زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ایجاد لینک داخلی
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
خط ۹: خط ۹:
عروسک تا پیش از پیدایش ادیان مختلف در آیین‌ها و مراسم‌ها کارکردهای متنوعی داشت. اما در برخی موارد استفاده از عروسک با مخالفت شدید رهبران دینی مواجه شد. فقهای مسلمان، تصویرسازی و همانندسازی از موجود جاندار را حرام می‌دانستند. حتی در برخی متون، تمام بازی‌ها بجز اسب‌سواری و تیراندازی حرام دانسته شده بود.<ref>بحر الفوائد، ۱۳۴۵ش، ص۱۹۹و۲۰۶.</ref>  عروسک‌های شبیه حیوانات که قصد معصیت در آن نبوده و صرفأ جهت تربیت فرزند استفاده می‌شد، حلال بود اما خرید و فروش انواع مجسمه‌های گِلی حرام و شکستن آن‌ها واجب بود.<ref>ابن‌اخوه، آیین شهرداری، ۱۳۴۷ش، ص۳۲و۴۸.</ref>   
عروسک تا پیش از پیدایش ادیان مختلف در آیین‌ها و مراسم‌ها کارکردهای متنوعی داشت. اما در برخی موارد استفاده از عروسک با مخالفت شدید رهبران دینی مواجه شد. فقهای مسلمان، تصویرسازی و همانندسازی از موجود جاندار را حرام می‌دانستند. حتی در برخی متون، تمام بازی‌ها بجز اسب‌سواری و تیراندازی حرام دانسته شده بود.<ref>بحر الفوائد، ۱۳۴۵ش، ص۱۹۹و۲۰۶.</ref>  عروسک‌های شبیه حیوانات که قصد معصیت در آن نبوده و صرفأ جهت تربیت فرزند استفاده می‌شد، حلال بود اما خرید و فروش انواع مجسمه‌های گِلی حرام و شکستن آن‌ها واجب بود.<ref>ابن‌اخوه، آیین شهرداری، ۱۳۴۷ش، ص۳۲و۴۸.</ref>   
==عروسک در فرهنگ مردم==
==عروسک در فرهنگ مردم==
مردم زنجان در مراسم عقد، دو عروسک مرد و زن ساخته و با موی اسب آن‌ها را به یکدیگر می‌بندند. این عروسک‌ها را هنگام جاری شدن خطبه عقد در سفره قرار می‌دهند.<ref>Massé, Croyances et coutumes persanes, 1938, I, P67.</ref>  در محلات، عروسکی با نام عروسک‌بانو می‌سازند که نماد زن عاقل و باهوش است. آن‌ها عروسک را با جهیزیه به خانة داماد می‌فرستند با این امید که عروس در این خانه مهربان و باهوش باشد.<ref>عظیم پور، فرهنگ عروسک‌ها و نمایش‌های عروسکی آیینی و سنتی ایران، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۵.</ref>  عروسک از دیرباز در افسانه‌ها و نمایش‌های ایرانی حضور فعال داشته و در اجراهای گوناگون مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>بیضایی، نمایش در ایران، ۱۳۹۰ش، ص۸۵.</ref>  در نواحی شرقی ایران نوعی نمایش خیابانی عروسکی قی‌ننه اجرا می‌شود که در آن یک نفر کار مرشد و عروسک‌گردان را انجام می‌دهد.<ref>آقاعباسی، دانشنامۀ نمایش ایرانی، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۱.</ref>  قدیمی‌ترین سند موجود دربارة نمایش عروسکی در ایران داستانی مربوط به شیخ ابوسعید ابوالخیر است.<ref>شفیعی، «پیشینۀ هنر تئاتر در ایران»، ۱۳۸۴ش، ص۶۴.</ref>
مردم زنجان در مراسم عقد، دو عروسک مرد و زن ساخته و با موی اسب آن‌ها را به یکدیگر می‌بندند. این عروسک‌ها را هنگام جاری شدن خطبه عقد در سفره قرار می‌دهند.<ref>Massé, Croyances et coutumes persanes, 1938, I, P67.</ref>  در محلات، عروسکی با نام عروسک‌بانو می‌سازند که نماد زن عاقل و باهوش است. آن‌ها عروسک را با جهیزیه به خانة داماد می‌فرستند با این امید که عروس در این خانه مهربان و باهوش باشد.<ref>عظیم پور، فرهنگ عروسک‌ها و نمایش‌های عروسکی آیینی و سنتی ایران، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۵.</ref>  عروسک از دیرباز در افسانه‌ها و نمایش‌های ایرانی حضور فعال داشته و در اجراهای گوناگون مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>بیضایی، نمایش در ایران، ۱۳۹۰ش، ص۸۵.</ref>  در نواحی شرقی ایران نوعی نمایش خیابانی عروسکی قی‌ننه اجرا می‌شود که در آن یک نفر کار مرشد و عروسک‌گردان را انجام می‌دهد.<ref>آقاعباسی، دانشنامۀ نمایش ایرانی، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۱.</ref>  قدیمی‌ترین سند موجود دربارة نمایش عروسکی در ایران داستانی مربوط به [[ابوسعید ابوالخیر]] است.<ref>شفیعی، «پیشینۀ هنر تئاتر در ایران»، ۱۳۸۴ش، ص۶۴.</ref>
 
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}