صفحهای تازه حاوی «<big>'''زرتشت،'''</big> نام پیامبر و رهبر دینی ایرانیان در دوران باستان. زَرتُشت، پیامبر دارای دین و کتاب مقدس در ایران باستان بوده که دین وی بهنام «دین زرتشتی» و کتاب مقدس وی بهنام «اوستا» شناخته میشود.<ref>[https://www.vajehyab.com/name/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA ده...» ایجاد کرد |
جز تمیز کاری |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''زرتشت،'''</big> نام پیامبر و رهبر دینی ایرانیان در دوران باستان. | <big>'''زرتشت،'''</big> نام پیامبر و رهبر دینی ایرانیان در دوران باستان. | ||
زَرتُشت، پیامبر دارای [[دین]] و کتاب مقدس در ایران باستان بوده که دین وی بهنام «دین زرتشتی» و کتاب مقدس وی بهنام | زَرتُشت، پیامبر دارای [[دین]] و کتاب مقدس در ایران باستان بوده که دین وی بهنام «دین زرتشتی» و کتاب مقدس وی بهنام «[[اوستا]]» شناخته میشود.<ref>[https://www.vajehyab.com/name/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ زرتشت.]</ref> دربارۀ شخصیت، زمان و مکان تولد و زندگی زرتشت، اختلاف نظر و ابهام وجود دارد. پندار نیک، گفتار نیک و رفتار نیک، از مهمترین آموزههای اخلاقی زرتشت است که در میان مردم شهرت دارد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/81527/%D8%B2%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7?SearchText=%D9%86%D8%B8%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%DB%8C%20%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86&LPhrase= الهامی، «زردشت و اوستا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
واژۀ زرتشت در لغت به معنی آفریدۀ اول، نفس کل، نفس ناطقه، عقل فعال، ربالنوع انسان و راستگوی آمده است. دربارۀ مصداق زرتشت (زردشت) اختلاف نظر وجود دارد. برای این واژه در | واژۀ زرتشت در لغت به معنی آفریدۀ اول، نفس کل، نفس ناطقه، عقل فعال، ربالنوع انسان و راستگوی آمده است. دربارۀ مصداق زرتشت (زردشت) اختلاف نظر وجود دارد. برای این واژه در [[زبان فارسی]]، ۱۶ وجه ذکر شده که معروفترین آن زَرتُشت، زَردُشت و زَرهُشت است. این کلمه در اوستا «زرتشتره» ثبت شده و در معنای آن احتمالات زیادی دادهاند. | ||
==زمان زندگی== | ==زمان زندگی== | ||
در نوشتههای فارسی میانه، زمان زندگی زرتشت حدود ۳۰۰ سال پیش از اسکندر دانسته شده است. مورخان یونانی زمان حیات او را در حدود | در نوشتههای فارسی میانه، زمان زندگی زرتشت حدود ۳۰۰ سال پیش از اسکندر دانسته شده است. مورخان یونانی زمان حیات او را در حدود ۶۰۰۰ سال قبل دانستهاند. برخی پژوهشگران با استناد به شواهد زبانی و تاریخی، دورۀ زندگی او را در حدود ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰ سال قبل از میلاد میدانند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/246854/%D8%B2%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 گشتاسب، «زردشتیان»، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==زادگاه و مکان زندگی== | ==زادگاه و مکان زندگی== | ||
برخی مورخان و جغرافیدانان، زرتشت را از غرب [[ایران]] میدانند و بیش از همه به آذربایجان نسبت میدهند؛ اما گروهی از خاورشناسان معتقدند که او در باکتریا (بلخ) متولد شده است. بر اساس دیدگاه دیگر، وی در غرب ایران به دنیا آمده و در شرق ایران بهکار دعوت پرداخته است. طبری و ابناثیر معتقدند که زرتشت در [[فلسطین]] متولد شده و به آذربایجان ایران مهاجرت کرده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/81527/%D8%B2%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7?SearchText=%D9%86%D8%B8%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%DB%8C%20%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86&LPhrase= الهامی، «زردشت و اوستا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | برخی مورخان و جغرافیدانان، زرتشت را از غرب [[ایران]] میدانند و بیش از همه به آذربایجان نسبت میدهند؛ اما گروهی از خاورشناسان معتقدند که او در باکتریا (بلخ) متولد شده است. بر اساس دیدگاه دیگر، وی در غرب ایران به دنیا آمده و در شرق ایران بهکار دعوت پرداخته است. طبری و ابناثیر معتقدند که زرتشت در [[فلسطین]] متولد شده و به آذربایجان ایران مهاجرت کرده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/81527/%D8%B2%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7?SearchText=%D9%86%D8%B8%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%DB%8C%20%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86&LPhrase= الهامی، «زردشت و اوستا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
| خط ۲۹: | خط ۳۱: | ||
به باور بسیاری از محققان، زرتشت مروج یکتاپرستی، آموزگار و بنیانگذار اندیشۀ نیک و راستی در جهان است. سه جملۀ کوتاه او «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک»، پایۀ بنیادین مردمسالاری و شیوۀ سازماندهی اندیشهها و در پی آن پیشرفت در جهان امروز شناخته شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84161107/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آیین درگذشت زرتشت بهصورت مجازی در یزد برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | به باور بسیاری از محققان، زرتشت مروج یکتاپرستی، آموزگار و بنیانگذار اندیشۀ نیک و راستی در جهان است. سه جملۀ کوتاه او «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک»، پایۀ بنیادین مردمسالاری و شیوۀ سازماندهی اندیشهها و در پی آن پیشرفت در جهان امروز شناخته شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84161107/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آیین درگذشت زرتشت بهصورت مجازی در یزد برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==زرتشت در نظر اندیشمندان== | ==زرتشت در نظر اندیشمندان== | ||
زرتشت در نظر بسیاری از | زرتشت در نظر بسیاری از اندیشمندان غربی از احترام ویژهای برخودار است و او را بهعنوان پیامبر هوشمند، پرتلاش، نیكخواه، خیراندیش، مهربان و مهرورز ستودهاند. برای مثال، نیچه فیلسوف آلمانی، معتقد است که در سخن زرتشت، شكوهی وجود دارد كه در كمتر سخنی دیده میشود. بهنظر نیچه، در اندیشۀ زرتشت آموزشهای بزرگی برای زندگی خوب وجود دارد.<ref>[https://article.tebyan.net/UserArticle/AmpShow/446181 «نظر بزرگان جهان در بارۀ زرتشت»، وبسایت تبیان].</ref> | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
بر اساس روایت اساطیری، زرتشت در سن | بر اساس روایت اساطیری، زرتشت در سن ۷۷ سالگی، در [[بلخ]]، پایتخت کیانیان، هنگامی که با ۷۲ تن از یاران خود در آتشکدۀ نوبهار شهر بلخ مشغول نیایش بود، توسط تورانیان محاصره و با شمشیر کشته شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84161107/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آیین درگذشت زرتشت بهصورت مجازی در یزد برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==یادبود== | ==یادبود== | ||
در ایران، روز ششم [[فروردین]] بهعنوان «روز زرتشت» نامگذاری شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100705160/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D8%B4%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «چرا ششم فروردین روز زرتشت شده است؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | در ایران، روز ششم [[فروردین]] بهعنوان «روز زرتشت» نامگذاری شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/98100705160/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D8%B4%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «چرا ششم فروردین روز زرتشت شده است؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
