بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''سردار عیوض خان؛'''</big> از قهرمانان قوم کرمانج در پاسداری از مرزهای ایران. | <big>'''سردار عیوض خان؛'''</big> از قهرمانان قوم کرمانج در پاسداری از مرزهای ایران. | ||
سردار عیوض خان، از دلیرمردان قوم کرمانج و رهبر سربازان بومی برخی ایلات [[خراسان شمالی]] بوده که بهدنبال زیادهخواهی متجاوزان روسی و بیکفایتی پادشاهان قاجار، با تشکیل سپاه مردمی به قیام علیه دشمنان پرداخته و مانع از به یغما رفتن وطن و ناموس خود شدند. | سردار عیوض خان، از دلیرمردان [[قوم کرمانج]] و رهبر سربازان بومی برخی ایلات [[خراسان شمالی]] بوده که بهدنبال زیادهخواهی متجاوزان روسی و بیکفایتی پادشاهان قاجار، با تشکیل سپاه مردمی به قیام علیه دشمنان پرداخته و مانع از به یغما رفتن وطن و ناموس خود شدند. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
عیوضخان، در روستای فیروزه شیروان از توابع خراسان قدیم و در عهد سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، متولد شد. <ref> [http://radioiran.ir/VideoDetails/?m=015110&n=1089528 . «سردار عیوضخان كه بود؟»، وبسایت صدای جمهوری اسلامی ایران: رادیو ایران.]</ref> روستای فیروزه که امروز جزء قلمرو کشور ترکمنستان است، در گذشته جزء قلمرو ایران بوده و عدهای از کرمانجهای سلحشور از تیرۀ جلالی در آنجا سکنی داشتند که با کار کشاورزی و دامداری زندگی میگذراندند<ref> [http://kurmanj.blogfa.com/post/11 . «سردار کرمانج سردار عیوضخان»، وبسایت کرمانج.]</ref> و 350 سال حراست ازمرزهای شمال شرق ایران را بر عهده داشتند.<ref> [https://www.irna.ir/news/80154351/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8% عزیزی، «سردار عوضخان اسطوره مرزباني خراسان شمالي شناخته شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> عیوضخان از روستاهای فیروزه و قوشخانه شیروان <ref>[http://radioiran.ir/VideoDetails/?m=015110&n=1089528 . «سردار عیوضخان كه بود؟»، وبسایت صدای جمهوری اسلامی ایران: رادیو ایران.]</ref> در برابر تهاجم روسها، تا پای جان، دفاع کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/80154351/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8% عزیزی، «سردار عوضخان اسطوره مرزباني خراسان شمالي شناخته شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | عیوضخان، در روستای فیروزه شیروان از توابع خراسان قدیم و در عهد سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، متولد شد. <ref> [http://radioiran.ir/VideoDetails/?m=015110&n=1089528 . «سردار عیوضخان كه بود؟»، وبسایت صدای جمهوری اسلامی ایران: رادیو ایران.]</ref> روستای فیروزه که امروز جزء قلمرو کشور ترکمنستان است، در گذشته جزء قلمرو ایران بوده و عدهای از کرمانجهای سلحشور از تیرۀ جلالی در آنجا سکنی داشتند که با کار کشاورزی و دامداری زندگی میگذراندند<ref> [http://kurmanj.blogfa.com/post/11 . «سردار کرمانج سردار عیوضخان»، وبسایت کرمانج.]</ref> و 350 سال حراست ازمرزهای شمال شرق ایران را بر عهده داشتند.<ref> [https://www.irna.ir/news/80154351/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8% عزیزی، «سردار عوضخان اسطوره مرزباني خراسان شمالي شناخته شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> عیوضخان از روستاهای فیروزه و قوشخانه شیروان <ref>[http://radioiran.ir/VideoDetails/?m=015110&n=1089528 . «سردار عیوضخان كه بود؟»، وبسایت صدای جمهوری اسلامی ایران: رادیو ایران.]</ref> در برابر تهاجم روسها، تا پای جان، دفاع کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/80154351/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8% عزیزی، «سردار عوضخان اسطوره مرزباني خراسان شمالي شناخته شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
==تصویرپردازی== | ==تصویرپردازی== | ||
قیام سردار عیوض و شجاعت و جانفشانی وی از وطن و هم میهنان خود سبب شد، این نگرش در ﺗﺮاﻧـههای محلی قوم کرمانج نیز وارد شده و اشعار و موسیقیهای متعددی در وصف وی بسرایند. بسیاری از ترانههایی که در وصف سردار عیوض سروده شده به زمان واگذاری شهر فیروزه به روسها باز میگردد.<ref> [http://kurmanj.blogfa.com/post/11 . «سردار کرمانج سردار عیوضخان»، وبسایت کرمانج.]</ref> | قیام سردار عیوض و شجاعت و جانفشانی وی از وطن و هم میهنان خود سبب شد، این نگرش در ﺗﺮاﻧـههای محلی [[قوم کرمانج]] نیز وارد شده و اشعار و موسیقیهای متعددی در وصف وی بسرایند. بسیاری از ترانههایی که در وصف سردار عیوض سروده شده به زمان واگذاری شهر فیروزه به روسها باز میگردد.<ref> [http://kurmanj.blogfa.com/post/11 . «سردار کرمانج سردار عیوضخان»، وبسایت کرمانج.]</ref> | ||
ﺳﺎﮐﻨﺎن ﻓﯿﺮوزه ﺑﻪ ﮔﻮﯾﺶ ﮐﺮﻣﺎﻧﺠﯽ اشعار محلی متعددی سرودهاند که با آوردن ﻧﺎم ﺳﺮدار عیوضﺧﺎن و ﯾﺎران او، یاد و شجاعت آنها را نسل به نسل زﻧﺪه ﻧﮕﻪ داشتهاند. به عقیدۀ آنها ﻗﯿﺎم ﺳـﺮدار عیوض ﺧﺎنﺟﻼﻟﯽ، سند ﻋﺰّت، ﻣﻈﻬﺮ ﺳﺮﺑﻠﻨﺪی و ﻧﺸﺎن اﻓﺘﺨﺎر ﮐُﺮدﻫﺎی خراسان اﺳﺖ.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1790576/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AC-%D9% . وحدانیفر و جفرودی، «سردار عوضخان، اسطورۀ مقاومت قوم کرمانچ (معرفی سردار عوضخان بر اساس ترانۀ کرمانجی؛ هه نگی ئیوه ز و شعر سه ردار ئیوه ز خان»، 1388ش، ص1815-1816.]</ref> امروزه ترانۀ سردار عیوض، منشور ایستادگیِ قوم کرمانج در برابر بیگانگان بهشمار میرود. از جمله سرودههای محلی در وصف سردار عیوضخان و یاران او عبارتاند از: | ﺳﺎﮐﻨﺎن ﻓﯿﺮوزه ﺑﻪ ﮔﻮﯾﺶ ﮐﺮﻣﺎﻧﺠﯽ اشعار محلی متعددی سرودهاند که با آوردن ﻧﺎم ﺳﺮدار عیوضﺧﺎن و ﯾﺎران او، یاد و شجاعت آنها را نسل به نسل زﻧﺪه ﻧﮕﻪ داشتهاند. به عقیدۀ آنها ﻗﯿﺎم ﺳـﺮدار عیوض ﺧﺎنﺟﻼﻟﯽ، سند ﻋﺰّت، ﻣﻈﻬﺮ ﺳﺮﺑﻠﻨﺪی و ﻧﺸﺎن اﻓﺘﺨﺎر ﮐُﺮدﻫﺎی خراسان اﺳﺖ.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1790576/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AC-%D9% . وحدانیفر و جفرودی، «سردار عوضخان، اسطورۀ مقاومت قوم کرمانچ (معرفی سردار عوضخان بر اساس ترانۀ کرمانجی؛ هه نگی ئیوه ز و شعر سه ردار ئیوه ز خان»، 1388ش، ص1815-1816.]</ref> امروزه ترانۀ سردار عیوض، منشور ایستادگیِ قوم کرمانج در برابر بیگانگان بهشمار میرود. از جمله سرودههای محلی در وصف سردار عیوضخان و یاران او عبارتاند از: | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۶: | ||
==کارکرد== | ==کارکرد== | ||
ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﺎﯾﺪاری در اﻗﻮام اﯾﺮاﻧﯽ و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎن ﺑﺎﻋﺚ شده ﮐﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧـﺎن ﻣﻠّـﯽ و ﻗـﻮﻣﯽ در ذﻫﻦ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺟﺎﯾﮕـﺎﻫﯽ واﻻ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـند. ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﯽ ﻫﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﺮدم ﭼﻨﺪان ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪه ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ. ﻣﻌﺮﻓـﯽ ﺳـﺮدار عیوض بهعنوان ﯾﮑﯽ از اﺳﻄﻮرهﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﺎﯾﺪاری ﻗﻮم ﮐﺮﻣﺎﻧﺞ ﺧﺮاﺳﺎن ﺷﻤﺎﻟﯽ، نقش مؤثری در تقویت روحیۀ قهرمانی جوانان کشور دارد. این امر سبب حفظ و تقویت روحیۀ وطندوستی و حراست از مرز و بوم کشور در مقابل تجاوز بیگانگان شده و به احیای فرهنگ قهرمانی و شجاعت و ایثار در جامعه کمک میکند. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1790576/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AC-%D9% . وحدانیفر و جفرودی، «سردار عوضخان، اسطورۀ مقاومت قوم کرمانچ (معرفی سردار عوضخان بر اساس ترانۀ کرمانجی؛ هه نگی ئیوه ز و شعر سه ردار ئیوه ز خان»، 1388ش، ص1815-1816.]</ref> در خراسان شمالی از سردار عیوضخان بهعنوان نماد مرزداری یاد میشود.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3885461/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%B . «بزرگداشت سردار عیوضخان اسطوره مرزبانی خراسان شمالی»، خبرگزاری صدا و سیما مرکز خراسان شمالی.]</ref> | ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﺎﯾﺪاری در اﻗﻮام اﯾﺮاﻧﯽ و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎن ﺑﺎﻋﺚ شده ﮐﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧـﺎن ﻣﻠّـﯽ و ﻗـﻮﻣﯽ در ذﻫﻦ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺟﺎﯾﮕـﺎﻫﯽ واﻻ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـند. ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﯽ ﻫﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﺮدم ﭼﻨﺪان ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪه ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ. ﻣﻌﺮﻓـﯽ ﺳـﺮدار عیوض بهعنوان ﯾﮑﯽ از اﺳﻄﻮرهﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﺎﯾﺪاری ﻗﻮم ﮐﺮﻣﺎﻧﺞ ﺧﺮاﺳﺎن ﺷﻤﺎﻟﯽ، نقش مؤثری در تقویت روحیۀ قهرمانی جوانان کشور دارد. این امر سبب حفظ و تقویت روحیۀ وطندوستی و حراست از مرز و بوم کشور در مقابل تجاوز بیگانگان شده و به احیای فرهنگ قهرمانی و شجاعت و ایثار در جامعه کمک میکند. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1790576/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AC-%D9% . وحدانیفر و جفرودی، «سردار عوضخان، اسطورۀ مقاومت قوم کرمانچ (معرفی سردار عوضخان بر اساس ترانۀ کرمانجی؛ هه نگی ئیوه ز و شعر سه ردار ئیوه ز خان»، 1388ش، ص1815-1816.]</ref> در [[خراسان شمالی]] از سردار عیوضخان بهعنوان نماد مرزداری یاد میشود.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3885461/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D9%88%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%B . «بزرگداشت سردار عیوضخان اسطوره مرزبانی خراسان شمالی»، خبرگزاری صدا و سیما مرکز خراسان شمالی.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
