اشغال فلسطین: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''اشغال سرزمین فلسطین؛'''}} تصرف غاصبانهٔ کشور فلسطین توسط رژیم صهیونیستی.

اشغال سرزمین فلسطین، به تجاوز رژیم صهیونیستی به سرزمین فلسطین و تصرف غاصبانهٔ آن توسط اسرائیل اطلاق می‌شود که در سال ۱۹۴۸م آغاز شد. زمینه‌های این اشغال به تلاش‌های جنبش جهانی صهیونیسم در اواخر قرن نوزدهم میلادی، اهداف امپریالیستی و استعماری کشورهای غربی به‌ویژه انگلیس و طرح جانب‌دارانهٔ تقسیم کشور فلسطین در ۱۹۴۷م توسط سازمان ملل متحد بازمی‌گردد. در حال‌حاضر اشغال فلسطین، مسئلهٔ نخست جهان اسلام محسوب می‌شود و مسلمانان جهان همواره از فلسطین حمایت و بر آزادی آن تأکید کرده‌اند. هدف صهیونیست‌ها از اشغال فلسطین، تأسیس یک کشور بزرگ یهودی در خاورمیانه ذکر شده است.

سرزمین فلسطین از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های انسان بوده و در اسناد تاریخی مکتوب، عرب‌های کنعانی، نخستین گروه مهاجر به فلسطین، معرفی شده‌اند<ref>صالح، فلسطین، ۲۰۰۲م، ص11-12.</ref> که در ۳۵۰۰ قبل از میلاد، این سرزمین را برای سکونت برگزیدند.<ref>خان، تاریخ فلسطین القدیم، ۱۹۸۱م، ص۲۴.</ref> اسم فلسطین نیز برگرفته از اقوام مهاجری است که در حدود ۱۲۰۰ قبل از میلاد، به این سرزمین مهاجرت کرده‌اند.<ref>صالح، فلسطین، ۲۰۰۲م، ص11</ref> در طی قرن‌های طولانی بیشتر ساکنان فلسطین، عرب کنعانی بودند و به‌مرور با دیگر اقوام عرب درآمیختند. همچنین در دوره‌هایی، یهود در برخی مناطق فلسطین به حکومت رسیدند؛ اما در سال ۶۳ قبل از میلاد، رومیان بر فلسطین مسلط شدند و یهودیان را تحت سیطرهٔ خود قرار دادند.<ref>صالح، فلسطین، ۲۰۰۲م، ص۱۲–۱۳.</ref> در ۳۰م نبوت حضرت عیسی در این سرزمین آغاز شد. او هدایت مردم را از شهر اورشلیم آغاز کرد.<ref>آغا، مدائن فلسطین، ۱۹۹۳م، ص۴۲.</ref>

در زمان خلیفهٔ دوم، بیت‌المقدس با مذاکره به تصرف مسلمانان درآمد؛ هیئتی از مردم شهر با خلیفهٔ مسلمانان دیدار کردند و پیشنهاد دادند که خلیفه، خود واگذاری قدس را به عهده بگیرد؛ خلیفه نیز شرط آنها را پذیرفت و به معابد آنان امان داد و مسیحیان ملزم به پرداخت جزیه شدند. خلیفه به درخواست مسیحیان، اجازهٔ اسکان یهودیان را در شهر نداد.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامهٔ سیاه استعمار، 1382ش، ص73-74.</ref> در ۱۰۹۵م جنگ‌های صلیبی آغاز و فلسطین طی دو قرن میان مسیحیان و مسلمانان دست‌به‌دست شد؛ تا اینکه صلاح‌الدین ایوبی در ۱۱۹۲م آن را فتح کرد. بعد از آن تا ۱۹۱۷م تحت سلطهٔ امپراتوری عثمانی قرار گرفت و بعد از آن زیر سلطهٔ استعماری انگلیس درآمد.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، 1382ش، ص94.</ref>

به باور صاحب‌نظران و اندیشمندان مسلمان، امروزه کشور فلسطین، مسئلهٔ اول در میان همهٔ موضوعات مشترک کشورهای اسلامی بوده و مشخصات منحصربه‌فردی در این مسئله وجود دارد که به آن اهمیت زیاد می‌دهد:

اندیشهٔ اشغال فلسطین قرن‌ها پیش در میان یهودیان وجود داشته است و دولت‌های استعمارگر نیز از مدت‌ها پیش از دورهٔ معاصر به‌دلیل موقعیت استراتژیک فلسطین، برای کنترل بر این سرزمین نقشه می‌کشیدند. برای مثال در ۱۸۲۷م «سر مؤسس مونتیفوری» از یهودیان انگلیسی، مسألهٔ اسکان یهودیان در فلسطین و کشیدن راه‌آهن از یافا به خلیج فارس برای وصل‌کردن سواحل مدیترانه به این خلیج را مطرح کرد و در ۱۸۳۸م انگلیس اولین کنسولگری اروپایی را در بیت‌المقدس بنیان گذاشت که به گفتهٔ «آلبرت هامسون» نویسندهٔ انگلیسی حکایت از نقشه‌های استعماری انگلیس در فلسطین داشت. «آرل اف شاوسری» سیاستمدار انگلیسی در ۱۸۴۰م یادداشتی با عنوان «طرح اسکان در فلسطین» به «پالمرسون» نخست‌وزیر وقت انگلیس، فرستاد و در آن به ذکر اهمیت سیاسی و اقتصادی اسکان یهودیان در فلسطین برای دولت انگلیس پرداخت.<ref>دروزه، پروندهٔ فلسطین، بی‌تا، ص12-13.</ref>

صهیونیسم جنبشی سیاسی است که «تِئُودُور هِرْتْسِل» آن را بنیان نهاد. وی در ۱۸۹۵م در کتاب «دولت یهودی»، اندیشهٔ تأسیس یک کشور مخصوص یهودیان را مطرح کرد و در ۱۸۹۷م اندیشمندان و ثروتمندان یهودی را در شهر «بازل» سوئیس گردهم آورد و از آنها خواست از اندیشهٔ صهیونیسم حمایت کنند.<ref>سویدان، دایرةالمعارف مصور تاریخ یهودیت و صهیونیسم، ۱۳۹۱ش، ص45-46.</ref> هرتسل هدف کنگره را گذاشتن سنگ بنای میهن یهود اعلام کرد.<ref>فعالان سیاسی صهیونیست، ۱۳۸۹ش، ص۲۵۷.</ref> پس از این کنفرانس تا ۱۹۰۵م پنج کنفرانس صهیونیسم یهودی دیگر برگزار شد.<ref>فعالان سیاسی صهیونیست، ۱۳۸۹ش، ص۱۰.</ref> گفته شده نخستین کسی که اندیشهٔ بازگشت یهودیان به فلسطین را مطرح کرد، «موسی هِس»، فیلسوف یهودی اهل آلمان، بود؛ اما واژهٔ صهیونیسم نخستین‌بار توسط یکی از سران یهودی به نام لِئو پینْکِر مطرح شد. پینکر، ایجاد دولت یهودی در سرزمین موعود (فلسطین) را پیشنهاد کرد. به دنبال این پیشنهاد، انجمن عشاق صهیون تشکیل شد.<ref>طاهری آکردی، یهودیت، ۱۳۹۰ش، ص۱۰۹.</ref> هدف این انجمن، احیای زبان عبری، دعوت یهودیان به مهاجرت به فلسطین و تملک و آبادسازی سرزمین‌های فلسطین بود.<ref>کسمائی، مقاوت فلسطینی، بی‌تا، ص۳.</ref>

«آرْتور جِیمز بالفور» به‌عنوان وزیر امور خارجهٔ بریتانیا، در نوامبر ۱۹۱۷م نامه‌ای نوشت و در آن وعدهٔ برپایی یک وطن قومی برای یهودیان در فلسطین را اعلام کرد. این نامه خطاب به «ادموند روچیلد» (ثروتمند یهودی‌تبار فرانسوی و از حامیان اولیهٔ جنبش صهیونیسم) نوشته شده بود.<ref>سویدان، دایرةالمعارف مصور تاریخ یهودیت و صهیونیسم، ۱۳۹۱ش، ص257-258.</ref> انگلستان بر اساس بیانیهٔ بالفور موافقت خود را با تأسیس یک حکومت مستقل یهودی در خاک فلسطین اعلام کرد<ref>طاهری آکردی، یهودیت، ۱۳۹۰ش، ص۱۰۹.</ref> و این اعلامیه گام نخست عملی برای تشکیل رژیم صهیونیستی بود.<ref>فعالان سیاسی صهیونیست، ۱۳۸۹ش، ص۹.</ref>

اشغال فلسطین توسط انگلیس تحت عنوان «قیمومیت» با انتشار اعلامیهٔ بالفور در ۱۹۱۷م و با ورود نیروهای انگلستان به بیت‌المقدس در همان سال آغاز شد و با تصویب جامعهٔ ملل در ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۲م شکل رسمی به خود گرفت و ۳۰ سال به طول انجامید. انگلستان در طول دورهٔ قیمومت خود بر فلسطین با روش‌های گوناگون زمینهٔ تبدیل فلسطین به موطن صهیونیست‌ها را آماده کرد؛ در مرحلهٔ اول با تشویق مهاجرین یهودی به فلسطین، تسهیل فروش زمین عرب‌ها به صهیونیستها و مسلح‌کردن آنها و همچنین ایجاد سازمان‌های اجتماعی و اقتصادی صهیونیستی زمینه را برای اجرای اعلامیهٔ بالفور فراهم کرد. در مدت سلطهٔ انگلیس بر فلسطین، حدود ۶۰۰ هزار یهودی به فلسطین منتقل شدند. از سوی دیگر انگلیس به‌دلیل اجتناب مردم از فروش زمین به مهاجران یهودی، ۵۰ هزار هکتار از زمین‌های دولتی را به یهودیان داده و از محصولات مسلمانان مالیات‌های سنگین می‌گرفت تا ورشکست شده و زمین‌های خود را به یهودیان واگذار کنند.<ref>محتشمی‌پور، «مروری بر شکل‌گیری رژیم اشغالگر قدس»، 1386ش، ص103-105.</ref>

انگلیس به سازمان ملل متحد اعلام کرد که دورهٔ قیمومیت آن بر فلسطین از مه ۱۹۴۷م پایان می‌یابد و سازمان ملل باید راه‌حلی برای مشکل فلسطین ارائه دهد. به دنبال آن، در تاریخ ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷م گروه‌های صهیونیستی طرح تقسیم فلسطین را در سازمان ملل به تصویب رساندند.<ref>اسدی، «نقد و بررسی: دانشنامه جدید صهیونیسم و اسراییل»، 1380ش، ص۲۳۴.</ref> این سازمان، هیأتی ۱۱ نفری تحت عنوان «آنسکوپ» را برای ترسیم خطوط تفکیک به فلسطین فرستاد. در طرح تقسیم حدود ۴۲٪ از مساحت فلسطین که جمعیت آن متشکل از ۷۲۵۰۰۰ عرب و حدود ۱۰۰۰۰ یهودی بود، به اعراب و دولت عربی، اختصاص یافت، بیش از ۵۶٪ از مساحت آن نیز که جمعیت آن متشکل از ۴۹۸۰۰۰ یهودی و ۴۹۷۰۰۰ عرب بود به یهودیان و دولت یهودی تعلق یافت و بیت‌المقدس نیز به نام منطقهٔ حائل که ۱۰۰ هزار یهودی و ۱۰۵ هزار عرب در آن ساکن بودند تحت نظارت بین‌المللی قرار گرفت.<ref>صفاتاج، دانشنامه فلسطین، 1382ش، ص205-206.</ref> پس از تصویب این طرح، اعتراضات شدید سراسر فلسطین را فرا گرفت. در فاصلهٔ بین اعلان قطعنامهٔ تقسیم و خروج انگلیس از فلسطین نیروهای مسلح انگلیسی به تدریج از مناطق یهودی‌نشین بیرون رفتند و صهیونیست‌ها جای آنها را گرفتند و خود را مسلح کردند، اما در مناطق مسلمان‌نشین باقی ماندند و کلیهٔ حرکات فلسطینیان را زیر نظر داشتند و به‌مرور زمان که یهودیان آمادهٔ اشغال مناطق دیگر می‌شدند، این مناطق را نیز ترک می‌کردند.<ref>محتشمی‌پور، «مروری بر شکل‌گیری رژیم اشغالگر قدس»، 1386ش، ص112.</ref>

بلافاصله پس از تشکیل رژیم صهیونیستی «ترومن» رئیس‌جمهور وقت آمریکا این حکومت را به رسمیت شناخت و حمایت کشور خود را از آن اعلام کرد. سپس سیل کمک‌های نظامی و اقتصادی را به‌سوی این رژیم سرازیر ساخت. گواتمالا و شوروی به ترتیب در ۱۵ و ۱۸ می در حالی که ارتش‌های عربی وارد فلسطین شده بودند، رژیم اشغالگر را به رسمیت شناختند. نمایندهٔ شوروی در سازمان ملل اولین کسی بود که به شناسایی دولت اشغالگر رأی داد.<ref>محتشمی‌پور، «مروری بر شکل‌گیری رژیم اشغالگر قدس»، 1386ش، ص 116-118.</ref>‏ در مه ۱۹۴۹م اسرائیل به عضویت سازمان ملل درآمد.<ref>صفاتاج، دانشنامه فلسطین، 1382ش، ج۳، ص۱۶.</ref>

از نظر ایدئولوژیکی و فکری، مجموعه باورهای یهودیان نسبت به جهان و انسان و ویژگی‌های سبک زندگی مادی‌گرای آنها باعث شده است که به آسانی به اشغال کشور فلسطین و کشتار فلسطینیان دست بزنند. آنها معتقدند که:

صهیونیسم با تکیه بر استدلال‌های تاریخی، سیاسی و علمی به اسکان یهودیان در فلسطین مشروعیت می‌بخشند و اشغال فلسطین را پاسخی به یهودآزاری می‌دانند. به عقیدهٔ آنها یهودیان هرجا بودند، عنصر بیگانه تلقی شده و مردم، آنان را به‌صورت آشکار و پنهان آزار می‌دادند. به ادعای آنها یهودآزاری با شکست دولت یهودی اسرائیل به ترتیب در ۷۲۱ و ۵۸۶ قبل از میلاد توسط آشوریان و بابلیان و در نتیجه پراکنده‌شدن یهود به نقاط دیگر جهان آغاز شد و به‌تدریج روند روبه رشدی به خود گرفت، به‌گونه‌ای که یهودستیزی در آلمان نازی به نقطهٔ اوج خود رسید. در این دورهٔ طولانی در امپراتوری روم و در کشور لهستان و روسیه تزاری و کشورهای دیگر یهودیان بارها سرکوب و شکنجه شدند و تنها در ۷۷۰ش هفتاد هزار یهودی به علت نپذیرفتن دین مسیح در اسپانیا کشته شدند.<ref>درایسدل، جغرافیای سیاسی خاورماینه و شمال آفریقا، 1370ش، ص361-362؛ حسنی، فلسطین و صهیونیسم، بی‌تا، ص30-31.</ref> اما بسیاری از پژوهشگران با رد ادعاهای صهونیسم، معتقدند که برخی از نمونه‌های تاریخی یهودآزاری بیش از حد بزرگ‌نمایی شده است. برای مثال صهونیست‌ها دربارهٔ یهودی‌سوزی در آلمان، با سلطه‌ای که بر ابزارهای تبلیغی جهانی و به‌کارگیری آن دارد، به‌مظلوم‌نمایی پرداخته‌اند. از طرف دیگر برخی قصه‌های یهودآزاری از ریشه دروغ و ساخته‌وپرداختهٔ یهودیان و صهیونیست‌ها است تا به روند مهاجرت یهودیان به فلسطین و تأسیس یک دولت یهودی شتاب بخشند. از این منظر، شواهد نادرستی ادعای صهیونیست‌ها عبارتند از:

صهیونیست‌ها فلسطین را سرزمین نیاکان و پدران خود می‌دانند و از طرفی بازگشت یهودیان به سرزمین موعود (فلسطین) را تحقق وعدهٔ الهی می‌پندارند که از طرف خداوند به بنی‌اسرائیل داده شده است. مورخان صهیونیست معتقدند تلاش برای تأسیس اسرائیل در واقع بازسازی مجدد حکومت یهود در این منطقه است.<ref>احمدی، ریشه‌های بحران در خاورمیانه، 1377ش، ص۷.</ref>

پژوهشگران، تشکیل دولت جعلی اسرائیل را مولود دوران تحول و انتقال سرمایه‌داری غرب به مرحلهٔ امپریالیسم می‌دانند. به‌نظر آنها در این دوره همهٔ قدرت‌های بزرگ برای تأمین منافع استعماری خود به‌صورت فعال در پی یافتن پایگاه استوار در خاور میانه شدند. برای مثال نخستین بار «ناپلئون بناپارات» به جلب همکاری یهودیان علیه امپراتوری عثمانی دست زد و سپس انگلیس بود که به آروزی دیرینهٔ خود برای خلق اندیشهٔ صهیونیسم و ترغیب یهودیان اروپای شرقی و روسیه و غرب جهت مهاجرت به فلسطین دست پیدا کرد.<ref>یوری، صهیونیسم، 1356ش، ص13.</ref> هربرت ساموئل از سیاست‌مداران یهودی انگلیس بر این باور بود که پس از استقلال یهودیان در یک کشور، این دولت بخشی از تمدن غرب خواهد بود و از منافع آن دفاع می‌کند.<ref>ساقی، اعلامیه بالفور: تاریخچه، اهداف و زمینه‌های صدور، 1398ش، ص10-11.</ref>

با اشغال سرزمین فلسطین توسط اسرائیل در ۱۹۴۸م، مردم فلسطین همواره سرکوب و قتل‌عام شده‌اند. برای مثال تنها در ۱۹۴۸م ۳۴ قتل‌عام توسط اسرائیل اتفاق افتاد که معروف‌ترین آنها، قتل‌عام «دیر یاسین» است. در این قتل‌عام، ۲۵۴ نفر به شکل فجیعی کشته شدند. از دیگر جنایات اسرائیل، قتل‌عام «خان یونس» در ۱۹۵۶م است. در این جنایت، ۲۵۰ فلسطینی کشته شدند. از بزرگ‌ترین جنایات تاریخ، کشتار صبرا و شتیلا است. این رویداد در ۱۹۸۲م اتفاق افتاد که در آن ۳۲۹۷ زن و کودک فلسطینی شهید شدند.<ref>صالح، فلسطین، ۲۰۰۲م، ص۸۰.</ref> در اکتبر ۲۰۲۳م اسرائیل غاصب در پی انتقام از عملیات نظامی گروه‌های مقاومت فلسطینی با نام «طوفان الاقصی»، در طی صد روز تجاوز به نوار غزه، حدود ۷۰ درصد از ساختمان‌های نوار غزه را تخریب و محله‌هایی از این شهر را با خاک یکسان کرده است. در این ۱۰۰ روز ۳۰ بیمارستان و ۵۳ مرکز درمانی از خدمت‌رسانی خارج شده‌اند. همچنین مساجد، مدارس، نانوایی‌ها، دانشگاه، ساختمان‌های دولتی و زیرساخت‌های نوار غزه نیز از بمباران‌ها و موشک‌باران‌ها در امان نبوده‌اند. در پی این حملات ۲۳۸۴۳ نفر شهید و ۶۰۳۱۷ نفرخمی شده‌اند<ref>[https://www.rajanews.com/news/374091/شمار-شهدای-غزه-به-۲۳۸۴۳-نفر-رسید «شمار شهدای غزه به ۲۳۸۴۳ نفر رسید»، وب‌سایت رجا نیوز.]</ref> که ۷۰ درصد از قربانیان حملات صهیونیستها، زنان و کودکان هستند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14021009001035/%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%DA%98%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%84-0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B2% «وال‌استریت ژورنال: 70 درصد ساختمان‌های غزه ویران شده‌اند»، خبرگزاری فارس.]</ref> صهیونیست‌ها در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳م در حملهٔ هوایی به بیمارستان المعمدانی (الاهلی العربی) را که هزاران غیرنظامی و زنان و کودکان فلسطینی در آن پناه گرفته بودند، بمباران کرد که به شهید شدن بیش از ۵۰۰ نفر منجر شد.<ref>[https://farsi.palinfo.com/news/2023/10/18/%d8%a8%d9%85%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a8-%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b9%d9%85%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%82%d8%aa%d9%84-%d8%b9%d8%a7%d9%85-%d8%b5%d8%af%d9%87%d8%a7-%d9%81%d9%84% «بمباران بیمارستان معمدانی و قتل‌عام صدها فلسطینی بی‌گناه»، وب‌سایت مرکز اطلاع‌رسانی فلسطین.]</ref>

[[امام خمینی]]، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران معتقد بود که اسرائیل با تبانی و همفکری دولت‌های استعماری غرب و شرق زاییده شد و برای سرکوبی و استعمار ملت‌های مسلمان اسلامی به‌وجود آمد. به نظر وی رژیم صهیونیستی امروزه از طرف همه استعمارگران حمایت می‌شود و انگلیس و آمریکا با تقویت نظامی، سیاسی و با گذاشتن سلاح‌های مرگبار در اختیار اسرائیل، آن را به تجاوزات مکرر علیه عرب‌ها و مسلمانان و ادامهٔ اشغال فلسطین و دیگر سرزمین‌های اسلامی وادار می‌کند.<ref>امام خمینی، صحیفه امام‏، 1379ش، ج2، ص438.</ref> امام‌خمینی در ۱۳۴۷ش، در پاسخ به پرسش نمایندهٔ الفتح دربارهٔ جواز استفاده از وجوهات شرعی برای کمک به رزمندگان فلسطینی، بر دفاع همه‌جانبه از اسلام و جهاد در برابر اشغالگران صهیونیست و لزوم حمایت از نیروهای مبارز فلسطینی تأکید کرد و اختصاص بخشی از اموال شرعی، مانند زکات و سهم امام را به مجاهدین فلسطینی شایسته، بلکه واجب دانست.<ref>امام خمینی، صحیفه امام‏، 1379ش، ج2، ص323.</ref>

در جریان درگیری‌های فلسطین و رژیم اشغالگر قدس، سازمان ملل، سران کشورهای عرب و کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا راه‌حل صلح ارائه کردند؛ اما این طرح‌ها به‌صورت غالب یک‌طرفه بود و در آن منافع طرف فلسطینی رعایت نشد و اگر گاهی دربردارندهٔ منافع اندک ملت فلسطین و آوارگان فلسطینی بود، اسرائیل آن را رد کرده است.<ref>جزینی، نقش سوریه در روند صلح خاورمیانه، 1377ش، ص55-64.</ref> در این میان، از نظر آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، راه‌حل منطقی در مسئلهٔ فلسطین، همه‌پرسی و نظرخواهی از همه صاحبان حق در سرزمین فلسطین اعم از مسلمان، مسیحی و یهودی و همچنین فلسطینی‌های آواره دربارهٔ ساختار نظام کشور، رژیم حاکم و مهاجران یهودی است.<ref>خامنه‌ای، فلسطین، ۱۳۹۷ش، ص۵۰۸–۵۱۷.</ref> به نظر وی، هر طرحی که به تقسیم فلسطین منجر شود از جمله طرح دو دولتی، مردود است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=17401 «بیانات در کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>