صفحهای تازه حاوی «بندانگشتی|تصویری از مراسم چاردهپال هزارگی <big>'''چاردهپال،'''</big> آیین فالگرفتن و پیشگویی در میان هزارهها. چاردهپال (چهارده فال)، از جملۀ آیین و رسوم محلی و میراث فرهنگی و نیز نوعی تفأل و پیشگویی در میان هزارههای...» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''چاردهپال،'''</big> آیین فالگرفتن و پیشگویی در میان هزارهها. | <big>'''چاردهپال،'''</big> آیین فالگرفتن و پیشگویی در میان هزارهها. | ||
چاردهپال (چهارده فال)، از جملۀ آیین و رسوم محلی و میراث فرهنگی و نیز نوعی تفأل و پیشگویی در میان هزارههای افغانستان است که طی مراسمی توسط زنان، در شب چهاردهم ماه قمری در طول سال انجام میشود. | چاردهپال (چهارده فال)، از جملۀ آیین و رسوم محلی و میراث فرهنگی و نیز نوعی تفأل و پیشگویی در میان هزارههای [[افغانستان]] است که طی مراسمی توسط زنان، در شب چهاردهم ماه قمری در طول سال انجام میشود. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
به اجتماع زنان و دختران باکره در «لیلةالبدر» یا شب چهاردهم ماه قمری، برای فال گرفتن، چاردهپال میگویند.<ref>[http://www.azraculture.com/result.php?word=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20%D9%BE%D8%A7%D9%84 «چارده پال»، وبسایت هزارگی کالچر.]</ref> چارده، عدد چهاردهم است که در گویش مردم هزاره، بهصورت چارده تلفظ میشود.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، «چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | به اجتماع زنان و دختران باکره در «لیلةالبدر» یا شب چهاردهم ماه قمری، برای فال گرفتن، چاردهپال میگویند.<ref>[http://www.azraculture.com/result.php?word=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20%D9%BE%D8%A7%D9%84 «چارده پال»، وبسایت هزارگی کالچر.]</ref> چارده، عدد چهاردهم است که در گویش مردم هزاره، بهصورت چارده تلفظ میشود.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، «چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
چاردهپال، از رسمهای باستانی و میراث فرهنگی هزارهها است که از مواجهه با طبیعت گرفته شده و تحت تأثیر تجربۀ بشری، ادبیات و آداب و رسوم اجتماعی دیگر، تکامل پیدا کرده است.<ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانهها درآیینهای نمایشی هزارهها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> این رسم فرهنگی، در سالهای اخیر با تغییر در سبک زندگی و باورهای مردم، کمرنگ شده و در حالت فراموشی قرار دارد.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، «چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | چاردهپال، از رسمهای باستانی و میراث فرهنگی هزارهها است که از مواجهه با طبیعت گرفته شده و تحت تأثیر تجربۀ بشری، ادبیات و آداب و رسوم اجتماعی دیگر، تکامل پیدا کرده است.<ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانهها درآیینهای نمایشی هزارهها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> این رسم فرهنگی، در سالهای اخیر با تغییر در سبک زندگی و باورهای مردم، کمرنگ شده و در حالت فراموشی قرار دارد.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، «چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | ||
==آداب و رسوم چاردهپال== | ==آداب و رسوم چاردهپال== | ||
زنها در شب چهاردهم ماه قمری، در خانهای که مرد خانه یکبار ازدواج کرده باشد، جمع ميشوند.<ref>- [http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواج های جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> سپس، دختر باکرهای را لباس تمیز ميپوشانند و مانند يك عروس روي تخت نشانده و یک ظرف آب را پیش روی دختر بهصورتی میگذارند که اشیاء داخل آن دیده نشود. زنان دیگر دور دختر حلقه زده و هر کدام نشانهای از خود مانند انگشتر، حلقه و سکه درون ظرف میاندازند. سپس زنان خوشصدا بهنوبت دوبیتیهایی از شاعران محلی، بابا طاهر و فائز دشتستانی را میخوانند<ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانه ها درآیین های نمایشی هزاره ها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> و با هر بارخواندن دوبیتی، دختر جوان یکی از انگشترها و یا حلقههای ریختهشده داخل ظرف را بیرون میآورد. بعد از آن، تعبیرکنندگان بدون اینکه از نیتکننده خواهان توضیح نیت شوند، دوبیتی را معنا و با گفتن جملۀ «بد است» یا «خوب است»، تعبیر میکنند؛ اما صاحب نیت، خود دوبیتی را چندینبار زمزمه میکند و معنای آن را با نیت خود تطبیق میدهد.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، « چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | زنها در شب چهاردهم ماه قمری، در خانهای که مرد خانه یکبار [[ازدواج]] کرده باشد، جمع ميشوند.<ref>- [http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواج های جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> سپس، دختر باکرهای را لباس تمیز ميپوشانند و مانند يك عروس روي تخت نشانده و یک ظرف آب را پیش روی دختر بهصورتی میگذارند که اشیاء داخل آن دیده نشود. زنان دیگر دور دختر حلقه زده و هر کدام نشانهای از خود مانند انگشتر، حلقه و سکه درون ظرف میاندازند. سپس زنان خوشصدا بهنوبت دوبیتیهایی از شاعران محلی، بابا طاهر و فائز دشتستانی را میخوانند<ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانه ها درآیین های نمایشی هزاره ها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> و با هر بارخواندن دوبیتی، دختر جوان یکی از انگشترها و یا حلقههای ریختهشده داخل ظرف را بیرون میآورد. بعد از آن، تعبیرکنندگان بدون اینکه از نیتکننده خواهان توضیح نیت شوند، دوبیتی را معنا و با گفتن جملۀ «بد است» یا «خوب است»، تعبیر میکنند؛ اما صاحب نیت، خود دوبیتی را چندینبار زمزمه میکند و معنای آن را با نیت خود تطبیق میدهد.<ref>[http://mahdizartosht.blogspot.com/2012/09/blog-post_2643.html?m=1 مهدی زرتشت، « چارده پال؛ فرهنگ دیرپای هزارگی»، وبسایت رنگار.]</ref> | ||
برای مثال، دوبیتی زیر به بیوفایی، دوری و جدایی تعبیر میشود: <ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانه ها درآیین های نمایشی هزاره ها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> | برای مثال، دوبیتی زیر به بیوفایی، دوری و جدایی تعبیر میشود: <ref>[http://www.216sua.blogfa.com/ سمیع الله، «ترانه ها درآیین های نمایشی هزاره ها» وبلاگ رحیم بیگ.]</ref> | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||