مسجدالاقصی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''مسجدالاقصی؛'''}} نخستین قبله مسلمانان و نماد وحدت و پایداری آنها در دورهٔ معاصر.

==تاریخچه مسجدالاقصی==

بر اساس منابع تاریخی، مسجدالاقصی بعد از مسجدالحرام تأسیس شده و عبادت‌گاه دوم موحّدان و مؤمنان جهان محسوب می‌شود. برپایی این عبادت‌گاه به داود و سلیمان نبی نسبت داده شده و تکمیل بنای این عبادت‌گاه بین سال‌های ۹۶۱ تا ۹۶۷ قبل از میلاد مسیح، صورت گرفته است.<ref>حمیدی، تاریخ اورشلیم، 1364ش، ص76 ـ 78.</ref>  

==موقعیت و مساحت مسجدالاقصی==

مسجدالاقصی در جنوب‌شرقی شهر بیت‌المقدس، از جنوب به منطقهٔ «الزاویة الختنیه» منتهی می‌شود که پس از روستای «سلوان» قرار دارد. در شرق آن، دیوار مشترک قدس و مسجد واقع شده و در ادامهٔ آن مقبرهٔ باب‌الرحمه و کوه «الزیتون» قرار دارد. از شمال با منطقهٔ باب حطه و قسمتی از منطقهٔ الغوانمه محدود شده و از سمت غرب، این [[مسجد]] به محل‌های اسلامی مختلف مانند منطقهٔ «باب الناظر»، «سوق القاطین» و «باب السلسله» منتهی می‌شود که این محله‌ها بر اثر حملات وحشیانهٔ اسرائیل در ۱۹۷۶م ویران شده است.  

==ساختمان مسجدالاقصی==

ساختمان مسجدالاقصی در داخل مجموعهٔ حرم شریف، مستطیل‌شکل بوده و در جنوب قبة الصخره قرار دارد. طول این مسجد ۸۰ متر و عرض آن ۵۵ متر است.<ref>موسی غوشه، تاریخ مجموعه مسجدالاقصی، ۱۳۹۰ش، ص۱۰.</ref> این مسجد مهم، دارای ۷ رواق زیبا و باشکوه بوده که یک رواق در وسط مسجد و شش رواق در سمت شرق و غرب آن وجود دارد. همچنین این مسجد دارای ۵۳ ستون از سنگ مرمر درخشان و ۴۹ ستون از دیگر سنگ‌ها است. ۱۱ درب ورودی، این مسجد را به اطراف آن متصل می‌کند و در سمت شمال‌غربی آن نیز ایوان بزرگی قرار دارد که نزدیک آن، ایوان زیبایی به نام محراب زکریا واقع شده است.<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایه، 1987م، ج1، ص162.</ref> بر فراز این مسجد، گنبد بزرگ، به رنگ سبز وجود دارد که از بیرون با ورقه‌های قلعی پوشیده شده و از داخل به‌وسلیه گچ‌بری‌هایی با [[طلا]] و نگین‌های مختلف تزیین شده است.<ref>حصیبی، «تاریخ مسجدالاقصی»، 1347ش، ص148.</ref>  

===قبة الصخره===

قبة الصخره (گنبد صخره) بنای هشت‌ضلعی با گنبد طلایی بوده که موقعیت آن نسبت به مسجدالاقصی مانند جایگاه قلب در بدن انسان، یعنی کمی در وسط به سمت چپ، است. قبةالصخره از لحاظ تزیینات از غنی‌ترین ساختمان‌های اسلامی دانسته شده است.<ref>حمیدی، تاریخ اورشلیم، ۱۳۸۱ش، ص۱۷–۱۸.</ref> زیر این گنبد طلایی و در داخل [[مسجد]]، صخره‌ای قرار دارد که بر اساس اسناد روایی، حضرت محمد در شب معراج از آنجا به آسمان عروج کرده است.<ref>موسی‌غوشه، تاریخ مجموعه مسجدالاقصی، ۱۳۹۰ش، ص۲۳.</ref> زیر این صخرهٔ تاریخی نیز غاری کوچک دیده می‌شود که محل [[نماز|نمازخواندن]] مسلمانان است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/673185/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%BE% «تصاویری دیده نشده از مسجدالاقصی؛ یادبود پیامبران و عرفا در گوشه و کنار صحن مبارک؛ گهواره حضرت عیسی را ببینید»، همشهری آنلاین.]</ref> بر قطعه‌ای از یک ستون مرمری در جنوب غربی مسجد صخره، جایگاهی به نام «قدم محمد» وجود دارد که گفته شده جای پای حضرت محمد در شب معراج است.<ref>حمیدی، تاریخ اورشلیم، ۱۳۸۱ش، ص۱۷–۱۸.</ref>

===قبة النبی سلیمان===

قبة النبی سلیمان در سمت شمال قرار گرفته و جهت یادبود سلیمان در عصر اسلامی ساخته شده است. این گنبد نیز بنایی هشت‌ضلعی با چهار ورودی دارد که یکی از آنها مستقیم به سمت محراب و قبله است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/673185/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%BE% «تصاویری دیده نشده از مسجدالاقصی؛ یادبود پیامبران و عرفا در گوشه و کنار صحن مبارک؛ گهواره حضرت عیسی را ببینید»، همشهری آنلاین.]</ref>

==یهودی‌سازی مسجدالاقصی==

یهودیان بر این باورند که بقایای معبد سلیمان، زیرِ مسجدالاقصی قرار دارد. به‌همین دلیل برخی از آنان برای تخریب مسجدالاقصی و احیای معبد سلیمان تلاش می‌کنند<ref>توفیقی، آشنایی با ادیان بزرگ، 1385ش، ص۸۸.</ref> و رژیم صهیونیستی نیز از روزهای نخست اشغال بیت‌المقدس، اقدامات زیادی برای زدودن آثار اسلامی از اطراف مسجدلاقصی انجام داده که حفاری‌های متعدد و مکرر از جملهٔ این اقدامات بوده است. به‌واسطهٔ این حفاری‌ها، شکاف‌های خطرناک در دیوارها و زیر پایه‌های مسجدالاقصی پدید آمده است.<ref>هدهدی، «احداث معبد سوم سلیمان با ظهور منجی چه ارتباطی دارد؟»، وب‌سایت تبیان.</ref>  

==مسجدالاقصی در آثار هنری==

مسجدالاقصی، به‌دلیل اهمیت و قداست نزد [[مسلمان|مسلمانان]] و اشغال این مکان مقدس به دست رژیم صهیونستی، در آثار هنری مختلف مانند خطاطی، [[نقاشی]]، پوستر و نگارگری انعکاس پیدا کرده است. در بسیاری از شهرهای اسلامی نماد این مسجد نیز ساخته شده است. برای مثال می‌توان به نقاشی‌های مختلف توسط جشنوارهٔ کودکان مسجدالاقصی اشاره کرد که هر سال در ماه آوریل با حضور [[کودک|کودکانی]] از تمام مناطق فلسطین در صحن مسجدالاقصی برگزار می‌شود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/01/24/708915/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%8 «جشنواره نقاشی کودکان فلسطینی در مسجدالاقصی»، خبرگزاری مهر.]</ref> همچنین در جمهوری اسلامی ایران به مناسبت‌های مختلف از جمله روز قدس، نمایشگاه و مسابقهٔ نقاشی با هدف جلوگیری از انحراف افکار عمومی جهان، نسبت به مسجدالاقصی، برگزار می‌شود.<ref>[https://snn.ir/fa/news/143052/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C% «مسابقه نقاشی از تصویر واقعی مسجدالاقصی در یزد برگزار شد»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در افغانستان نیز بزرگ‌ترین نماد هنری مسجدالاقصی در بزرگ‌راه کابل-جلال‌آباد، ساخته شده است.<ref>[https://www.farsnews.ir/media/14020901000583/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7% «افتتاح بزرگ‌ترین نماد مسجدالاقصی در افغانستان»، خبرگزاری مهر.]</ref>