اصلاح عنوان مدخل |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''کمان'''}}؛ ابزاری بهشکل چوب خمیده و دارای زِه برای پرتاب تیر. | {{درشت|'''کمان'''}}؛ ابزاری بهشکل چوب خمیده و دارای زِه برای پرتاب تیر. | ||
| خط ۸: | خط ۷: | ||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
در کاوشهای صورتگرفته در منطقه لرستان، نقش کمان بر روی یکی از کمربندهای کشف شده از دوره [[اشکانیان]]، دیده میشود. در ایران باستان، انواع متفاوتی از کمانها مانند کمان چهارخم، کمانهای مستقیم و کمان گروهه وجود داشته<ref>خوشپسند، فرهنگ جنگافزار در شاهنامهٔ فردوسی، ۱۳۸۹ش، ص۲۳۵.</ref> و هنر تیراندازی با کمان در دوره مادها و پارسها، در ایران، به کمال رسیده است.<ref>گیرشمن، هنر ایران (در دوران ماد و هخامنشی)، ۱۳۴۶ش، ص۳۱۸.</ref> کمانداران ایرانی در آن دوران، کمانی را طراحی کرده بودند که برای کشیدن زه آن، از حلقه مخصوصی استفاده میشد. کشیدن این زه، به مهارت و نیرویی خاص نیاز داشت که قدرت بسیار بیشتری را به تیر میبخشید.<ref>گیرشمن، هنر ایران (در دوران ماد و هخامنشی)، ۱۳۴۶ش، ص۳۱9.</ref> تیرکمانی دیگر نیز به «تیر تخش» معروف بود که امکان پرتاب چند تیر بهصورت پیاپی را داشت.<ref>نیرنوری، سهم ارزشمند ایران در فرهنگ جهان، ۱۳۷۵ش، ج1، ص762.</ref> | در کاوشهای صورتگرفته در منطقه لرستان، نقش کمان بر روی یکی از کمربندهای کشف شده از دوره [[اشکانیان]]، دیده میشود. در ایران باستان، انواع متفاوتی از کمانها مانند کمان چهارخم، کمانهای مستقیم و کمان گروهه وجود داشته<ref>خوشپسند، فرهنگ جنگافزار در شاهنامهٔ فردوسی، ۱۳۸۹ش، ص۲۳۵.</ref> و هنر تیراندازی با کمان در دوره [[مادها]] و پارسها، در ایران، به کمال رسیده است.<ref>گیرشمن، هنر ایران (در دوران ماد و هخامنشی)، ۱۳۴۶ش، ص۳۱۸.</ref> کمانداران ایرانی در آن دوران، کمانی را طراحی کرده بودند که برای کشیدن زه آن، از حلقه مخصوصی استفاده میشد. کشیدن این زه، به مهارت و نیرویی خاص نیاز داشت که قدرت بسیار بیشتری را به تیر میبخشید.<ref>گیرشمن، هنر ایران (در دوران ماد و هخامنشی)، ۱۳۴۶ش، ص۳۱9.</ref> تیرکمانی دیگر نیز به «تیر تخش» معروف بود که امکان پرتاب چند تیر بهصورت پیاپی را داشت.<ref>نیرنوری، سهم ارزشمند ایران در فرهنگ جهان، ۱۳۷۵ش، ج1، ص762.</ref> | ||
از تیر و کمان، در منابع کهن مانند وندیداد و داستان «خسرو و ریدک» یاد شده است.<ref>وندیداد، ۱۳۸۵ش، ص792؛ «خسرو قبادان و ریدکی»، متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص72.</ref> مُهر برجای مانده از دوران هخامنشیان نیز حاوی تصویری از [[داریوش]] با کمان و دو تیر در چشمان شیری ایستاده در روبهروی پادشاه است.<ref>خسروی، «شکار در شعر پارسی» پژوهشهای ایرانشناسی، ۱۳۸۱ش، ص۲۱۹.</ref> دیوارنگارههای دوره [[ساسانیان]] نیز حاکی از رواج کمان در آن دوران است.<ref>فقیری، گوشههایی از فرهنگ مردم فارس، ۱۳۵۷ش، ص۱۳۳.</ref> | از تیر و کمان، در منابع کهن مانند وندیداد و داستان «خسرو و ریدک» یاد شده است.<ref>وندیداد، ۱۳۸۵ش، ص792؛ «خسرو قبادان و ریدکی»، متون پهلوی، ۱۳۷۱ش، ص72.</ref> مُهر برجای مانده از دوران هخامنشیان نیز حاوی تصویری از [[داریوش]] با کمان و دو تیر در چشمان شیری ایستاده در روبهروی پادشاه است.<ref>خسروی، «شکار در شعر پارسی» پژوهشهای ایرانشناسی، ۱۳۸۱ش، ص۲۱۹.</ref> دیوارنگارههای دوره [[ساسانیان]] نیز حاکی از رواج کمان در آن دوران است.<ref>فقیری، گوشههایی از فرهنگ مردم فارس، ۱۳۵۷ش، ص۱۳۳.</ref> | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۴: | ||
== ورزش تیراندازی با کمان == | == ورزش تیراندازی با کمان == | ||
مسابقات ورزشی تیراندازی با کمان یا همان تیر و کمان، امروزه در ۳ رشته برگزار میشود: ۱. کامپوند؛ ۲. ریکرو؛ ۳. سنتی. | مسابقات ورزشی تیراندازی با کمان یا همان تیر و کمان، امروزه در ۳ رشته برگزار میشود: ۱. کامپوند؛ ۲. ریکرو؛ ۳. سنتی. | ||
کمان ریکرو، شامل قبضه، بازو، سایت، پین سایت، استاب لایزر و زه است. این کمان، مشابه کمانهای کهن بوده و تنها در دقت و قدرت آن تغییراتی ایجاد شده است. مسابقات تیراندازی با کمان ریکرو، در مسافتهای ۱۸، ۳۰ و ۷۰ متری (در المپیک)، توسط مردان و زنان، برگزار میشود.{{سخ}} | کمان ریکرو، شامل قبضه، بازو، سایت، پین سایت، استاب لایزر و زه است. این کمان، مشابه کمانهای کهن بوده و تنها در دقت و قدرت آن تغییراتی ایجاد شده است. مسابقات تیراندازی با کمان ریکرو، در مسافتهای ۱۸، ۳۰ و ۷۰ متری (در المپیک)، توسط مردان و زنان، برگزار میشود.{{سخ}} | ||
کمان سنتی، بسیار ساده بوده و مشابه با کمانهای اولیه است. در مسابقات ورزشی تیراندازی با کمان ساده، هر شرکتکننده با لباسهای محلی خود حاضر میشود. | کمان سنتی، بسیار ساده بوده و مشابه با کمانهای اولیه است. در مسابقات ورزشی تیراندازی با کمان ساده، هر شرکتکننده با لباسهای محلی خود حاضر میشود. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۰: | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
حافظ نیز از تیر و کمان در اشعار خود بهره برده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh120 حافظ، غزلیات، غزل شماره 120، سایت گنجور.]</ref>{{سخ}} | [[حافظ]] نیز از تیر و کمان در اشعار خود بهره برده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh120 حافظ، غزلیات، غزل شماره 120، سایت گنجور.]</ref>{{سخ}} | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||