صفحهای تازه حاوی «<big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه...» ایجاد کرد |
جز ویکی سازی |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. | <big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. | ||
خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه حکومت کردند. آنها در ابتدا تحت حمایت سلجوقیان قرار داشتند و سپس استقلال پیدا کردند اما با هجوم مغولان به ایران، منقرض شدند. در زمان خوارزمشاهیان نویسندگان، ادیبان و دانشمندان مورد حمایت قرار میگرفتند و فرهنگ، هنر و معماری اسلامی رونق پیدا کرد. | خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه حکومت کردند. آنها در ابتدا تحت حمایت سلجوقیان قرار داشتند و سپس استقلال پیدا کردند اما با هجوم مغولان به ایران، منقرض شدند. در زمان خوارزمشاهیان نویسندگان، ادیبان و دانشمندان مورد حمایت قرار میگرفتند و فرهنگ، [[هنر اسلامی|هنر]] و معماری اسلامی رونق پیدا کرد. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
در قدیم، منطقۀ وسیعی در جنوب «دریاچۀ آرال» در دو سوی رود جیحون «خوارزم» خوانده میشد که شهرهای مهم آن، «کاث» در شرق و «گرگانج» در کرانۀ غربی رود جیحون بود. بخش شرقی جیحون اکنون جزء جمهوری ازبکستان و قسمت غربی آن جزء جمهوری ترکمنستان است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8830 زرشناس، «خوارزم»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> بر اساس سنت قدیمی، فرمانروایان و خاندانهایی مانند «آلافریغ»، «آلعراق» و «آلمأمون» که بر این منطقه حکومت کردهاند، لقب «خوارزمشاه» داشتند؛ اما بهطور کلی، مراد از خوارزمشاهیان، خاندان و سلسلۀ ترکتبار از فرزندان «انوشتگین غرجهای» است. خوارزمشاهیان در طول بیش از یک قرن حکومت، با از بینبردن سلجوقیان، غوریان، ایلک خانیان، قراختاییان و باوندیان و مغلوبکردن اتابکان آذربایجان و فارس، دامنۀ قلمرو خود را از خوارزم به سایر مناطق ایران گسترش دادند و مناطق میان رود سیحون تا | در قدیم، منطقۀ وسیعی در جنوب «دریاچۀ آرال» در دو سوی رود جیحون «خوارزم» خوانده میشد که شهرهای مهم آن، «کاث» در شرق و «گرگانج» در کرانۀ غربی رود جیحون بود. بخش شرقی جیحون اکنون جزء جمهوری ازبکستان و قسمت غربی آن جزء جمهوری ترکمنستان است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8830 زرشناس، «خوارزم»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> بر اساس سنت قدیمی، فرمانروایان و خاندانهایی مانند «آلافریغ»، «آلعراق» و «آلمأمون» که بر این منطقه حکومت کردهاند، لقب «خوارزمشاه» داشتند؛ اما بهطور کلی، مراد از خوارزمشاهیان، خاندان و سلسلۀ ترکتبار از فرزندان «انوشتگین غرجهای» است. خوارزمشاهیان در طول بیش از یک قرن حکومت، با از بینبردن سلجوقیان، غوریان، ایلک خانیان، قراختاییان و باوندیان و مغلوبکردن اتابکان آذربایجان و فارس، دامنۀ قلمرو خود را از خوارزم به سایر مناطق ایران گسترش دادند و مناطق میان رود سیحون تا [[خلیج فارس]] را در اختیار گرفتند. خوارزمشاهیان یکی از وسیعترین حکومتهای جهان اسلام را تشکیل دادند، اما به علت کوتاهی عمر حکومت آنها، تأثیر پایداری برجای نگذاشتند. <ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8833 رحمتی، «خوارزمشاهیان»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | ||
==خاندان== | ==خاندان== | ||
اَنوشتَگین غرجهای، بزرگ خاندان خوارزمشاهیان، غلامی ترک بود که «بِلْکاتِگین» از سرداران سلجوقی او را در «غرجستان» واقع در مرکز افغانستان، خرید و بههمین دلیل، به غرجهای شهرت یافت. وی در دربار سلجوقیان پرورش یافت و بهدلیل هوش و لیاقتهای شخصی، به سرعت پلههای ترقی را پیمود و به سِمَتهای مهمی در حکومت سلجوقی رسید.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8833 رحمتی، «خوارزمشاهیان»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | اَنوشتَگین غرجهای، بزرگ خاندان خوارزمشاهیان، غلامی ترک بود که «بِلْکاتِگین» از سرداران سلجوقی او را در «غرجستان» واقع در مرکز افغانستان، خرید و بههمین دلیل، به غرجهای شهرت یافت. وی در دربار سلجوقیان پرورش یافت و بهدلیل هوش و لیاقتهای شخصی، به سرعت پلههای ترقی را پیمود و به سِمَتهای مهمی در حکومت سلجوقی رسید.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8833 رحمتی، «خوارزمشاهیان»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | ||
