در حکایت [[ازدواج]] زال، از هدایا و اشیاء گران‌بهایی سخن گفته که رودابه به خانۀ زال آورده است.<ref>دبیرسیاقی، شاهنامۀ فردوسی به نثر، 1387ش، ص93-94.</ref> در دوران [[ساسانیان|ساسانی]]، دختران ارثی از [[پدر]] نداشتند و به‌جای آن جهیزیۀ کاملی به خانۀ شوهر می‌بردند.<ref> بارتولمه، زن در حقوق ساسانی، 1344ش، ص20.</ref> در همین عهد، یکی از وظایف حکومت، تهیۀ جهیزیه برای دختران فقیر و نادار بود.<ref>مظاهری، خانوادۀ ایرانی در روزگار پیش از اسلام، 1373ش، ص35.</ref>

==تهیه جهیزیه==