حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر =آسیاب بچرخ.jpg | | تصویر =آسیاب بچرخ.jpg | ||
| زیرنویس تصویر =المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری | | زیرنویس تصویر =المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری | ||
| image_alt =المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر | | image_alt =المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر | ||
| فایل پادکست =آسیاب بچرخ.ogg | | فایل پادکست =آسیاب بچرخ.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =۹/۲۵ | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =۲۱-۲-۱۴۰۵ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران | ||
| عنوان اصلی = | | عنوان اصلی = آسیاب بچرخ | ||
| عنوان انگلیسی = | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان عربی = | | عنوان عربی = | ||
| عنوان علمی = | | عنوان علمی = | ||
| شاخه علمی = | | شاخه علمی = بازیهای بومی و محلی، [[مطالعات فرهنگی]] | ||
| نوع مفهوم = | | نوع مفهوم = بازی سنتی و گروهی کودکان | ||
| معنای اصطلاحی = | | معنای اصطلاحی = بازی گروهی سنتی که در آن کودکان دست در دست هم بهصورت دایرهای میچرخند و با فرمانهای فردی به نام استاد حرکات خود را تغییر میدهند | ||
| حوزه کاربرد = | | حوزه کاربرد = بازی و سرگرمی کودکان، فعالیتهای جمعی و آموزشی | ||
| گستره جغرافیایی = | | گستره جغرافیایی = | ||
| منشأ تاریخی = | | منشأ تاریخی = | ||
| نخستین کاربرد = | |||
| نخستین کاربرد = | | ریشه واژه = | ||
| ریشه واژه = | | مرتبط با = بازیهای محلی، بازیهای گروهی کودکان | ||
| مرتبط با = | | اهمیت = | ||
| اهمیت = | | مبدع = | ||
| مبدع = | | مروج = | ||
| مروج = | | مقدس برای = | ||
| مقدس برای = | | مورد احترام = | ||
| مورد احترام = | | آثار مرتبط = | ||
| آثار مرتبط = | |||
}} | }} | ||
{{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران. | {{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران. | ||
'''آسیاب بچرخ،''' یک [[بازی]] قدیمی گروهی است که [[کودک|کودکان]]، اعم از [[دختر]] و | '''آسیاب بچرخ،''' یک [[بازی]] قدیمی گروهی است که [[کودک|کودکان]]، اعم از [[دختر]] و [[پسر]]، دست یکدیگر را گرفته و به حالت دایرهای میایستند. این بازی محدودیت فضایی نداشته و در فضای بسته و باز قابل اجرا شدن است. برای انجام آن نیز، به هیچ وسیلهٔ خاصی نیاز نیست. | ||
== معرفی بازی آسیاب بچرخ == | == معرفی بازی آسیاب بچرخ == | ||
آسیاب بچرخ'''،''' بازی گروهی سنتی کودکان ایرانی است که در آن بازیکنان به صورت دایرهوار دست در دست هم میچرخند و با شنیدن فرمانهایی از سوی فردی به نام استاد، مانند آسیاب بشین یا آسیاب پاشو، حرکت خود را تغییر میدهند یا وانمود به انجام کاری میکنند.<ref>[https://ketabak.org/content/معرفی-بازی-آسیاببچرخ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک.]</ref> | آسیاب بچرخ'''،''' بازی گروهی و سنتی کودکان ایرانی است که در آن بازیکنان به صورت دایرهوار دست در دست هم میچرخند و با شنیدن فرمانهایی از سوی فردی به نام استاد، مانند آسیاب بشین یا آسیاب پاشو، حرکت خود را تغییر میدهند یا وانمود به انجام کاری میکنند.<ref>[https://ketabak.org/content/معرفی-بازی-آسیاببچرخ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک.]</ref> | ||
== | == شیوه بازی == | ||
[[پرونده:آسیاب بچرخ۱.jpg|جایگزین=بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان|بندانگشتی|بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان]] | [[پرونده:آسیاب بچرخ۱.jpg|جایگزین=بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان|بندانگشتی|بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان]] | ||
یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگترها، بهعنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره میایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچهها او را قبول دارند و زرنگتر از بقیه است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> وی، با جملهٔ آسیاب بچرخ، فرمان چرخش کودکان را صادر میکند. در برخی نقاط [[ایران]]، کودکان تنها میچرخند و این کار را اینقدر ادامه میدهند تا بر اثر گیجی سرشان، به زمین بیفتند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۴؛{{سخ}} | یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگترها، بهعنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره میایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچهها او را قبول دارند و زرنگتر از بقیه است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> وی، با جملهٔ آسیاب بچرخ، فرمان چرخش کودکان را صادر میکند. در برخی نقاط [[ایران]]، کودکان تنها میچرخند و این کار را اینقدر ادامه میدهند تا بر اثر گیجی سرشان، به زمین بیفتند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۴؛{{سخ}} | ||
ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج2، ۱۳۵۷ش، ص338.</ref> در نوعی دیگر از این بازی، استاد، در حین چرخش کودکان، جهت چرخش را پس از چند دور، عوض میکند. وی، با این کار سعی در گیج کردن بازیکنان دارد. استاد با جملهٔ | ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج2، ۱۳۵۷ش، ص338.</ref> در نوعی دیگر از این بازی، استاد، در حین چرخش کودکان، جهت چرخش را پس از چند دور، عوض میکند. وی، با این کار سعی در گیج کردن بازیکنان دارد. استاد با جملهٔ آسیاب تندترش کن، دستور افزایش سرعت را میدهد؛ با جملهٔ آسیاب بشین یا آسیاب پاشو نیز، تعادل بازیکنان را برهم زده و در این میان، بازیکنی که دستور را دیر اجرا کند، از بازی حذف میشود.<ref>بیهقی، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، ج1، ۱۳۸۳ش، ص174.</ref> | ||
بازیکنان در این بازی، باید علاوه بر انجام دستورات استاد، جواب او را نیز با جملاتی مشخص بدهند؛ برای مثال، در پاسخ به آسیاب پاشو، بازیکنان باید بگویند: پا میشم و همزمان میایستند.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430.</ref> | بازیکنان در این بازی، باید علاوه بر انجام دستورات استاد، جواب او را نیز با جملاتی مشخص بدهند؛ برای مثال، در پاسخ به آسیاب پاشو، بازیکنان باید بگویند: پا میشم و همزمان میایستند.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430.</ref> | ||
قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمانهای استاد را بهصورت کامل | قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمانهای استاد را بهصورت کامل اجرا کنند، باید ادای آن را دربیاورند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.</ref> برای مثال، استاد دستور میدهد؛ آسیاب قلیان بکش و بچهها در اینجا باید ادای [[قلیان]] کشیدن را دربیاورند یا در جایی استاد دستور [[خواب|خوابیدن]] میدهد و کودکان طوری وانمود میکنند که گویا به خواب رفتهاند. گاهی نیز، در شرایطی که این بازی توسط دختران اجرا شود، دستور آسیاب برقص، توسط استاد داده میشود.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> | ||
امروزه، در این بازی یک شعر مشخص توسط استاد خوانده شده و توسط بازیکنان جواب داده میشود: | امروزه، در این بازی یک شعر مشخص توسط استاد خوانده شده و توسط بازیکنان جواب داده میشود: | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۰: | ||
تندتر بچرخ ← میچرخم | تندتر بچرخ ← میچرخم | ||
آسیاب بشین ← | آسیاب بشین ← میشینم | ||
که در اینجا، کودکان ادای نشستن را درآورده یا همگی مینشینند. | که در اینجا، کودکان ادای نشستن را درآورده یا همگی مینشینند. | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۶: | ||
آسیاب پاشو ← پا نمیشم | آسیاب پاشو ← پا نمیشم | ||
جون | جون باباجون ← پا نمیشم | ||
جون | جون مامانجون ← پا نمیشم | ||
جون | جون خالهجون ← پا نمیشم | ||
جون | جون داییجون ← پا نمیشم | ||
جون چمدون(یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد) ← پا نمیشم | جون چمدون (یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد) ← پا نمیشم | ||
جون خودتون ← پا نمیشم | جون خودتون ← پا نمیشم | ||
جون | جون خداجون ← پا میشم<ref>[https://gardeshgari724.ir/بازی-محلی-آسیاب-بچرخ-به-چه-صورت-است؟/ «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وبسایت گردشگری724.]</ref> | ||
در این مرحله، بازیکنان میایستند و استاد به دستورات خود ادامه میدهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا اینکه حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای بازی و سرگرمی این کار را انجام میدهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان میخواهد که هیجان بیشتری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند.<ref>[https://fa.nody.ir/عکس-بازی-آسیاب-بچرخ/ «عکس بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت نودی.]</ref> | در این مرحله، بازیکنان میایستند و استاد به دستورات خود ادامه میدهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا اینکه حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای [[بازی]] و [[سرگرمی]] این کار را انجام میدهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان میخواهد که هیجان بیشتری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند.<ref>[https://fa.nody.ir/عکس-بازی-آسیاب-بچرخ/ «عکس بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت نودی.]</ref> | ||
== فراگیری بازی آسیاب بچرخ == | == فراگیری بازی آسیاب بچرخ == | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۴: | ||
{{کودک}} | {{کودک}} | ||
{{بازی}} | |||
[[رده:بازیهای ایرانی]] | |||
[[رده:بازیهای کودکانه]] | |||
[[رده:بازیهای گروهی]] | |||
