صفحهای تازه حاوی «بندانگشتی|تصویر رأی باطله <big>'''آرای باطله؛'''</big> رأیهای مخدوش و بیاثر از نظر قانون. آرای باطله، به رأیهای ناخوانا و مخدوش گفته میشود که چگونگی و مصادیق آن را قانون انتخابات مشخص میکند. آرای باطله در هر کشوری تفسی...» ایجاد کرد |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =رای-باطله.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تصویر رأی باطله | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =آرای باطله.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =8/68 | |||
| تاریخ پادکست =26-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''آرای باطله؛'''</big> رأیهای مخدوش و بیاثر از نظر قانون. | <big>'''آرای باطله؛'''</big> رأیهای مخدوش و بیاثر از نظر قانون. | ||
| خط ۶: | خط ۳۵: | ||
بر اساس مادههای 25 و 26 قانون انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی ایران، آرای ناخوانا، آرایی که بهصورت کامل دربرگیرندۀ نامهای غیر داوطلبان تأییدشده باشد و آرایی که بهصورت سفید به صندوق انداخته میشود، بهعنوان «آرای باطل» تعریف شده است. این نوع آراء، با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی «برگهای رأی باطل» ولی جزء آرای مأخوذه محسوب میشود.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-12/1514005-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%A7% «آرای باطله چیست و در سرنوشت کدام کاندیداها تاثیر گذاشته است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران؛] [https://www.khabaronline.ir/news/1527922/%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9% «واقعیت آرای باطله انتخابات ریاست جمهوری و شوراها چیست؟»، خبر آنلاین.]</ref> آرای باطله در برخی از کشورهای جهان به نام «رأی اعتراضی» یا «رأی به هیچکس» شناخته میشود.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 «شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> | بر اساس مادههای 25 و 26 قانون انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی ایران، آرای ناخوانا، آرایی که بهصورت کامل دربرگیرندۀ نامهای غیر داوطلبان تأییدشده باشد و آرایی که بهصورت سفید به صندوق انداخته میشود، بهعنوان «آرای باطل» تعریف شده است. این نوع آراء، با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی «برگهای رأی باطل» ولی جزء آرای مأخوذه محسوب میشود.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-12/1514005-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%A7% «آرای باطله چیست و در سرنوشت کدام کاندیداها تاثیر گذاشته است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران؛] [https://www.khabaronline.ir/news/1527922/%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9% «واقعیت آرای باطله انتخابات ریاست جمهوری و شوراها چیست؟»، خبر آنلاین.]</ref> آرای باطله در برخی از کشورهای جهان به نام «رأی اعتراضی» یا «رأی به هیچکس» شناخته میشود.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 «شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> | ||
==آرای باطله در انتخابات جمهوری اسلامی ایران== | ==آرای باطله در انتخابات جمهوری اسلامی ایران== | ||
بر اساس آمارهای موجود، مشارکت انتخاباتی در جمهوری اسلامی ایران همواره بالاتر از میانگین جهانی بوده است.<ref>[https://jamejamdaily.ir/Newspaper/item/100695 «آرای باطله در سبد نظام است نه تحریمکنندگان»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> میزان آرای باطله نیز در ایران نسبت به جهان بسیار کم و بهدلایل فنی بوده است نه اعتراض و مخالفت با نظام. به گفتۀ پژوشگران متوسط آرای باطله در طول چهل سال گذشته حدود ۲ درصد بوده است.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> تنها در دورۀ انتخابات سیزدهم ریاستجمهوری بهدلیل شرایط کرونایی مشارکت مردم کم شد و تعداد آرای باطله نیز به حدود 13 درصد رسید که در تاریخ انتخابات ایران بیسابقه و استثنایی بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1527591/%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8% «پدیده انتخابات ۱۴۰۰ را بشناسید /صاحبان آرای باطله چه کسانی هستند؟»، خبر آنلاین.] </ref> بر اساس گزارش رسانهها، دربارۀ علت این اتفاق نادر، تفسیرهای متضاد صورت گرفت و رسانههای معاند آن را بهمعنای جدایی از نظام قلمداد کردند؛ اما بسیاری از صاحبنظران از جمله آیتالله خامنهای معتقدند که این آراء، ابدا بهمعنای جدایی آنها از نظام نبوده بلکه برعکس است؛ زیرا کسی که پای صندوق رأی آمده و فرد مقبول خود را در لیست نامزدها ندیده اما اسم شخص مورد نظر خود را نوشته یا رأی سفید داده، در واقع علاقهمندی خود را به صندوق رأی و نظام نشان داده است. <ref>[https://cdn.sharghdaily.com/servev2/wTXTnKFKGXCg/i1kub06DEUw,/03.pdf «آرای باطله ابدا به معنای جدایی افراد از نظام نیست»، وبسایت روزنامۀ شرق.] </ref> | بر اساس آمارهای موجود، مشارکت انتخاباتی در جمهوری اسلامی ایران همواره بالاتر از میانگین جهانی بوده است.<ref>[https://jamejamdaily.ir/Newspaper/item/100695 «آرای باطله در سبد نظام است نه تحریمکنندگان»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> میزان آرای باطله نیز در ایران نسبت به جهان بسیار کم و بهدلایل فنی بوده است نه اعتراض و مخالفت با نظام. به گفتۀ پژوشگران متوسط آرای باطله در طول چهل سال گذشته حدود ۲ درصد بوده است.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> تنها در دورۀ انتخابات سیزدهم ریاستجمهوری بهدلیل شرایط کرونایی مشارکت مردم کم شد و تعداد آرای باطله نیز به حدود 13 درصد رسید که در تاریخ انتخابات ایران بیسابقه و استثنایی بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1527591/%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8% «پدیده انتخابات ۱۴۰۰ را بشناسید /صاحبان آرای باطله چه کسانی هستند؟»، خبر آنلاین.] </ref> بر اساس گزارش رسانهها، دربارۀ علت این اتفاق نادر، تفسیرهای متضاد صورت گرفت و رسانههای معاند آن را بهمعنای جدایی از نظام قلمداد کردند؛ اما بسیاری از صاحبنظران از جمله [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]] معتقدند که این آراء، ابدا بهمعنای جدایی آنها از نظام نبوده بلکه برعکس است؛ زیرا کسی که پای صندوق رأی آمده و فرد مقبول خود را در لیست نامزدها ندیده اما اسم شخص مورد نظر خود را نوشته یا رأی سفید داده، در واقع علاقهمندی خود را به صندوق رأی و نظام نشان داده است. <ref>[https://cdn.sharghdaily.com/servev2/wTXTnKFKGXCg/i1kub06DEUw,/03.pdf «آرای باطله ابدا به معنای جدایی افراد از نظام نیست»، وبسایت روزنامۀ شرق.] </ref> | ||
==انواع آرای باطل== | ==انواع آرای باطل== | ||
در نظام مردمسالاری مبتنی بر سبک زندگی ایرانی و اسلامی، قواعد و دستورالعلهای ذیل برای تضمین شفافیت و تشویق مشارکت حداکثری مردم در انتخابات و دستهبندی آرای باطل، به وجود آمده است: | در نظام مردمسالاری مبتنی بر سبک زندگی ایرانی و اسلامی، قواعد و دستورالعلهای ذیل برای تضمین شفافیت و تشویق مشارکت حداکثری مردم در انتخابات و دستهبندی آرای باطل، به وجود آمده است: | ||
| خط ۳۱: | خط ۶۰: | ||
#کل آرای مندرج در صورتجلسهای که صندوق اخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگههای تعرفه است. <ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین؛] [https://aftabnews.ir/fa/news/147669/%D9%83%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D9%85%D9%8A-%D8%B4%D9%88%D8%AF «كدام آراي انتخاباتي باطله محسوب مي شود؟»، پایگاه خبری آفتاب.] </ref> | #کل آرای مندرج در صورتجلسهای که صندوق اخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگههای تعرفه است. <ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/608185/%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AD%DA%A «رأیهای سفید و باطله چه تفاوتهایی دارند؟ | حکم رهبر معظم انقلاب درباره آرای سفید»، همشهری آنلاین؛] [https://aftabnews.ir/fa/news/147669/%D9%83%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D9%85%D9%8A-%D8%B4%D9%88%D8%AF «كدام آراي انتخاباتي باطله محسوب مي شود؟»، پایگاه خبری آفتاب.] </ref> | ||
==عوامل آرای باطله== | ==عوامل آرای باطله== | ||
در بعضی از کشورها در برگۀ رأی گزینهای برای آرای باطل تعبیه شده است که با توجه به فرهنگ سیاسی حاکم بر آنها هر کدام فلسفۀ خاص خود را دارد. برأی مثال در هند به نام «رأی به هیچکس»، اندونزی «صندوق خالی»، یونان «رأی سفید»، ایالت نوادا آمریکا «رأی به یکی از کاندیداها»، بلاروس و اسپانیا «رأی سفید» و در بنگلادش «عدم رأی» در تعرفههای انتخاباتی یا صندوقهای رأی در نظر گرفته شده است. در روسیه نیز گزینهای تحت عنوان «رأی علیه همه» وجود داشت که از سال ۲۰۰۶م این گزینه حذف شد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 «شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> در نظام جمهوری اسلامی، چون فلسفۀ شرکت در انتخابات مشارکت همگانی و تحقق مردمسالاری دینی است، بر رأی دادن سالم و بر مبنای قانون و تکلیف شرعی تاکید شده است. از این رو، رأی باطل پدیدهای نادر محسوب میشود و اگر اتفاق بیفتد، معلول دلایلی مانند تأخیر متعدد در زمان رأیگیری، چاپ تعرفههای مشابه و جابهجایی در نگارش و انداختن در صندوق، تشابه ظاهری نامها، عدم رنگبندی تعرفهها و انداختن به اشتباه رأی هنگام برگزاری همزمان چند انتخابات، است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1234566/%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دلیل افزایش آرای باطله چیست؟!»، وبسایت مشرق نیوز؛][https://jamejamdaily.ir/Newspaper/item/100695 «آرای باطله در سبد نظام است نه تحریمکنندگان»، وبسایت روزنامۀ جام جم.] </ref> | در بعضی از کشورها در برگۀ رأی گزینهای برای آرای باطل تعبیه شده است که با توجه به فرهنگ سیاسی حاکم بر آنها هر کدام فلسفۀ خاص خود را دارد. برأی مثال در هند به نام «رأی به هیچکس»، اندونزی «صندوق خالی»، یونان «رأی سفید»، ایالت نوادا آمریکا «رأی به یکی از کاندیداها»، بلاروس و اسپانیا «رأی سفید» و در بنگلادش «عدم رأی» در تعرفههای انتخاباتی یا صندوقهای رأی در نظر گرفته شده است. در روسیه نیز گزینهای تحت عنوان «رأی علیه همه» وجود داشت که از سال ۲۰۰۶م این گزینه حذف شد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/229321 «شوخی بیا اعتراض سیاسی؟ معنای آرای باطله در انتخابات»، وبسایت پیشخوان.]</ref> در نظام جمهوری اسلامی، چون فلسفۀ شرکت در انتخابات مشارکت همگانی و تحقق [[مردمسالاری دینی]] است، بر رأی دادن سالم و بر مبنای قانون و تکلیف شرعی تاکید شده است. از این رو، رأی باطل پدیدهای نادر محسوب میشود و اگر اتفاق بیفتد، معلول دلایلی مانند تأخیر متعدد در زمان رأیگیری، چاپ تعرفههای مشابه و جابهجایی در نگارش و انداختن در صندوق، تشابه ظاهری نامها، عدم رنگبندی تعرفهها و انداختن به اشتباه رأی هنگام برگزاری همزمان چند انتخابات، است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1234566/%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دلیل افزایش آرای باطله چیست؟!»، وبسایت مشرق نیوز؛][https://jamejamdaily.ir/Newspaper/item/100695 «آرای باطله در سبد نظام است نه تحریمکنندگان»، وبسایت روزنامۀ جام جم.] </ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
