صفحهای تازه حاوی «جایگزین=مقبره ی شیخ بهایی|بندانگشتی|مقبره ی شیخ بهایی، واقع در حرم مطهر رضوی، مشهد مقدس <big>'''شیخ بهایی؛'''</big> عالم دینی برجسته و اثرگذار در تاریخ اندیشه، ادبیات، فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی. شیخ بهایی، از عالمان دینی پر...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''شیخ بهایی؛'''</big> عالم دینی برجسته و اثرگذار در تاریخ اندیشه، ادبیات، فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی. | <big>'''شیخ بهایی؛'''</big> عالم دینی برجسته و اثرگذار در تاریخ اندیشه، ادبیات، فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۰: | ||
==اهیمت و جایگاه شیخ بهایی== | ==اهیمت و جایگاه شیخ بهایی== | ||
# | #شیخ بهایی در تاریخ فرهنگ، جامعه، علم، سیاست و هنر جهان اسلام اهمیت و جایگاه بلندی دارد؛ زیرا وی در روزگار خود در شعبههای مختلف علوم دینی و تجربی مهارت داشت و در تاریخ اندیشۀ اسلامی بهعنوان مرد «ذوفنون» مطرح است.<ref>مجموعه سخنرانیهای کنگرۀ بزرگداشت شیخ بهاء الدین عاملی (شیخ بهایی)، 1388ش، ص188. </ref> | ||
#مردم ایران و شیعیان در سراسر جهان بیش از دو قرن همگی به دستور کتاب «جامع عباسی» مقلد او بودهاند. | #مردم ایران و شیعیان در سراسر جهان بیش از دو قرن همگی به دستور کتاب «جامع عباسی» مقلد او بودهاند. | ||
#کتاب زبدة الاصول وی از منابع مهم مجتهدان در علم اصول و استنباط احکام فقهی بوده است. | #کتاب زبدة الاصول وی از منابع مهم مجتهدان در علم اصول و استنباط احکام فقهی بوده است. | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۰: | ||
==آثار شیخ بهایی== | ==آثار شیخ بهایی== | ||
شیخ بهایی در علوم مختلفی مانند فقه، کلام، فلسفه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، ادعیه، اخلاق، رجال، تاریخ، پزشکی، عرفان، ریاضیات، ستارهشناسی، ادبیات و برخی از شاخههای علوم تجربی کتاب نوشته است. برخی از پژهشگران تعداد تألیفات شیخ بهایی را با توجه به رسالهها، حاشیهها و تعلیقهها ۲۰۰ جلد دانستهاند اما در تازهترین تحقیق تعداد آنها ۱۲۳ اثر برآورد شده<ref>جموعۀ سخنرانیهای کنگرۀ بزرگداشت، شیخ بهاء الدین عاملی(شیخ بهایی)، 1388ش، ص187-188. </ref> و کتاب «كشكول شیخ بهایی»، کتاب «جامع عباسی» که نخستین رسالۀ عملیه فقهی فارسی محسوب میشود و کتاب اربعین در حدیث از مهمترین آنها است.<ref>قصری، سیمایی از شیخ بهایی در آیینۀ آثار، 1388ش، ص64. </ref> شیخ بهایی علاوهبر نویسندگی، شاعری توانا بود و به زبان [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان فارسی|فارسی]] و ترکی میسرود. شعرهای فارسی وی بیشتر شامل [[مثنوی]]، غزل و رباعی میشود. در غزل بهشیوۀ «فخرالدین عراقی» و «[[حافظ]] شیرازی»، در رباعی مانند «[[ابوسعید ابوالخیر]]» و «[[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]]» و در مثنوی به روش «[[مولانا|مولوی]]» شعر میسرود. ویژگی مشترك شعرهای وی، زهد و درونمایۀ عرفانی آن است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82044776/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%98%D8%B1%D9%81-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%A7 «شیخ بهایی؛ عالمی ژرفاندیش و جامعگرا»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> | شیخ بهایی در علوم مختلفی مانند فقه، کلام، فلسفه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، ادعیه، اخلاق، رجال، تاریخ، پزشکی، عرفان، ریاضیات، ستارهشناسی، ادبیات و برخی از شاخههای علوم تجربی کتاب نوشته است. برخی از پژهشگران تعداد تألیفات شیخ بهایی را با توجه به رسالهها، حاشیهها و تعلیقهها ۲۰۰ جلد دانستهاند اما در تازهترین تحقیق تعداد آنها ۱۲۳ اثر برآورد شده<ref>جموعۀ سخنرانیهای کنگرۀ بزرگداشت، شیخ بهاء الدین عاملی(شیخ بهایی)، 1388ش، ص187-188. </ref> و کتاب «كشكول شیخ بهایی»، کتاب «جامع عباسی» که نخستین رسالۀ عملیه فقهی فارسی محسوب میشود و کتاب اربعین در حدیث از مهمترین آنها است.<ref>قصری، سیمایی از شیخ بهایی در آیینۀ آثار، 1388ش، ص64. </ref> شیخ بهایی علاوهبر نویسندگی، شاعری توانا بود و به زبان [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان فارسی|فارسی]] و ترکی میسرود. شعرهای فارسی وی بیشتر شامل [[مثنوی]]، غزل و رباعی میشود. در غزل بهشیوۀ «فخرالدین عراقی» و «[[حافظ]] شیرازی»، در رباعی مانند «[[ابوسعید ابوالخیر]]» و «[[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]]» و در مثنوی به روش «[[مولانا|مولوی]]» شعر میسرود. ویژگی مشترك شعرهای وی، زهد و درونمایۀ عرفانی آن است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82044776/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%98%D8%B1%D9%81-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%A7 «شیخ بهایی؛ عالمی ژرفاندیش و جامعگرا»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۶: | ||
==فعالیتهای عمرانی و خدماتی شیخ بهایی== | ==فعالیتهای عمرانی و خدماتی شیخ بهایی== | ||
آثار معماری و مهندسی زیادی به شیخ بهایی منتسب شده که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: | آثار معماری و مهندسی زیادی به شیخ بهایی منتسب شده که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: | ||
#تقسیم آب زایندهرود برای هفت ناحیه از نواحی اصفهان که ویژگیهای آن بهتفصیل در سندی که به طومار شیخ بهایی شهرت دارد آمده است؛ | #تقسیم آب زایندهرود برای هفت ناحیه از نواحی اصفهان که ویژگیهای آن بهتفصیل در سندی که به طومار شیخ بهایی شهرت دارد آمده است؛ | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۳: | ||
==درگذشت شیخ بهایی== | ==درگذشت شیخ بهایی== | ||
شیخ بهایی در ۱۲ شوال ۱۰۳۰ق در اصفهان درگذشت و بیش از ۵۰ هزار نفر در تشییع جنازه او شرکت کردند. علامه محمدتقى مجلسى نماز او را خواند و سپس پیکر وی را به [[مشهد]] بردند و بنا به وصیت خود وی، در جوار مرقد امام رضا به خاک سپردند. | شیخ بهایی در ۱۲ شوال ۱۰۳۰ق در [[اصفهان]] درگذشت و بیش از ۵۰ هزار نفر در [[تشییع جنازه]] او شرکت کردند. علامه محمدتقى مجلسى [[نماز میت|نماز]] او را خواند و سپس پیکر وی را به [[مشهد]] بردند و بنا به وصیت خود وی، در جوار مرقد [[امام رضا]] به خاک سپردند. | ||
==یادبودهای شیخ بهایی== | ==یادبودهای شیخ بهایی== | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۱: | ||
===نامگذاریها به اسم شیخ بهایی=== | ===نامگذاریها به اسم شیخ بهایی=== | ||
====بست شیخ بهایی==== | ====بست شیخ بهایی==== | ||
بست شیخ بهایی در جنوب غربی حرم امام رضا بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] | بست شیخ بهایی در جنوب غربی حرم امام رضا بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] بهطول ۱۲۹ متر و عرض ۷۵/۳۱ متر احداث شده که در ضلع شرقی آن [[مسجد گوهرشاد|مسجد جامع گوهرشاد]]، در جنب غربی آن کتابخانه گوهرشاد و در سمت شمالی آن ورودی رواق دارالولایه و راهرو مدرسه پریزاد قرار دارد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/816015/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C نیکبخت، «سرگذشت بست شیخ بهایی»، قدس آنلاین.] </ref> | ||
====روز بزرگداشت شیخ بهایی==== | ====روز بزرگداشت شیخ بهایی==== | ||
| خط ۱۱۵: | خط ۱۱۲: | ||
===شیخ بهایی احیاگر سبک زندگی ایرانی و اسلامی=== | ===شیخ بهایی احیاگر سبک زندگی ایرانی و اسلامی=== | ||
بر اساس شواهد تاریخی در زمان [[صفویه]]، [[تهاجم فرهنگی]] و معرفتی غرب از راه ترجمۀ متون یونانی و رومی آغاز شد. شیخ بهایی در چنین شرایطی، راه مقابله با تهاجم فرهنگی را طراحی و ترویج سبک زندگی ایرانی و اسلامی میدانست که از نوع مصرف انرژی و معماری گرفته تا نوع لباس، خوراک و مسکن و نان را شامل میشد و خود یکتنه کار چند وزیر را در این زمینه انجام میداد. در سطح دیگر نیز به [[تربیت]] شاگردان زیاد و راهاندازی نهضت تولید علم پرداخت و به این تلاش علمی بهعنوان عامل اصل نگهدارندۀ تمدن ایرانی و اسلامی در مقابل تمدن غرب، اهمیت میداد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/680318/%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%85% «از لبنان تا اصفهان؛ شیخ بهایی چگونه تهاجم علمی فرهنگی غرب را در هم شکست؟»، خبرگزاری دانشجو.] </ref> | بر اساس شواهد تاریخی در زمان [[صفویه]]، [[تهاجم فرهنگی]] و معرفتی غرب از راه ترجمۀ متون یونانی و رومی آغاز شد. شیخ بهایی در چنین شرایطی، راه مقابله با [[تهاجم فرهنگی]] را طراحی و ترویج سبک زندگی ایرانی و اسلامی میدانست که از نوع [[مصرف انرژی]] و [[معماری ایرانی|معماری]] گرفته تا نوع لباس، [[خوراکی|خوراک]] و مسکن و نان را شامل میشد و خود یکتنه کار چند وزیر را در این زمینه انجام میداد. در سطح دیگر نیز به [[تربیت]] شاگردان زیاد و راهاندازی نهضت تولید علم پرداخت و به این تلاش علمی بهعنوان عامل اصل نگهدارندۀ تمدن ایرانی و اسلامی در مقابل تمدن غرب، اهمیت میداد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/680318/%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%85% «از لبنان تا اصفهان؛ شیخ بهایی چگونه تهاجم علمی فرهنگی غرب را در هم شکست؟»، خبرگزاری دانشجو.] </ref> | ||
==نمونهای از اشعار معروف شیخ بهایی== | ==نمونهای از اشعار معروف شیخ بهایی== | ||
همه روز روزه رفتن<ref>[https://www.farsnews.ir/isfahan/news/13990203000270/30-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B5%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D «30 سال شیخالاسلامی بهاءالدین و صدها یادگار/ شاهکارهایی که پس از 4 قرن پابرجاست»، خبرگزاری فارس.]</ref> | همه روز روزه رفتن<ref>[https://www.farsnews.ir/isfahan/news/13990203000270/30-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B5%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D «30 سال شیخالاسلامی بهاءالدین و صدها یادگار/ شاهکارهایی که پس از 4 قرن پابرجاست»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
{{ب|همه روز روزه رفتن، همه شب نماز کردن|همه ساله حج نمودن، سفر حجاز کردن}} | {{ب|همه روز [[روزه]] رفتن، همه شب [[نماز]] کردن|همه ساله [[حج]] نمودن، سفر حجاز کردن}} | ||
{{ب|ز مدینه تا به | {{ب|ز [[مدینه]] تا به [[مکه]]، به برهنه پای رفتن|دو لب از برای لبیک، به وظیفه باز کردن}} | ||
{{ب|به معابد و | {{ب|به معابد و [[مسجد|مساجد]]، همه [[اعتکاف]] جستن|ز مناهی و ملاهی، همه احتراز کردن}} | ||
{{ب|شب جمعهها نخفتن، به خدای راز گفتن|ز وجود بینیازش، طلب نیاز کردن}} | {{ب|شب جمعهها نخفتن، به خدای راز گفتن|ز وجود بینیازش، طلب نیاز کردن}} | ||
{{ب|به خدا قسم که آن را، ثمر آن قدر نباشد|که به روی ناامیدی در بسته بازکردن}} | {{ب|به خدا [[سوگند|قسم]] که آن را، ثمر آن قدر نباشد|که به روی ناامیدی در بسته بازکردن}} | ||
{{پایان شعر}} | {{پایان شعر}} | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
