صفحهای تازه حاوی «جایگزین=سید موسی صدر|بندانگشتی|سید موسی صدر {{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه نامدار ایرانی و بنیانگذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان. امام موسی صدر، عالم دینی برجسته و سیاستمدار مشهور ایرانی است که به لبنان هج...» ایجاد کرد |
جز تمیزکاری |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =امام موسی صدر.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =سید موسی صدر | |||
| image_alt =سید موسی صدر | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
امام موسی صدر، عالم دینی | | عنوان اصلی = | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه و بنیانگذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان. | |||
امام موسی صدر، عالم دینی و سیاستمدار که به [[لبنان]] هجرت کرد و با مطالعه و درک محرومیت همهجانبهٔ [[شیعیان لبنان]] و تأسیس مراکز علمی، فرهنگی، درمانی و نظامی، تحولات مهمی در سبک زندگی جامعهٔ لبنان پدیدآورد. وی با کنش فرهنگی و سیاسی معتدل خود همه پیروان ادیان گوناگون را به همزیستی مسالمتآمیز هدایت و نقش برجستهای را در صحنهٔ سیاست بینالملل [[خاورمیانه]] ایفا کرد. احیای اندیشهٔ دینی، بازسازی هویت و عزت تاریخی شیعیان لبنان و بنیانگذاری مقاومت اسلامی، از دستآوردهای مهم موسی صدر محسوب میشود. | |||
==تولد و خانواده امام موسی صدر== | ==تولد و خانواده امام موسی صدر== | ||
[[پرونده:امام موسی صدر۱.jpg|جایگزین= سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و صدرالدین موسوی صدر|بندانگشتی|از راست سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و پدرش صدرالدین موسوی صدر]] | [[پرونده:امام موسی صدر۱.jpg|جایگزین= سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و صدرالدین موسوی صدر|بندانگشتی|از راست سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و پدرش صدرالدین موسوی صدر]] | ||
سید موسی صدر در ۱۴ [[خرداد]] ۱۳۰۷ش در محلهٔ چهارمردان [[قم]] در خانوادهای | سید موسی صدر در ۱۴ [[خرداد]] ۱۳۰۷ش در محلهٔ چهارمردان [[قم]] در خانوادهای روحانی به دنیا آمد.<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> پدر وی سید صدرالدین از مراجع تقلید بود که پس از درگذشت عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس [[حوزه علمیه قم]]، به همراه سیدمحمد حجت و سید محمدتقی خوانساری، مدیریت حوزه علمیه قم را بر عهده گرفتند و به مراجع ثلاث مشهور شدند. مادر او «سیدهصفیه قمی»، دختر سیدحسین قمی مرجع مبارز و مخالف حکومت استبدادی شاه بود.<ref>شرفالدین، امامموسی صدر، 1387ش، 27-29.</ref> سیدموسی صدر و «پروین خلیلی» در ۱۳۳۴ش با هم [[ازدواج]] کردند و صاحب چهار فرزند به نامهای سید صدرالدین، سیدحمید، سیدهحوراء و سیدهملیحه شدند.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص۲۶۴.</ref> | ||
==تحصیلات امام موسی صدر== | ==تحصیلات امام موسی صدر== | ||
| خط ۲۲: | خط ۵۱: | ||
===هجرت به لبنان=== | ===هجرت به لبنان=== | ||
امام موسی صدر در اواخر ۱۳۳۸ش بر اساس وصیت سیدعبدالحسین شرفالدین، رهبر [[شیعیان لبنان | امام موسی صدر در اواخر ۱۳۳۸ش بر اساس وصیت سیدعبدالحسین شرفالدین، رهبر [[شیعیان لبنان]] و توصیههای مراجع تقلید در قم از جلمه [[سید حسین طباطبایی بروجردی]] به [[لبنان]] هجرت کرد و شرایط بد و عقبماندگی شیعیان لبنان تأثیر عمیقی بر او گذاشت.<ref>عارفی میناآبادی، «آشنایی با پیشگامان بیداری اسلامی (2)؛ امامموسی صدر»، 1391ش، ص175.</ref>او در ۱۳۴۱ش تابعیت لبنانی خود را از دست رئیسجمهور وقت لبنان، دریافت کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83807992/درباره-امام-موسی-صدر «درباره امامموسی صدر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==ویژگیهای شخصیتی امام موسی صدر== | ==ویژگیهای شخصیتی امام موسی صدر== | ||
===بردباری=== | ===بردباری=== | ||
[[بردباری]] از ویژگیهای مهم اخلاقی و تربیتی موسی صدر بود. این خصلت باعث شده است تا بسیاری از پژوهشگران رفتار امام موسی | [[بردباری]] از ویژگیهای مهم اخلاقی و تربیتی موسی صدر بود. این خصلت باعث شده است تا بسیاری از پژوهشگران رفتار امام موسی صدر را به اخلاق پیامبران تشبیه کنند؛ زیرا او اصلاح، اندرز و اثرگذاری را مبنای تعامل خود در جامعهٔ پیچیدهای مانند لبنان قرار داده بود.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref> | ||
===میانهروی=== | ===میانهروی=== | ||
| خط ۴۲: | خط ۷۱: | ||
امام موسی صدر فعالیتهای علمی خود را با تدریس علوم حوزوی آغاز<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۲۸.</ref> و شاگردان زیادی را در راستای دیدگاه اجتماعی خود دربارهٔ دین [[تربیت]] کرد که «[[سید عباس موسوی|سیدعباس موسوی]]»، دبیرکل پیشین [[حزبالله لبنان]]، از شاگردان معروف وی بود.<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، ۹–۱۰.</ref> وی در نجف فضای ضد فلسفی حاکم بر محیط علمی و مخالفت برخی از علما با فلسفه و عرفان را با برخورد خردمندانهٔ خود تعدیل کرد.<ref>حکیم، گذارها و خاطرهها، ایران ـ نجف ـ لبنان، ۱۳۸۸ش، ص۱۲۵–۱۲۶.</ref> | امام موسی صدر فعالیتهای علمی خود را با تدریس علوم حوزوی آغاز<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۲۸.</ref> و شاگردان زیادی را در راستای دیدگاه اجتماعی خود دربارهٔ دین [[تربیت]] کرد که «[[سید عباس موسوی|سیدعباس موسوی]]»، دبیرکل پیشین [[حزبالله لبنان]]، از شاگردان معروف وی بود.<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، ۹–۱۰.</ref> وی در نجف فضای ضد فلسفی حاکم بر محیط علمی و مخالفت برخی از علما با فلسفه و عرفان را با برخورد خردمندانهٔ خود تعدیل کرد.<ref>حکیم، گذارها و خاطرهها، ایران ـ نجف ـ لبنان، ۱۳۸۸ش، ص۱۲۵–۱۲۶.</ref> | ||
موسی صدر در ۱۳۳۷ش در [[قم]]، دبیرستان صدر را بنیان نهاد و در پایهگذاری مجلهٔ «مکتب اسلام» و مبارزه با افکار کمونیستی با گروهی از فعالان فرهنگی و علمی نقش اساسی ایفا کرد. از مهمترین فعالیتهای علمی او در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی برای اصلاح نظام آموزشی [[حوزه علمیه | موسی صدر در ۱۳۳۷ش در [[قم]]، دبیرستان صدر را بنیان نهاد و در پایهگذاری مجلهٔ «مکتب اسلام» و مبارزه با افکار کمونیستی با گروهی از فعالان فرهنگی و علمی نقش اساسی ایفا کرد. از مهمترین فعالیتهای علمی او در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی برای اصلاح نظام آموزشی [[حوزه علمیه قم]] بود که با همکاری [[سیدمحمد حسینی بهشتی]] و ناصر مکارم شیرازی صورت گرفت.<ref>کمالیان و رنجبر، عزّت شیعه، 1388ش، ج2، ص19-20.</ref> | ||
==فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر== | ==فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر== | ||
| خط ۴۹: | خط ۷۸: | ||
==فعالیتهای سیاسی و نظامی امام موسی صدر== | ==فعالیتهای سیاسی و نظامی امام موسی صدر== | ||
امام موسی صدر بعد از ۱۰ سال فعالیت فرهنگی و تقویت زیرساختهای اقتصادی شیعیان، بنیانهای اخلاقی، تشکیلاتی، اعتقادی، ارتباطاتی و مالی، فعالیتهای بلندمدت سیاسی و نظامی خود را استحکام بخشید<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref>و سپس [[مجلس اعلای شیعیان لبنان | امام موسی صدر بعد از ۱۰ سال فعالیت فرهنگی و تقویت زیرساختهای اقتصادی شیعیان، بنیانهای اخلاقی، تشکیلاتی، اعتقادی، ارتباطاتی و مالی، فعالیتهای بلندمدت سیاسی و نظامی خود را استحکام بخشید<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref>و سپس [[مجلس اعلای شیعیان لبنان]] را در ۱ خرداد ۱۳۴۸ش تأسیس کرد.<ref>لکزایی، «فکر سیاسی امامموسی صدر (بخش نخست)»، 1384ش، ص189.</ref> بعد از آن در ۱۳۵۱ش جنبش «حرکت المحرومین» را بنیان گذاشت تا مطالبات شیعیان را با پشتوانهٔ قدرت یک سازمان مردمی و نظامی پیگیری کند و جلو عضویت جوانان شیعه در احزاب مارکسیستی را نیز بگیرد.<ref>پیشوایی، «لبنان سرزمین خون و حماسه (9): تأسیس حرکت محرومین»، 1364ش، ص53-55.</ref> در ۱۳۵۳ش بازوی نظامی حرکتالمحرومین را به نام «افواج المقاومه اللبنانیه» (گردانهای مقاومت لبنانی) تأسیس کرد که به [[جنبش امل]] معروف شد.<ref>پیشوایی، «لبنان سرزمین خون و حماسه (10): سازمان امل بازوی نظامی حرکت محرومین» 1364ش، ص18-20.</ref> | ||
==دستآوردهای امام موسی صدر== | ==دستآوردهای امام موسی صدر== | ||
===احیای اندیشهٔ اسلامی=== | ===احیای اندیشهٔ اسلامی=== | ||
زمانی که امام موسی صدر وارد لبنان شد، اندیشه در منطقهٔ خاورمیانه و جهان عرب بهطور عمده هویت و اصالت خود را از سوسیالیسم و مارکسیسم میگرفت. افراد صاحبنظر در حوزههای اجتماعی و سیاسی به بنیانهای مادی سوسیالیستی اعتقاد داشتند و در این رابطه متون بسیار گستردهای از زبانهای غربی به [[زبان عربی|عربی]] ترجمه و اندیشهٔ اسلامی به تدریج ضعیف شده بود. امامموسی صدر با تأسیس مرکز مطالعات اسلامی در لبنان، جوانان [[شیعه]] را از سوسیالیسم بهسوی اسلام هدایت کرد و در کنار سایر اندیشمندان [[مسلمان]]، به احیای اندیشهٔ دینی، وسعت و سرعت بخشید.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref> | زمانی که امام موسی صدر وارد [[لبنان]] شد، اندیشه در منطقهٔ خاورمیانه و جهان عرب بهطور عمده هویت و اصالت خود را از سوسیالیسم و مارکسیسم میگرفت. افراد صاحبنظر در حوزههای اجتماعی و سیاسی به بنیانهای مادی سوسیالیستی اعتقاد داشتند و در این رابطه متون بسیار گستردهای از زبانهای غربی به [[زبان عربی|عربی]] ترجمه و اندیشهٔ اسلامی به تدریج ضعیف شده بود. امامموسی صدر با تأسیس مرکز مطالعات اسلامی در لبنان، جوانان [[شیعه]] را از سوسیالیسم بهسوی اسلام هدایت کرد و در کنار سایر اندیشمندان [[مسلمان]]، به احیای اندیشهٔ دینی، وسعت و سرعت بخشید.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref> | ||
===بازسازی هویت و انسجام تاریخی شیعیان لبنان=== | ===بازسازی هویت و انسجام تاریخی شیعیان لبنان=== | ||
| خط ۷۰: | خط ۹۹: | ||
==امام موسی صدر از دیدگاه اندیشمندان== | ==امام موسی صدر از دیدگاه اندیشمندان== | ||
#[[امام خمینی]] به شخصیت سیاسی و مدیریتی وی نگاه ویژه داشت و او را فرزند خود و بازوی قوی برای اسلام میدانست.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج5، ص۳۱۸–۳۲۲.</ref> | #[[امام خمینی]] به شخصیت سیاسی و مدیریتی وی نگاه ویژه داشت و او را فرزند خود و بازوی قوی برای اسلام میدانست.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج5، ص۳۱۸–۳۲۲.</ref> | ||
#آیتالله خامنهای از وی با عناوینی چون «اندیشمند پیشرو»، «علامه» و «عنصر ممتاز» یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=10023 غفاری، «امانت صدر»، وبسایت دیگران.]</ref> | #[[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]] از وی با عناوینی چون «اندیشمند پیشرو»، «علامه» و «عنصر ممتاز» یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=10023 غفاری، «امانت صدر»، وبسایت دیگران.]</ref> | ||
#[[مرتضی مطهری]]، صدر را یک ادیب تمامعیار توصیف کرده است که در [[شعر فارسی|شعر]] و تاریخ ادب ذوق و تبحر داشت و زبان فرانسه میدانست و آرای ملاصدرا را بهدرستی فهمیده بود.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص170.</ref> | #[[مرتضی مطهری]]، صدر را یک ادیب تمامعیار توصیف کرده است که در [[شعر فارسی|شعر]] و تاریخ ادب ذوق و تبحر داشت و زبان فرانسه میدانست و آرای ملاصدرا را بهدرستی فهمیده بود.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص170.</ref> | ||
#جورج جرداق، نویسندهٔ مسیحی وی را دارای سیمای آرمانی، زیبا و بزرگوار از یک عالم دینی، پیرو واقعی [[امام علی]]، دادگر، راستگو و پاکدست میدانست و [[اخلاق]] او را ستایش میکرد.<ref>جرداق، سیمای باشکوه انسان، ۱۳۹۴ش، ص53.</ref> | #جورج جرداق، نویسندهٔ مسیحی وی را دارای سیمای آرمانی، زیبا و بزرگوار از یک عالم دینی، پیرو واقعی [[امام علی]]، دادگر، راستگو و پاکدست میدانست و [[اخلاق]] او را ستایش میکرد.<ref>جرداق، سیمای باشکوه انسان، ۱۳۹۴ش، ص53.</ref> | ||
#احمد الزین، قاضی شرع اهلسنت لبنان، موسی صدر را منادی وحدت، دارای اندیشهٔ خالی از تعصب، اهل عمل به علم، رهبر بیهمتا در قیام علیه باطل معرفی کرده است.<ref>زین، امامموسی صدر و تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵–۴۷.</ref> | #احمد الزین، قاضی شرع اهلسنت لبنان، موسی صدر را منادی وحدت، دارای اندیشهٔ خالی از تعصب، اهل عمل به علم، رهبر بیهمتا در قیام علیه باطل معرفی کرده است.<ref>زین، امامموسی صدر و تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵–۴۷.</ref> | ||
#شفیق یموت، مشاور نخستوزیر لبنان در امور اسلامی، صدر را دارای قوهٔ بلندپروازی برای رسیدن به هدفهای بلند، [[ایمان]] کامل به حق در راه رسیدن به هدف و دارای عشق به آزادی و میهن برشمرده است.<ref>یموت، چون دریا آرام، ۱۳۹۴ش، ص58-59.</ref> | #شفیق یموت، مشاور نخستوزیر لبنان در امور اسلامی، صدر را دارای قوهٔ بلندپروازی برای رسیدن به هدفهای بلند، [[ایمان]] کامل به حق در راه رسیدن به هدف و دارای عشق به آزادی و میهن برشمرده است.<ref>یموت، چون دریا آرام، ۱۳۹۴ش، ص58-59.</ref> | ||
#بیشتر رسانههای خاورمیانه با انتشار مقالاتی امامموسی صدر را از پیشگامان و مبتکران واقعی صلح در | #بیشتر رسانههای [[خاورمیانه]] با انتشار مقالاتی امامموسی صدر را از پیشگامان و مبتکران واقعی صلح در خاورمیانه معاصر توصیف کردهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83807992/درباره-امام-موسی-صدر «درباره امامموسی صدر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==ناپدیدشدن امام موسی صدر== | ==ناپدیدشدن امام موسی صدر== | ||
