صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=تصویری از عبدالرحمن جامی از شاعران دوره تیموریان |بندانگشتی|تصویری از عبدالرحمن جامی از شاعران دوره تیموریان {{درشت|'''ادبیات فارسی در دورهٔ تیموریان؛'''}} مجموعهٔ فعالیت‌ها و آثار مکتوب فارسی...» ایجاد کرد |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر =تصویری از عبدالرحمن جامی از شاعران دوره تیموریان | |||
| image_alt =تصویری از عبدالرحمن جامی از شاعران دوره تیموریان | |||
| فایل پادکست =ادبیات فارسی در دوره تیموریان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =10/3 | |||
| تاریخ پادکست =28-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
بسیاری، | | عنوان اصلی = | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''ادبیات فارسی در دورهٔ تیموریان؛''' مجموعهٔ فعالیت‌ها و آثار مکتوب فارسی در دورهٔ اقتدار تیموریان. | |||
بسیاری، دوره [[تیموریان]] را دورهٔ شکوفایی فرهنگ و از مهم‌ترین ادوار ادبیات فارسی در [[ایران]] می‌دانند. جذبه و قدرت فرهنگ اسلامی و ایرانی، پیوندی نزدیک میان امیران تیموری با نویسندگان و شاعران برقرار کرد و موجب شد تا در این دوره، آثار ادبی گوناگونی تولید شود. | |||
==تاریخچه ادبیات فارسی در دورهٔ تیموریان== | ==تاریخچه ادبیات فارسی در دورهٔ تیموریان== | ||
از آخرین سال‌های قرن هشتم هجری تا سال۹۳۰ق،<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص3-4.</ref> امیر تیمور و چند تن از پسران و نوادگان او در مناطق وسیعی از ایران حکومت کردند. امیر تیمور اگرچه خود، اهل [[جنگ]] و خون‌ریزی بود، اما بسیاری از فرزندان و بازماندگان وی، فرمانروایانی فرهنگ‌دوست و ادب‌پرور بودند.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص227.</ref> | از آخرین سال‌های قرن هشتم هجری تا سال۹۳۰ق،<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص3-4.</ref> امیر تیمور و چند تن از پسران و نوادگان او در مناطق وسیعی از ایران حکومت کردند. امیر تیمور اگرچه خود، اهل [[جنگ]] و خون‌ریزی بود، اما بسیاری از فرزندان و بازماندگان وی، فرمانروایانی فرهنگ‌دوست و ادب‌پرور بودند.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص227.</ref> | ||
دربار «میران‌شاه» در [[تبریز]]، محل تجمع اهل ادب، شعر و هنر بود. «عُمر شیخ»، پسر دیگر تیمور تمایل بسیار به [[شعر فارسی]] داشت. «شاهرخ» پسر سوم تیمور، دلبستهٔ ادبیات فارسی و تاریخ بود و بسیاری از تاریخ‌نویسان را به نوشتن رویدادهای تاریخی وادار کرد. «ابوالفتح ابراهیم سلطان» شعر می‌گفت و در ترقی ادبیات فارسی بسیار کوشید. «بایسنقر» علاوه بر خوشنویسی به سرودن شعر و جمع‌آوری [[کتاب]] علاقهٔ زیادی داشت و «شاهنامهٔ بایسنقری» از کتاب‌های نفیس [[کتابخانه | دربار «میران‌شاه» در [[تبریز]]، محل تجمع اهل ادب، شعر و هنر بود. «عُمر شیخ»، پسر دیگر تیمور تمایل بسیار به [[شعر فارسی]] داشت. «شاهرخ» پسر سوم تیمور، دلبستهٔ ادبیات فارسی و تاریخ بود و بسیاری از تاریخ‌نویسان را به نوشتن رویدادهای تاریخی وادار کرد. «ابوالفتح ابراهیم سلطان» شعر می‌گفت و در ترقی ادبیات فارسی بسیار کوشید. «بایسنقر» علاوه بر خوشنویسی به سرودن شعر و جمع‌آوری [[کتاب]] علاقهٔ زیادی داشت و «شاهنامهٔ بایسنقری» از کتاب‌های نفیس [[کتابخانه]] او بود. در زمان «الغ‌بیگ» زمینهٔ تدوین «زیج» (کتاب‌هایی دربارهٔ روش محاسبات نجومی) معروف به «زیج الغ‌بیگ» مهیا شد.<ref>فخری هروی، روضةالسلاطین، ۱۹۶۸م، ص48-54.</ref> | ||
«عبداللطیف»، پسر الغ‌بیگ و | «عبداللطیف»، پسر الغ‌بیگ و «[[ظهیرالدین محمد بابر|بابر شاه]]» پسر بایسنقر، هر دو، شاعر، شعردوست و شعرشناس بودند. «سلطان حسین بایقرا» بزرگ‌ترین مروج ادبیات فارسی بود و کتاب «مجالس العشاق» را نوشت. در زمان او، [[هرات]] محل تجمع شاعران و ادیبان شده بود. علاوه‌بر سلاطین، برخی از درباریان نیز از مشوقان ادب و هنر در این دوره به‌شمار می‌رفتند.<ref>فخری هروی، روضةالسلاطین، ۱۹۶۸م، ص48-54.</ref> | ||
==ویژگی‌های ادبی دورهٔ تیموریان== | ==ویژگی‌های ادبی دورهٔ تیموریان== | ||
| خط ۲۰: | خط ۴۸: | ||
===تحول معنوی ادبیات=== | ===تحول معنوی ادبیات=== | ||
ادبیات فارسی در | ادبیات فارسی در دوره [[تیموریان]]، از نظر تکوین هویت جدید [[سبک زندگی]] ایرانی و اسلامی و ادبیات مذهبی، اهمیت زیادی دارد؛ در این دوره جلوه‌های مذهب [[شیعه]] به [[شعر فارسی]] رنگ و بوی خاصی بخشید.<ref>[https://www.sid.ir/paper/823746/fa#downloadbottom عرفان و مذهب شیعه در اشعار شاعران شیعه عصر تیموری»، هفتمین همایش انجمن ترویج زبان، 1391ش، ج2، ص588.]</ref> | ||
==نثر فارسی در دورهٔ تیموریان== | ==نثر فارسی در دورهٔ تیموریان== | ||
===تألیف کتاب‌های علمی=== | ===تألیف کتاب‌های علمی=== | ||
====تاریخی==== | ====تاریخی==== | ||
در این دوره، تاریخ‌نویسی به [[زبان فارسی]] رشد پیدا کرد و ادبیات فارسی متحول شد. مهم‌ترین آثار تاریخی این دوره: | |||
در این دوره، تاریخ‌نویسی به زبان فارسی رشد پیدا کرد و ادبیات فارسی متحول شد. مهم‌ترین آثار تاریخی این دوره: | |||
#«زبدۀ التواریخ» و «مجمع التواریخ سلطانی» نوشتهٔ «حافظ ابرو»، با نثر ساده، روان و عاری از تکلف؛<ref>خواندمیر، حبیب السیر، ۱۳۵۳ش، ج4، ص8..</ref> | #«زبدۀ التواریخ» و «مجمع التواریخ سلطانی» نوشتهٔ «حافظ ابرو»، با نثر ساده، روان و عاری از تکلف؛<ref>خواندمیر، حبیب السیر، ۱۳۵۳ش، ج4، ص8..</ref> | ||
#«حبیب السیر»، و «خلاصۀ الاخبار» و «دستور الوزراء»، نوشتهٔ «خواندمیر» با نثر روان، پخته و آمیخته به صنایع بدیع؛<ref>خواندمیر، حبیب السیر، ۱۳۵۳ش، ج4، ص523.</ref> | #«حبیب السیر»، و «خلاصۀ الاخبار» و «دستور الوزراء»، نوشتهٔ «خواندمیر» با نثر روان، پخته و آمیخته به صنایع بدیع؛<ref>خواندمیر، حبیب السیر، ۱۳۵۳ش، ج4، ص523.</ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۶۸: | ||
====سیرهٔ پیامبر اسلام و ائمهٔ شیعه==== | ====سیرهٔ پیامبر اسلام و ائمهٔ شیعه==== | ||
در این دوره دربارهٔ سیرۀ [[پیامبر | در این دوره دربارهٔ سیرۀ [[پیامبر اکرم]] و [[امامان شیعه]] نیز کتاب‌های متعددی نوشته شد. از جمله: | ||
#«روضۀالاحباب» از عطاءالدین فضل‌اللّه جمال‌الحسنی؛ | #«روضۀالاحباب» از عطاءالدین فضل‌اللّه جمال‌الحسنی؛ | ||
#«شواهدالنبوه» از جامی؛ | #«شواهدالنبوه» از جامی؛ | ||
| خط ۶۱: | خط ۸۸: | ||
====علوم بلاغی==== | ====علوم بلاغی==== | ||
در علوم بلاغی فارسی نیز آثاری در این دوره نوشته شد. مانند: | در علوم بلاغی فارسی نیز آثاری در این دوره نوشته شد. مانند: | ||
#«عروض سیفی» از سیفی بخارایی؛ | #«عروض سیفی» از سیفی بخارایی؛ | ||
| خط ۸۳: | خط ۱۰۹: | ||
==شعر فارسی در دورهٔ تیموریان== | ==شعر فارسی در دورهٔ تیموریان== | ||
===رشد و گسترش شعر فارسی=== | ===رشد و گسترش شعر فارسی=== | ||
مهم‌ترین | مهم‌ترین مشخصه نظم و شعر در دوره [[تیموریان]]، رشد کمّی آن است. این ویژگی چندان چشمگیر است که نظر بسیاری را به خود جلب کرده و برخی از محققان شمار شاعران این دوره را حدود هزار تن دانسته‌اند.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص348-349.</ref> همچنین در این دوره برای نخستین‌بار مخاطبان شعر به درباریان یا فرهیختگان جامعه محدود نشد و طبقات پایین‌تر جامعه را نیز دربر گرفت و مردم به خواندن و نوشتن ابیات و اشعار تمایل نشان می‌دادند.<ref>یارشاطر، شعر فارسی در عهد شاهرخ، ۱۳۳۴ش، ص59.</ref> | ||
===آمیختگی شعر با هنر=== | ===آمیختگی شعر با هنر=== | ||
هنرمندان این دوره، یعنی کسانی که به خوشنویسی، [[موسیقی]]، آواز، [[نقاشی]] و تذهیب اشتغال داشتند، به شعر و سرودن آن نیز روی آوردند و برخی از آنها، شعر را بر هنر خود ترجیح دادند.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص۱۷۰–۱۷۲.</ref> | هنرمندان این دوره، یعنی کسانی که به خوشنویسی، [[موسیقی]]، آواز، [[نقاشی]] و تذهیب اشتغال داشتند، به شعر و سرودن آن نیز روی آوردند و برخی از آنها، شعر را بر هنر خود ترجیح دادند.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص۱۷۰–۱۷۲.</ref> | ||
| خط ۹۴: | خط ۱۱۹: | ||
==ویژگی‌های شعر دورهٔ تیموریان== | ==ویژگی‌های شعر دورهٔ تیموریان== | ||
===ابداع سبک هندی=== | ===ابداع سبک هندی=== | ||
در این دوره نسل جدیدی از شاعران در پهنهٔ حکومتی تیموریان ظاهر شدند و به‌منظور تازگی بخشیدن به شعر، شیوهٔ تازه‌ای ابداع کردند که سابقهٔ چندانی در ادب فارسی نداشت. آنها علاوه بر حرکت در چارچوب مضامین کهن،<ref>یارشاطر، شعر فارسی در عهد شاهرخ، ۱۳۳۴ش، ص113-114.</ref> یافتن مضامین غریب و نکته‌های باریک را آغاز کردند و سبک جدیدی را پایه‌گذاری کردند که به سبک هندی شهرت یافت.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص235.</ref> | در این دوره نسل جدیدی از شاعران در پهنهٔ حکومتی [[تیموریان]] ظاهر شدند و به‌منظور تازگی بخشیدن به شعر، شیوهٔ تازه‌ای ابداع کردند که سابقهٔ چندانی در ادب فارسی نداشت. آنها علاوه بر حرکت در چارچوب مضامین کهن،<ref>یارشاطر، شعر فارسی در عهد شاهرخ، ۱۳۳۴ش، ص113-114.</ref> یافتن مضامین غریب و نکته‌های باریک را آغاز کردند و سبک جدیدی را پایه‌گذاری کردند که به سبک هندی شهرت یافت.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص235.</ref> | ||
===استفاده از صنایع شعری خاص=== | ===استفاده از صنایع شعری خاص=== | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۲۵: | ||
===رواج استفاده از غزل=== | ===رواج استفاده از غزل=== | ||
در این دوره از میان انواع شعر | در این دوره از میان انواع [[شعر فارسی]]، از قالب غزل بیشتر استفاده می‌شد. علت آن رویکرد مردمی به شعر فارسی بود و غزل با ذوق عامهٔ مردم سازگاری بیشتری داشت. به‌همین دلیل، این دوره را «عصر غزل» نامیده‌اند.<ref>شفیعی کدکنی، ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما، ۱۳۷۸ش، ص32.</ref> | ||
==درون‌مایه‌های شعری در ادبیات فارسی تیموریان== | ==درون‌مایه‌های شعری در ادبیات فارسی تیموریان== | ||
===آموزه‌های دینی=== | ===آموزه‌های دینی=== | ||
برخی از رویدادها در | برخی از رویدادها در دوره [[تیموریان]] باعث علاقهٔ مردم به [[دین]] و آزادی‌های نسبی [[شیعه]] شد که گسترش مضامین دینی و مذهبی در شعر را به‌دنبال داشت. شاعرانی مانند [[اهلی شیرازی]]، قاسم انوار، نظام استرابادی، لطف‌الله نیشابوری، اوحدی سبزواری و برندق خجندی، مضامین مذهبی را در شعر خود وارد کردند و سب ترویج آموزه‌های دینی در جامعه شدند.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ۱۸۶–۱۸۷.</ref> | ||
===مناقب پیامبر | ===مناقب پیامبر اکرم و امامان شیعه=== | ||
از اصلی‌ترین مضامین شعر در | از اصلی‌ترین مضامین شعر در دوره [[تیموریان]] قصاید دینی و ذکر مناقب [[پیامبر اکرم]]، [[فاطمه زهرا]] و [[امامان شیعه]] است. از مهم‌ترین این آثار، قصاید «ابن‌حسام خوسفی» بوده که در مدح و منقبت پیامبر اکرم، [[امام علی]]، فاطمه زهرا، [[امام حسین]]، [[امام زمان]] و دیگر امامان شیعه سروده شده است.<ref>سمرقندی، تذکرة الشعراء، ۱۹۰۰م، ص438-439.</ref> قصیدۀ خواجه اوحد مستوفی در منقبت امام علی<ref>سمرقندی، تذکرة الشعراء، ۱۹۰۰م، ص444ـ449.</ref> قصیده‌های شاه نعمت‌اللّه ولی در منقبت پیامبر اکرم، و قصاید فغانی، لطف‌اللّه نیشابوری، کاتبی و حسن سیمی در منقبت امیرالمؤمنین و امامان شیعه از دیگر نمونه‌های این نوع قصاید است.<ref>سمرقندی، تذکرة الشعراء، ۱۹۰۰م، ص.436ـ437.</ref> | ||
==عرفان اسلامی در ادبیات فارسی تیموریان== | ==عرفان اسلامی در ادبیات فارسی تیموریان== | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۳۹: | ||
==اثرگذاری‌های در ادبیات فارسی تیموریان== | ==اثرگذاری‌های در ادبیات فارسی تیموریان== | ||
===زمینه‌سازی رسمیت تشیع=== | ===زمینه‌سازی رسمیت تشیع=== | ||
به‌باور بسیاری از پژوهشگران، تولید حجم زیادی از منظومه‌های شعری با مضامین مذهبی و قصاید مدح و منقبت در این دوره، در فراهم کردن زمینه برای رسمی شدن تشیع در قرن نهم تأثیرگذار بوده است.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص239ـ413.</ref> | به‌باور بسیاری از پژوهشگران، تولید حجم زیادی از منظومه‌های شعری با مضامین مذهبی و قصاید مدح و منقبت در این دوره، در فراهم کردن زمینه برای رسمی شدن [[تشیع]] در قرن نهم تأثیرگذار بوده است.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص239ـ413.</ref> | ||
===ترویج بزرگداشت قیام عاشورا=== | ===ترویج بزرگداشت قیام عاشورا=== | ||
تدوین کتاب‌های سیره و مقاتل در شرح قیام [[امام حسین]] و رویداد [[عاشورا]] به زبان | تدوین کتاب‌های سیره و مقاتل در شرح قیام [[امام حسین]] و رویداد [[عاشورا]] به [[زبان فارسی]]، سبب رونق و آیین تجلیل از عاشورا و گسترش ادبیات [[تعزیه]] و حماسی در میان مردم شد.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=10761 رازپوش، «تیموریان (یا گورکانیان )»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
===گسترش طبقاتی شاعران=== | ===گسترش طبقاتی شاعران=== | ||
در | در دوره [[تیموریان]]، شعر از انحصار اقشار خاص خارج شد و برای نخستین‌بار، شمار قابل توجهی از شاعران، پیشه‌ورانی بودند که به مشاغلی مانند کاسه‌گری، صحافی و خیمه‌دوزی اشتغال داشتند.<ref>نوایی، مجالس‌النفائس، ۱۳۲۳ش، ص150-169.</ref> | ||
===پی‌ریزی ادبیات ترکی بر اساس ادبیات فارسی=== | ===پی‌ریزی ادبیات ترکی بر اساس ادبیات فارسی=== | ||
قدرت و اعتبار ادبیات فارسی باعث شد که ادبیات ترکی در این دوره بر اساس زبان فارسی پی‌ریزی شود و شاعران و نویسندگان تُرک، ترکیبات، تعبیرات، مضامین و معانی شعر فارسی را به‌کار برند.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص146.</ref> | قدرت و اعتبار ادبیات فارسی باعث شد که ادبیات ترکی در این دوره بر اساس [[زبان فارسی]] پی‌ریزی شود و شاعران و نویسندگان تُرک، ترکیبات، تعبیرات، مضامین و معانی [[شعر فارسی]] را به‌کار برند.<ref>صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ۱۳۷۸ش، ج4، ص146.</ref> | ||
==علل توجه تیموریان به ادبیات فارسی== | ==علل توجه تیموریان به ادبیات فارسی== | ||
===کسب مشروعیت مردمی=== | ===کسب مشروعیت مردمی=== | ||
بعد از حملۀ مغول به ایران و سقوط خلافت عباسی، [[زبان عربی]] در | بعد از حملۀ مغول به [[ایران]] و سقوط خلافت عباسی، [[زبان عربی]] در ایران به‌تدریج رونق و اعتبار خود را از دست داد و [[زبان فارسی]] که زبان بومی ایرانیان بود، زبان غالب و زبان اداری و تاریخ و هنر و شعر شد.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=10761 رازپوش، «تیموریان (یا گورکانیان )»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> [[تیموریان]] که بعد از [[ایلخانان]] به قدرت رسیدند، برای تحکیم قدرت و مشروعیت خود به ادبیات و زبان فارسی روی آوردند و برای تثبیت جایگاه خود، روش روادارانهٔ ایلخانان را در پیش گرفتند.<ref>[https://saadifoundation.ir/fa/news/2876/سمینار-بازتاب-ادبیات-فارسی-در-دوره-گورکانیان-در-هند-برگزار-شد «سمینار بازتاب ادبیات فارسی در دورۀ گورکانیان در هند برگزار شد»، وب‌سایت بنیاد سعدی.]</ref> از طرف دیگر، بر اثر فعالیت همه‌جانبهٔ دانشمندان و وزیران ایرانی در دورهٔ ایلخانان، ایران از نظر علمی و ادبی استقلال پیدا کرده بود، این رویه در زمان تیموریان نیز دنبال شد و ادبیات فارسی محور فعالیت و تولید آثار علمی قرار گرفت.<ref>نفیسی، تاریخ نظم و نثر در ایران، ۱۳۴۴ش، ج1، ص259.</ref> | ||
===قدرت و جذبهٔ فرهنگ اسلامی و ایرانی=== | ===قدرت و جذبهٔ فرهنگ اسلامی و ایرانی=== | ||
تیموریان با وجود اینکه خسارت جانی و مالی زیادی به ایران وارد کردند اما زمانی که با فرهنگ و ادب اسلامی و ایرانی آشنا شدند، تغییر رویه دادند و شهرهای [[هرات]] و [[سمرقند]] را که دو شهر بزرگ ایران در آن زمان بود، به شهر فلاسفه، علما، هنر و ادب تبدیل کردند.<ref>[https://khorasan.iqna.ir/fa/news/2819135/آشنایی-با-فرهنگ-اسلامی-ـ-ایرانی-علت-شکوفایی-علم-و-هنر-در-دوره-تیموریان «آشنایی با فرهنگ اسلامی و ایرانی؛ علت شکوفایی علم و هنر در دورۀ تیموریان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref> قدرت و جذبهٔ فرهنگ اسلامی و ایرانی در هضم و ایجاد تحول در تبدیل خشن‌ترین مهاجمان تاریخ به عناصر فرهنگ‌پرور و هنردوست، از عواملی است که موجب شد تا در دورهٔ تیموریان زمینه‌های گسترش فرهنگ و هنر به‌ویژه زبان فارسی فراهم شود.<ref>[https://saadifoundation.ir/fa/news/2876/سمینار-بازتاب-ادبیات-فارسی-در-دوره-گورکانیان-در-هند-برگزار-شد «سمینار بازتاب ادبیات فارسی در دورۀ گورکانیان در هند برگزار شد»، وب‌سایت بنیاد سعدی.]</ref> | [[تیموریان]] با وجود اینکه خسارت جانی و مالی زیادی به [[ایران]] وارد کردند اما زمانی که با فرهنگ و ادب اسلامی و ایرانی آشنا شدند، تغییر رویه دادند و شهرهای [[هرات]] و [[سمرقند]] را که دو شهر بزرگ ایران در آن زمان بود، به شهر فلاسفه، علما، هنر و ادب تبدیل کردند.<ref>[https://khorasan.iqna.ir/fa/news/2819135/آشنایی-با-فرهنگ-اسلامی-ـ-ایرانی-علت-شکوفایی-علم-و-هنر-در-دوره-تیموریان «آشنایی با فرهنگ اسلامی و ایرانی؛ علت شکوفایی علم و هنر در دورۀ تیموریان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref> قدرت و جذبهٔ فرهنگ اسلامی و ایرانی در هضم و ایجاد تحول در تبدیل خشن‌ترین مهاجمان تاریخ به عناصر فرهنگ‌پرور و هنردوست، از عواملی است که موجب شد تا در دورهٔ تیموریان زمینه‌های گسترش فرهنگ و هنر به‌ویژه [[زبان فارسی]] فراهم شود.<ref>[https://saadifoundation.ir/fa/news/2876/سمینار-بازتاب-ادبیات-فارسی-در-دوره-گورکانیان-در-هند-برگزار-شد «سمینار بازتاب ادبیات فارسی در دورۀ گورکانیان در هند برگزار شد»، وب‌سایت بنیاد سعدی.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
