زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
عروسک تا پیش از پیدایش ادیان مختلف در آیینها و مراسمها کارکردهای متنوعی داشت. اما در برخی موارد استفاده از عروسک با مخالفت شدید رهبران دینی مواجه شد. فقهای مسلمان، تصویرسازی و همانندسازی از موجود جاندار را حرام میدانستند. حتی در برخی متون، تمام بازیها بجز اسبسواری و تیراندازی حرام دانسته شده بود.<ref>بحر الفوائد، ۱۳۴۵ش، ص۱۹۹و۲۰۶.</ref> عروسکهای شبیه حیوانات که قصد معصیت در آن نبوده و صرفأ جهت تربیت فرزند استفاده میشد، حلال بود اما خرید و فروش انواع مجسمههای گِلی حرام و شکستن آنها واجب بود.<ref>ابناخوه، آیین شهرداری، ۱۳۴۷ش، ص۳۲و۴۸.</ref> | عروسک تا پیش از پیدایش ادیان مختلف در آیینها و مراسمها کارکردهای متنوعی داشت. اما در برخی موارد استفاده از عروسک با مخالفت شدید رهبران دینی مواجه شد. فقهای مسلمان، تصویرسازی و همانندسازی از موجود جاندار را حرام میدانستند. حتی در برخی متون، تمام بازیها بجز اسبسواری و تیراندازی حرام دانسته شده بود.<ref>بحر الفوائد، ۱۳۴۵ش، ص۱۹۹و۲۰۶.</ref> عروسکهای شبیه حیوانات که قصد معصیت در آن نبوده و صرفأ جهت تربیت فرزند استفاده میشد، حلال بود اما خرید و فروش انواع مجسمههای گِلی حرام و شکستن آنها واجب بود.<ref>ابناخوه، آیین شهرداری، ۱۳۴۷ش، ص۳۲و۴۸.</ref> | ||
==عروسک در فرهنگ مردم== | ==عروسک در فرهنگ مردم== | ||
مردم زنجان در مراسم عقد، دو عروسک مرد و زن ساخته و با موی اسب آنها را به یکدیگر میبندند. این عروسکها را هنگام جاری شدن خطبه عقد در سفره قرار میدهند.<ref>Massé, Croyances et coutumes persanes, 1938, I, P67.</ref> در محلات، عروسکی با نام عروسکبانو میسازند که نماد زن عاقل و باهوش است. آنها عروسک را با جهیزیه به خانة داماد میفرستند با این امید که عروس در این خانه مهربان و باهوش باشد.<ref>عظیم پور، فرهنگ عروسکها و نمایشهای عروسکی آیینی و سنتی ایران، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۵.</ref> عروسک از دیرباز در افسانهها و نمایشهای ایرانی حضور فعال داشته و در اجراهای گوناگون مورد استفاده قرار میگرفت.<ref>بیضایی، نمایش در ایران، ۱۳۹۰ش، ص۸۵.</ref> در نواحی شرقی ایران نوعی نمایش خیابانی عروسکی قیننه اجرا میشود که در آن یک نفر کار مرشد و عروسکگردان را انجام میدهد.<ref>آقاعباسی، دانشنامۀ نمایش ایرانی، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۱.</ref> قدیمیترین سند موجود دربارة نمایش عروسکی در ایران داستانی مربوط به | مردم زنجان در مراسم عقد، دو عروسک مرد و زن ساخته و با موی اسب آنها را به یکدیگر میبندند. این عروسکها را هنگام جاری شدن خطبه عقد در سفره قرار میدهند.<ref>Massé, Croyances et coutumes persanes, 1938, I, P67.</ref> در محلات، عروسکی با نام عروسکبانو میسازند که نماد زن عاقل و باهوش است. آنها عروسک را با جهیزیه به خانة داماد میفرستند با این امید که عروس در این خانه مهربان و باهوش باشد.<ref>عظیم پور، فرهنگ عروسکها و نمایشهای عروسکی آیینی و سنتی ایران، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۵.</ref> عروسک از دیرباز در افسانهها و نمایشهای ایرانی حضور فعال داشته و در اجراهای گوناگون مورد استفاده قرار میگرفت.<ref>بیضایی، نمایش در ایران، ۱۳۹۰ش، ص۸۵.</ref> در نواحی شرقی ایران نوعی نمایش خیابانی عروسکی قیننه اجرا میشود که در آن یک نفر کار مرشد و عروسکگردان را انجام میدهد.<ref>آقاعباسی، دانشنامۀ نمایش ایرانی، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۱.</ref> قدیمیترین سند موجود دربارة نمایش عروسکی در ایران داستانی مربوط به [[ابوسعید ابوالخیر]] است.<ref>شفیعی، «پیشینۀ هنر تئاتر در ایران»، ۱۳۸۴ش، ص۶۴.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||