صفحهای تازه حاوی «جایگزین= دانشآموزان در یک مدرسه در شهر تهران دهه ۹۰|بندانگشتی|تصویری از دانشآموزان در یک مدرسه در شهر تهران دهه ۹۰ {{درشت|'''آداب؛'''}} مجموعه قواعد و دستورالعملهای رفتار در سبک زندگی. آداب به مجموعه قواعد و هنجارهای اجتماعی...» ایجاد کرد |
ایجاد لینک داخلی |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =آداب.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تصویری از دانشآموزان در یک مدرسه در شهر تهران دهه ۹۰ | |||
| image_alt =دانشآموزان در یک مدرسه در شهر تهران دهه ۹۰ | |||
| فایل پادکست =آداب.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =7/30 | |||
| تاریخ پادکست =29-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''آداب؛'''}} مجموعه قواعد و دستورالعملهای رفتار در سبک زندگی. | {{درشت|'''آداب؛'''}} مجموعه قواعد و دستورالعملهای رفتار در سبک زندگی. | ||
آداب به مجموعه قواعد و هنجارهای اجتماعی اطلاق میشود که جلوه ظاهری اخلاق و فرهنگ جامعه را شکل میدهد. اخلاق به درون انسان مربوط است، اما آداب جلوه بیرونی رفتار و قواعد اجتماعی است و با زمان و مکان تغییر میکند. آداب خاستگاههای دینی، عرفانی، فرهنگی و تجربه زیستی دارد و در سبک زندگی فردی و اجتماعی نمود مییابد. آداب دینی، غیردینی، فردی و اجتماعی، به رفتار انسان معنا و هویت میبخشند و در جوامع اسلامی و غربی شکلهای متفاوتی دارند. پذیرش آداب متاثر از باورها، آموزش، دوستان، فرهنگ و ارزشهای جامعه است. در جامعه معاصر، اطلاعات گسترده، رسانهها، آزادیها و تغییر سبک زندگی باعث ظهور آداب و ارزشهای نو شده است.. | آداب به مجموعه قواعد و هنجارهای اجتماعی اطلاق میشود که جلوه ظاهری اخلاق و فرهنگ جامعه را شکل میدهد. اخلاق به درون انسان مربوط است، اما آداب جلوه بیرونی رفتار و قواعد اجتماعی است و با زمان و مکان تغییر میکند. | ||
آداب خاستگاههای دینی، عرفانی، فرهنگی و تجربه زیستی دارد و در سبک زندگی فردی و اجتماعی نمود مییابد. آداب دینی، غیردینی، فردی و اجتماعی، به رفتار انسان معنا و هویت میبخشند و در جوامع اسلامی و غربی شکلهای متفاوتی دارند. پذیرش آداب متاثر از باورها، آموزش، دوستان، فرهنگ و ارزشهای جامعه است. در جامعه معاصر، اطلاعات گسترده، رسانهها، آزادیها و تغییر سبک زندگی باعث ظهور آداب و ارزشهای نو شده است.. | |||
==تعریف آداب== | ==تعریف آداب== | ||
| خط ۲۶: | خط ۵۶: | ||
==آداب در فقه اسلامی== | ==آداب در فقه اسلامی== | ||
[[پرونده:آداب۲.jpg|جایگزین=برائت از مشرکین در حج تمتع|بندانگشتی|برائت از مشرکین در حج تمتع سال ۱۳۹۵ش]] | [[پرونده:آداب۲.jpg|جایگزین=برائت از مشرکین در حج تمتع|بندانگشتی|برائت از مشرکین در حج تمتع سال ۱۳۹۵ش]] | ||
در ابواب [[فقه اسلامی]]، آداب بهطور غالب به مجموع رفتارهایی اطلاق میشود که فعل یا ترک آنها از دید شرع، موجب حسن و کمال رفتار میشود؛ مانند آداب [[نماز]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[زیارت امام رضا|زیارت]]، [[دعا]]، [[عبادت]]، [[ازدواج]]، [[قربانی کردن|قربانی]]، [[ذبح اسلامی|ذبح]]، جهاد، [[فرزندآوری]]، [[روابط جنسی همسران|روابط جنسی همسران]]. آداب در این معنا، گاه بهعنوان عملی مستقل نگریسته میشود؛ مانند نظافتکردن و ناخنگرفتن و گاه بهعنوان صفت رفتار ملاحظه میشود؛ مانند آداب غذاخوردن و مانند موارد بالا. در بعضی آداب مانند [[غسل جمعه]] و [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]]، قصد قربت معتبر است و در بعضی دیگر مانند آداب [[تجارت]]، معتبر نیست. آداب همچنین در باب حدود و تعزیرات فقه، به معنای ادبکردن یا تنبیه بهکار رفته است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت، 1382ش، ج1، ص108-109.</ref> از نظر مرتضی مطهری، آداب مورد تأیید و تأکید اسلام، سنت نامیده میشود.<ref>مطهری، اسلام و نیازهای زمان، 1381ش، ج1، ص173. ر</ref> | در ابواب [[فقه اسلامی]]، آداب بهطور غالب به مجموع رفتارهایی اطلاق میشود که فعل یا ترک آنها از دید شرع، موجب حسن و کمال رفتار میشود؛ مانند آداب [[نماز]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[زیارت امام رضا|زیارت]]، [[دعا]]، [[عبادت]]، [[ازدواج]]، [[قربانی کردن|قربانی]]، [[ذبح اسلامی|ذبح]]، جهاد، [[آداب فرزندآوری|فرزندآوری]]، [[روابط جنسی همسران|روابط جنسی همسران]]. آداب در این معنا، گاه بهعنوان عملی مستقل نگریسته میشود؛ مانند نظافتکردن و ناخنگرفتن و گاه بهعنوان صفت رفتار ملاحظه میشود؛ مانند آداب غذاخوردن و مانند موارد بالا. در بعضی آداب مانند [[غسل جمعه]] و [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]]، قصد قربت معتبر است و در بعضی دیگر مانند آداب [[تجارت]]، معتبر نیست. آداب همچنین در باب حدود و تعزیرات فقه، به معنای ادبکردن یا تنبیه بهکار رفته است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت، 1382ش، ج1، ص108-109.</ref> از نظر مرتضی مطهری، آداب مورد تأیید و تأکید اسلام، سنت نامیده میشود.<ref>مطهری، اسلام و نیازهای زمان، 1381ش، ج1، ص173. ر</ref> | ||
==آداب از منظر عرفا== | ==آداب از منظر عرفا== | ||
| خط ۵۴: | خط ۸۴: | ||
==آداب در دنیای غرب== | ==آداب در دنیای غرب== | ||
[[پرونده:آداب۴.jpg|جایگزین=مراسم کتواک|بندانگشتی|مراسم | [[پرونده:آداب۴.jpg|جایگزین=مراسم کتواک|بندانگشتی|مراسم [[کتواک]]؛ نگاه ابزاری به بدن زن در غرب]] | ||
با توجه به جهانبینی مادیگرا و [[سکولاریسم|سکولار]] غرب و سیطرهٔ فرهنگ سرمایهداری و [[مصرفگرایی|مصرفمحور]] در کشورهای غربی، آداب رفتار در غرب تابع باورها و ارزشهای انسانگرایانه (اومانیستی) و محدود به جهان مادی است. برای مثال آداب پیچیده و پرمصرف مهمانیدادن در [[هتل]]های بسیار لوکس و گرانقیمت، آداب پوشیدن لباسهای متنوع، بدننما و گرانقیمت، [[آرایش]] متنوع ظاهر و آداب رسیدگی به بدن بهمنظور تجاریسازی [[زیبایی]] و ترویج زندگی [[تجملگرایی|تجملاتی]]، رفاه زیاد و سرگرمیهای جذاب و متنوع بوده که همه اینها بر اساس منطق حسگرایی، [[لذتجویی]]، زیباییهای ظاهری و تبلیغ فرهنگ سرمایهداری قابل درک و توضیح است.<ref>حسینزاده، سبک زندگی: زمینههای پذیرش آداب، 1393ش، ص31.</ref> | با توجه به جهانبینی مادیگرا و [[سکولاریسم|سکولار]] غرب و سیطرهٔ فرهنگ سرمایهداری و [[مصرفگرایی|مصرفمحور]] در کشورهای غربی، آداب رفتار در غرب تابع باورها و ارزشهای انسانگرایانه (اومانیستی) و محدود به جهان مادی است. برای مثال آداب پیچیده و پرمصرف مهمانیدادن در [[هتل]]های بسیار لوکس و گرانقیمت، آداب پوشیدن لباسهای متنوع، بدننما و گرانقیمت، [[آرایش]] متنوع ظاهر و آداب رسیدگی به بدن بهمنظور تجاریسازی [[زیبایی]] و ترویج زندگی [[تجملگرایی|تجملاتی]]، رفاه زیاد و سرگرمیهای جذاب و متنوع بوده که همه اینها بر اساس منطق حسگرایی، [[لذتجویی]]، زیباییهای ظاهری و تبلیغ فرهنگ سرمایهداری قابل درک و توضیح است.<ref>حسینزاده، سبک زندگی: زمینههای پذیرش آداب، 1393ش، ص31.</ref> | ||
